Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Achmea’s legacy and the legality of investment treaty arbitration in Europe

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει, θέτοντας ως σημείο εκκίνησής της τη θεμελιώδη απόφαση Achmea του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), τη νομιμότητα της επενδυτικής διαιτησίας τόσο στο ενδοενωσιακό όσο και στο εξωενωσιακό πλαίσιο. Στόχος της είναι να παρουσιάσει, αφενός, τους τρόπους με τους οποίους η απόφαση Achmea σήμανε στην πράξη το τέλος της ενδοενωσιακής επενδυτικής διαιτησίας και, αφετέρου, τους τρόπους με τους οποίους η ΕΕ προσπάθησε να ευθυγραμμίσει την παραδοσιακή επενδυτική διαιτησία με τις ευρωπαϊκές αρχές και το ευρωπαϊκό δίκαιο εν γένει, στο εξωενωσιακό επίπεδο. Η εργασία ακολουθεί δυαδική δομή. Στο πρώτο μέρος της, εξετάζεται η Απόφαση Achmea και το τεστ που αυτή προτείνει για τον έλεγχο της συμβατότητας των ρητρών διαιτησίας που περιλαμβάνονται σε ενδοενωσιακές Διμερείς Επενδυτικές Συμβάσεις (δηλαδή ΔΕΣ που συνάπτονται μεταξύ δύο κρατών μελών της Ένωσης) με το Ευρωπαϊκό δίκαιο και φωτίζεται ο κεντρικός ρόλος που διαδραματίζει η αρχή της αυτονομίας του ευρωπαϊκού δικαίου στον εν λόγω έλεγχο. Στη συνέχεια, η συγγραφέας υποστηρίζει την άποψή της, ότι η ορθή εφαρμογή του τεστ της Achmea υπαγορεύει την ακυρότητα όλων των διαιτητικών ρητρών που ενσωματώνονται σε ενδοενωσιακές ΔΕΣ και παρουσιάζει τις δογματικές συνέπειες της άποψής της αυτής. Τέλος, παρουσιάζονται οι πολλαπλοί τρόποι με τους οποίους η απόφαση Achmea επηρέασε τη δράση όλων των ενδιαφερόμενων μερών, ήτοι των κρατών μελών, των εθνικών δικαστηρίων, των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και της διαιτητικής κοινότητας. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας, εξετάζεται η νομιμότητα της εξωενωσιακής επενδυτικής διαιτησίας. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζεται πρώτα η νομιμότητα των ρητρών διαιτησίας των εξωενωσιακών ΔΕΣ (δηλαδή των Διμερών Επενδυτικών Συμβάσεων που συνάπτονται μεταξύ ενός κράτους μέλους της Ένωσης και ενός τρίτου κράτους) υπό το πρίσμα του τεστ της Achmea. Η συγγραφέας αναπτύσσει την άποψη ότι το ωα άνω τεστ, εφαρμοζόμενο στο πλαίσιο των εξωενωσιακών ΔΕΣ, θα μπορούσε πράγματι να απαιτήσει από ορισμένα Κράτη Μέλη την τροποποίηση των εξωενωσιακών τους ΔΕΣ, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωσή τους με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Στη συνέχεια, περιγράφεται το όραμα της ΕΕ για την εκ βάθρον μεταρρύθμιση της επενδυτικής διαιτησίας, όταν αυτή προβλέπεται από τις Διεθνείς Επενδυτικές Συμβάσεις νέας γενιάς που συνάπτονται μεταξύ της Ένωσης και τρίτων κρατών, μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λισαβόνας. Το εν λόγω όραμα πήρε σάρκα και οστά με τη δημιουργία του «Δικαστικού Συστήματος για τις Επενδύσεις» (ΔΣΕ), γνωστό ως Investment Court System, που αποτελεί ένα υβριδικό δικαιοδοτικό σύστημα που διαθέτει χαρακτηριστικά τόσο της διεθνούς δικαστικής όσο και της διαιτητικής πρακτικής. Στο πλαίσιο αυτό, η εργασία εξετάζει τη Γνώμη 1/17 του ΔΕΕ, η οποία αποφάνθηκε σχετικά με τη συμβατότητα του ΔΣΕ με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Όπως εξηγεί η συγγραφέας, το ΔΣΕ συμμορφώνεται πολύ περισσότερο με τις απαιτήσεις της προηγούμενης νομολογίας του ΔΕΕ και τις αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου απ' ό,τι η παραδοσιακή επενδυτική διαιτησία. Τέλος, για λόγους πληρότητας, η εργασία αναπτύσσει το μακροπρόθεσμο σχέδιο της ΕΕ να εγκαταλείψει πλήρως (ή σχεδόν πλήρως) την επενδυτική διαιτησία ως θεσμό, μέσω της δημιουργίας ενός Πολυμερούς Επενδυτικού Δικαστηρίου σε επίπεδο διεθνούς δικαίου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαντουβάλου Δήμητρα
  • Mantouvalou Dimitra

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3259746

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαντουβάλου Δήμητρα; Mantouvalou Dimitra. Achmea’s legacy and the legality of investment treaty arbitration in Europe. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3259746