National and Kapodistrian University of Athens
Σωστικές υπηρεσίες και πταίσμα αρωγού (άρθρο 18 ΔΣ)
Abstract
dc:descriptionΗ θαλάσσια αρωγή και διάσωση αποτελεί διαχρονικά ένα θεσμό υψίστης σημασίας για τα εμποροναυτικά κράτη. Ενόψει της Διεθνούς Σύμβασης του 1989, η παρούσα εργασία επικεντρώνεται αρχικά στη μελέτη των διάφορων μορφών σωστικών υπηρεσιών που μπορεί ένας θαλάσσιος αρωγός να παρέχει ανάλογα την περίπτωση. Είναι προφανές ότι από τη φύση του θεσμού αλλά και από τον ίδιο τον κίνδυνο, οι μορφές θαλάσσιας αρωγής να ποικίλουν, έχοντας όχι μόνο διαφορετικό χαρακτήρα αλλά και διαφορετικό βαθμό επίδρασης στον λήπτη της αρωγής και στο περιουσιακό στοιχείο του που βρίσκεται σε κίνδυνο. Υπό αυτό πρίσμα, ξεχωριστή μνεία θα γίνει και στη παθητική αρωγή, ως ξεχωριστή κατηγορία λόγω της ιδιαίτερης φύσης της. Στη συνέχεια, θα γίνει μια εκτενή αναφορά στις σωστικές υπηρεσίες με την έννοια της πράξης ή δραστηριότητας που αποσκοπεί στην παροχή βοήθειας, στη σημασία της αλλά και πώς αυτή διαμορφώνεται σε στάδια για την πλήρη κατανόηση του θεσμού της θαλάσσιας αρωγής. Αυτό το στοιχείο θα συμπληρωθεί και από μια σύντομη αναφορά στις λοιπές προϋποθέσεις της αρωγής. Στο ίδιο κεφάλαιο, εξετάζεται σε ξεχωριστή ενότητα η διάκριση μεταξύ επαγγελματία αρωγού και περιστασιακού αρωγού, ζήτημα ύψιστης σημασίας αφού ανάλογα διαμορφώνεται και η ευθύνη στο πλαίσιο της εκτέλεσης του σωστικού έργου. Ακολούθως, στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται διεξοδική ανάλυση στο πταίσμα του θαλάσσιου αρωγού. Αρχικά, θεωρείται απαραίτητο να ερευνηθεί η οφειλόμενη επιμέλεια («due care») ως υποχρέωση του διασώστη κατά την διεξαγωγή της επιχείρησης της αρωγής (άρθρο 8 της Διεθνούς Σύμβασης του 1989), λειτουργώντας ως γέφυρα για το πταίσμα του που προβλέπεται στο άρθρο 18. Σε αυτή τη διάταξη εξετάζεται ζητήματα εννοιολογικής φύσεως ενώ δίνονται και παραδείγματα υπαίτιας συμπεριφοράς εκ μέρους του αρωγού προκειμένου να γίνει κατανοητός ο θεσμός. Ακολουθεί σύντομη αναφορά στο άρθρο 14 παρ. 5, μια διάταξη με τη δική της σημασία δεδομένου ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούσε για το διεθνή νομοθέτη προτεραιότητα κατά την αναθεώρηση των διεθνών κανόνων. Εν προκειμένω, δίνεται έμφαση στο περιεχόμενο της διάταξης όπως αυτό αναπτύσσεται αλλά και στη συγκριτική ανάλυση με το άρθρο 18 που μοιάζει σε μεγάλο βαθμό. Εν συνέχεια, κρίνεται σκόπιμο η μνεία του πταίσματος στο ελληνικό δίκαιο και συγκεκριμένα στον Α.Κ. καθώς και στον Κ.Ι.Ν.Δ.. Ιδιαίτερη θέση στη παρούσα μελέτη, έχουν οι συνέπειες του πταίσματος του αρωγού με επίκεντρο την αμοιβή. Ολική ή μερική αποστέρηση αμοιβής, υπολογισμός αμοιβής από τον δικαστή, ζημίες προκαλούμενες από τον διασώστη και ύπαρξη ανταπαίτησης από τον λήπτη της αρωγής αποτελούν μερικά από τα ζητήματα που αναπτύσσονται και χρήζουν περαιτέρω ανάλυσης. Εμβαθύνοντας ως προς τις συνέπειες, επισημαίνεται και η σχέση του υπαίτιου αρωγού με τον ανυπαίτιο αρωγό ενώ υπογραμμίζεται και η ευθύνη του απέναντι σε τρίτους. Έπειτα, η ενότητα του περιορισμού της ευθύνης του αρωγού αναλύεται σε μεγάλο βαθμό καθώς αποτελεί σημαντικό κομμάτι ως επακόλουθο της πταισματικής συμπεριφοράς του αρωγού. Ειδικά, μετά την ισχύ της LLMC και με τις αλλαγές που αυτή επέφερε, το πεδίο της θαλάσσιας αρωγής όχι μόνο δεν έμεινε ανεπηρέαστο αλλά βελτιώθηκε σημαντικά ως προς την προστασία του αρωγού. Υπό αυτό το πρίσμα, γίνεται αναφορά στο δικαίωμα του περιορισμού της ευθύνης με τις σχετικές διατάξεις, στην συμπεριφορά που αποκλείει τον περιορισμό αλλά και στα οικονομικά όρια που ισχύουν σε περίπτωση που ο αρωγός περιορίσει την ευθύνη του. Η τελευταία ενότητα της παρούσας μελέτης επικεντρώνεται σε νομολογιακά παραδείγματα τα οποία το κάθε ένα ξεχωριστά έχει συμβάλει στη διαμόρφωση του δικαίου της θαλάσσιας αρωγής και συγκεκριμένα σε ζητήματα που άπτονται των σωστικών υπηρεσιών, πώς αυτές διεξάγονται, κάτω από ποιες συνθήκες, του κινδύνους που αναφύονται, την οφειλόμενη επιμέλεια του διασώστη στην εκάστοτε περίπτωση καθώς και θέματα υπολογισμού αμοιβής, ανταπαιτήσεων λόγω ζημιών, περιορισμού της ευθύνης του αρωγού όπως και το ιδιαίτερο θέμα του βάρους της απόδειξης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τούρλος Στέφανος
- Tourlos Stefanos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3260034