Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το φαινόμενο του εργασιακού εκφοβισμού (Mobbing) σε ιατρονοσηλευτικό προσωπικό δημόσιων νοσοκομείων του δήμου Πειραιά και η συσχέτιση με τον τρόπο αξιολόγησης εαυτού, κόσμου και μέλλοντος του ατόμου

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Το τελευταίο διάστημα και συγκεκριμένα την τελευταία δεκαετία, το φαινόμενο του εργασιακού εκφοβισμού (mobbing) έχει πάρει διεθνώς επιδημικές διαστάσεις. Τα κοινωνικό φαινόμενο αυτό μεταβάλλεται με τον καιρό διαμορφώνοντας τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (ποιοτικά και ποσοτικά), τη συχνότητα, την ένταση και τις μορφές με τις οποίες εμφανίζεται. Οι εκφοβιστικές συμπεριφορές αυτές, καθιστούν τον εργασιακό χώρο, ένα εχθρικό και τοξικό περιβάλλον, στον οποίο καταπατούνται τα εργασιακά δικαιώματα. Η παρενόχληση συγκεκριμένα στον χώρο εργασίας, έχει πολλές μορφές και εκτός από το να διαταράσσει το εργασιακό περιβάλλον, βάζει σε κίνδυνο την εργασία του ατόμου, μέσα από την οποία το ίδιο και η οικογένειά του επιβιώνει αλλά και δραστηριοποιείται, προκαλώντας ένα «domino» ψυχοφθόρων καταστάσεων στην ζωή των εργαζομένων, που σύμφωνα με την θεωρία συστημάτων, μεταδίδεται σε βάθος από την οικογένεια έως και την κοινωνία. Μια ομάδα ατόμων που βιώνουν έντονα το φαινόμενου του εργασιακού εκφοβισμού, είναι το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, καθώς το ίδιο το νοσοκομειακό περιβάλλον, είναι τοξικό εκ φύσεως (ασθένεια, θάνατος, συγγενείς, δύσκολα ωράρια, βάρδιες κτλ.). Πέρα όμως από τους κοινωνικούς παράγοντες που επιτρέπουν την εμφάνιση στο φαινόμενο, εμπλέκεται και ο τρόπος με τον οποίο το εκφοβισμένο άτομο, αντιλαμβάνεται και αξιολογεί την πραγματικότητά του (εαυτό, κόσμο και μέλλον). Μέσα από όλα αυτά κρίνεται απαραίτητος, ένας ολιστικός τρόπος σκέψης, συνεργασίας και αντιμετώπισης του φαινομένου του εκφοβισμού, που θα περιλαμβάνει ατομική παρέμβαση κυρίως, άλλα και ομαδική, η οποία με την σειρά της θα οδηγήσει σε περαιτέρω νομοθετήσεις του θέματος, ειδικά αν εμπλακεί και ο παράγοντας της κοινωνικής ευαισθητοποίησης. Η Κοινωνική Παιδαγωγική είναι μια επιστήμη, η οποία εξαιτίας της διεπιστημονικότητάς της και του ολιστικού τρόπου προσέγγισης γύρω από το θέμα του εκφοβισμού, της βίας και γενικότερα κάθε προβληματικής-παραβατικής και αντικοινωνικής συμπεριφοράς, θα μπορούσε να προσφέρει στην αντιμετώπιση του εκφοβισμού και στον χώρο εργασίας, καθώς ο ρόλος της σχετίζεται άμεσα με το φαινόμενο. Σκοπός: Η παρούσα έρευνα φιλοδοξεί να διερευνήσει τις ποικίλες εκφάνσεις του φαινομένου, με την διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο το εκφοβισμένο θύμα αντιλαμβάνεται τον εαυτό του, τον κόσμο και το μέλλον του, μια διερεύνηση δηλαδή και διαχείριση των δυσλειτουργικών αξιολογικών σχημάτων που θα προκύψουν από το δείγμα αναφοράς και σχετίζονται με την εκδήλωση του mobbing, στο ιατρονοσηλευτικό προσωπικό δημόσιων νοσοκομείων του δήμου Πειραιά, και τέλος η καταγραφή της ύπαρξης του φαινομένου του εκφοβισμού στο προσωπικό, καθώς επίσης τέλος να αναδειχθεί ο ρόλος της Κοινωνικής Παιδαγωγικής απέναντι στο φαινόμενο. Υλικό και μέθοδος: Πρόκειται για μια ποσοτική ερευνητική προσέγγιση, που είναι μια συγχρονική μελέτη επισκόπησης και συσχέτισης. Σε πρώτη φάση διερευνήθηκαν έρευνες και επιστημονικά άρθρα σε πλατφόρμες αναζήτησης όπως το PubMed, το BMJ και το Google Scholar και σε δεύτερη φάση για την εκπόνηση της ερευνητικής διαδικασίας πραγματοποιήθηκε δειγματοληψία ευκολίας (Convenience Sampling) όπου το δείγμα επιλέγεται από ένα τμήμα του πληθυσμού, στο οποίο υπάρχει εύκολη πρόσβαση. Ο διαμοιρασμός των ερωτηματολογίων που χρησιμοποιήθηκαν στην έρευνα, έγινε με διαμοιρασμό στο διαδίκτυο μέσω κοινωνικών δικτύων, με την μορφή google form. Δημιουργήθηκε σύνδεσμος (link) και τοποθετήθηκε και γνωστοποιήθηκε, σε διάφορους ιστότοπους κοινωνικών δικτύων. Οι απαντήσεις, συγκεντρώθηκαν μετά από 3 μήνες, με αριθμό συμμετεχόντων Ν= 176, αποτελούμενο από ιατρονοσηλευτικό προσωπικό. Τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στην παρούσα μελέτη, είναι δύο ερωτηματολόγια εκ των οποίων το πρώτο είναι για την μέτρηση του εργασιακού εκφοβισμού (βαθμός και είδος) Negative Acts Questionnaire (Einarsen, Hoel & Notelaers, 2009) και το δεύτερο, αφορά την αξιολόγηση του εαυτού, κόσμου και μέλλοντος του ατόμου : (α) ταυτότητα, β) προσαρμοστικότητα/κοινωνικότητα, γ) δημιουργικότητα του θύματος DPQ (Dysfunctional Preconceptions Questionnaire) (Vassiliadou & Goldberg, 2006). Για την στατιστική ανάλυση και επεξεργασία των δεδομένων-αποτελεσμάτων, χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραμμα spss. Αποτελέσματα: Αυτό που γίνεται άμεσα αντιληπτό αρχικά, είναι η συχνότητα του φαινομένου στο ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, που είναι ιδιαίτερα υψηλή, με ένα ποσοστό 56,8% των συμμετεχόντων να έχει πέσει θύμα του mobbing. Η συχνότητα του mobbing, σχετίζεται με πιο αρνητικές αξιολογήσεις και όσο πιο έντονο είναι το mobbing, τόσο πιο αρνητικές οι αξιολογήσεις των ιατρών και των νοσηλευτών για τον εαυτό τους, το μέλλον και τον κόσμο, με αποτέλεσμα να υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ των δυσλειτουργικών αξιολογήσεων των ατόμων που σχετίζονται, με το αν κάποιος είναι εύκολο στο να υποστεί mobbing. Οι σημαντικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν την σκέψη του ατόμου και τον καθιστούν επιρρεπή απέναντι στον εργασιακό εκφοβισμό, είναι κυρίως η ηλικία και η επίγνωση του φαινομένου, καθώς με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας, φάνηκε ότι οι νεότεροι σε ηλικία ιατροί και νοσηλευτές, γίνονται με μεγαλύτερη ευκολία θύματα του mobbing και παράλληλα οι δυσλειτουργικές αξιολογήσεις, φάνηκε να είναι πιο έντονες στους νεότερους σε ηλικία ιατρούς και νοσηλευτές. Τέλος, και σε ότι αφορά την γνώση σχετικά με το mobbing, σχετίζεται με πιο χαμηλές τιμές αρνητικών αξιολογήσεων, καθώς το 40% που δεν είχε καμία γνώση επί του φαινομένου, σε σχέση με το 60%, είχε τις υψηλότερες τιμές δυσλειτουργικών αξιολογήσεων όσον αφορά τον εαυτό, τον κόσμο και το μέλλον. Συμπεράσματα: Συμπερασματικά, η παρούσα έρευνα, καταλήγει σε ορισμένες διαπιστώσεις σύμφωνες με την προγενέστερη βιβλιογραφία, όπως ότι το φαινόμενο του εργασιακού εκφοβισμού έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις, που το καθιστούν ένα ακόμα κοινωνικό φαινόμενο, σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορεί να συνεχίζει να είναι αδιάφορο, τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο και επίσης αυτό της θετικής συσχέτισης των δύο μεταβλητών, του mobbing και των αρνητικών αξιολογήσεων, των ιατρών και των νοσηλευτών για τον εαυτό τους, το μέλλον και τον κόσμο του ατόμου, πράγμα που θα μας βοηθήσει στο να εστιάσουμε ακόμα περισσότερο, στην κατάλληλη εκπαίδευση όλων των εργαζομένων, στο πως δηλαδή να καταφέρουν οι ίδιοι να αλλάξουν μια δύσκολη κατάσταση, αντιμετωπίζοντάς την, που ίσως τις περισσότερες φορές θεωρούν ότι τα πάντα είναι ζήτημα εργασιακής και κρατικής οργάνωσης, περιμένοντας με αυτόν τον τρόπο την «σωτηρία» εκ των έξω ή κρατώντας μια στάση παθητική, διατηρώντας έτσι παράλληλα και τις δυσλειτουργικές αξιολογήσεις τους. Φυσικά μιλώντας για εκπαίδευση, μεγάλη ευθύνη φέρουν και τα ανώτερα στελέχη ενός νοσοκομείου. Επιπλέον θα πρέπει να γίνει εξέταση των προστατευτικών μηχανισμών που κινητοποιούνται από τους επαγγελματίες υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας, ώστε να προστατεύονται από τον εργασιακό εκφοβισμό και τις αρνητικές του επιδράσεις και επίσης, να υιοθετηθούν από τα συστήματα υγείας ψυχολογικού τύπου παρεμβάσεις. Οφείλουν επίσης, να αναπτυχθούν εκπαιδευτικές παρεμβάσεις, προκειμένου να αυξηθεί η γνώση των ιατρών και των νοσηλευτών για το mobbing. Τέλος όσον αφορά τον ρόλο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, γίνεται σαφές με βάση την σχετική βιβλιογραφία, ότι αξιοποιώντας μοντέλα της και κάποιες συγκεκριμένες τεχνικές, μπορεί να δημιουργήσει κοινωνικοπαιδαγωγικά προγράμματα, τα οποία θα μπορούσαν να βοηθήσουν τα μέλη μιας ομάδας σε έναν χώρο όπως ο χώρος της εργασίας, να αντιληφθούν τα βαθύτερα αίτια του φαινομένου του εκφοβισμού και μέσα από την κατανόηση αυτών να φτάσουν στην βελτίωση και την αλλαγή που οι ίδιοι θα επιθυμούσαν.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Νικολάου Δημήτριος
  • Nikolaou Dimitrios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3261046

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Νικολάου Δημήτριος; Nikolaou Dimitrios. Το φαινόμενο του εργασιακού εκφοβισμού (Mobbing) σε ιατρονοσηλευτικό προσωπικό δημόσιων νοσοκομείων του δήμου Πειραιά και η συσχέτιση με τον τρόπο αξιολόγησης εαυτού, κόσμου και μέλλοντος του ατόμου. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3261046