Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Pushback practices in the Mediterranean under International Human Rights Law: Mechanisms, Institutions and Administrative Procedures

Abstract

dc:description

Η Μεσόγειος αποτελεί δίοδο για μικτές μεταναστευτικές ροές, προερχόμενες κυρίως από την Αφρική και Κεντρική Ασία και κατευθυνόμενες προς την Ευρώπη. Η ιδιαίτερα αυξημένη προσέλευση μεταναστών κλιμακώθηκε το 2015, και κατόπιν των πολιτικών αναταραχών, της αυξανόμενης γεωπολιτικής αστάθειας και των συγκρούσεων στις χώρες προσέλευσης. Από την έναρξη της 'προσφυγικής κρίσης' του 2015 και έπειτα, μία μεγάλης κλίμακας μεταναστευτική ροή κατευθύνθηκε προς τα κράτη που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Η πίεση που ασκήθηκε στα κράτη της Μεσογείου, τα οποία δεν ήταν καταλλήλως προετοιμασμένα να δεχτούν και να διαχειριστούν τον αυξανόμενο αριθμό μεταναστών, η ανεπάρκεια των υπαρχόντων μηχανισμών και η πολλαπλότητα των φορέων που δραστηριοποιούνται στη Μεσόγειο οδήγησαν σε πρακτικές συνδεόμενες με σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνεπακόλουθη αποποίηση ευθυνών των κρατών για τις τελευταίες. Η παρούσα διπλωματική εργασία συνιστά μια προσπάθεια εξέτασης των πρακτικών επαναπροώθησης (pushbacks) στη Μεσόγειο υπό το πρίσμα του Διεθνούς Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και ιδίως μία προσπάθεια παράθεσης και αξιολόγησης των, σχετιζόμενων με αυτές, θεσμών, μηχανισμών και διοικητικών διαδικασιών. Η σύγχρονη διενέργεια πρακτικών επαναπροωθήσεων από τα κράτη, εκδηλώνεται με την έμμεση επιστροφή των αιτούντων άσυλο στις χώρες προέλευσης και προκύπτουν ως αποτέλεσμα μιας ευρύτερης κρατικής πολιτικής διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών. Οι παράνομες επαναπροωθήσεις έγκεινται στην επιστροφή ατόμων κατευθυνόμενων προς την ΕΕ σε εδάφη όπου κινδυνεύουν να υποστούν διώξεις ή κακομεταχείριση, χωρίς πρόσβαση σε παροχή διεθνούς προστασίας στο κράτος προορισμού. Καίτοι η εφαρμογή τέτοιων πρακτικών συνεπάγεται την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η διεθνής κοινότητα τις έχει καταδικάσει, οι επαναπροωθήσεις πραγματοποιούνται ως συνεχόμενη κρατική πρακτική, επικεντρωμένη κυρίως σε εξωτερικευμένες πρακτικές ελέγχου των μεταναστευτικών ροών, που οδηγούν στη μη απόδοση ευθυνών στους υπεύθυνους φορείς. Ως εκ τούτου, οι επαναπροωθήσεις που διενεργούνται ως μέρος των εθνικών πολιτικών διαχείρισης της μετανάστευσης, εγείρουν αυτομάτως ζητήματα λογοδοσίας των φορέων και ευθύνης βάσει του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου. Τα Κράτη, εκτός από διεθνείς υποχρεώσεις ουσιαστικού δικαίου, φέρουν και υποχρεώσεις που σχετίζονται με τον σχεδιασμό του θεσμικού και διοικητικού πλαισίου για την παροχή εγγυήσεων για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στο πλαίσιο αυτό προκύπτει η ανάγκη για ενεργοποίηση αποτελεσματικών μηχανισμών αξιολόγησης και λογοδοσίας. Εκτός από την αναγνώριση παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ενώπιον εθνικών ή διεθνών δικαστηρίων είναι απαραίτητη η διασφάλιση της ακώλυτης πρόσβασης σε διαφανείς και ανεξάρτητους μηχανισμούς, οι οποίοι θα λειτουργούν ως διαδικαστικές εγγυήσεις για την πρόληψη ενδεχόμενων παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για την δυνατότητα υποβολής παραπόνων στους προσήκοντες φορείς.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Συρρή Ελένη
  • Sirri Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3260648

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Συρρή Ελένη; Sirri Eleni. Pushback practices in the Mediterranean under International Human Rights Law: Mechanisms, Institutions and Administrative Procedures. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3260648