National and Kapodistrian University of Athens
The use of General Transactions Terms through the perspective of Law and Economics
Abstract
dc:descriptionΈνα από τα σημαντικότερα ζητήματα που ανακύπτουν στις συναλλακτικές δραστηριότητες είναι εάν η βούληση των μερών διαμορφώνεται ελεύθερα, ιδίως όταν υπάρχει έλλειψη ισότητας οικονομικής δύναμης και όταν διαπιστώνεται ότι τα συμβαλλόμενα μέρη δεν είναι ίσα. Στις περιπτώσεις αυτές κρίνεται αναγκαία η νομοθετική παρέμβαση ώστε οι συναλλακτικές σχέσεις να «ρυθμίζονται ετερόνομα». Στις συμβάσεις καταναλωτών, μέσω της επιβολής προδιατυπωμένων γενικών όρων συναλλαγών, γίνεται σαφής η έλλειψη ελευθερίας διαπραγμάτευσης. Οι καταναλωτές προσχωρούν στη σύμβαση, υποβάλλοντας τους εαυτούς τους με κάποιο τρόπο «με δική τους ελεύθερη βούληση» στους μονομερώς καταρτισμένους όρους του ισχυρού αντισυμβαλλομένου ή αναγκάζονται να τους αποδεχτούν λόγω συμπεριφοριακών αδυναμιών. Η συμπεριφοριακή οικονομική ανάλυση του δικαίου έχει προτείνει τη θεωρία του περιορισμένου ορθολογισμού και έχει αποκαλύψει γνωστικά και βουλητικά ελαττώματα που χαρακτηρίζουν τη συμπεριφορά του καταναλωτή σχετικά με τον μηχανισμό λήψης αποφάσεων. Επιπρόσθετα, η ασυμμετρία πληροφόρησης που παρατηρείται στις συναλλακτικές σχέσεις και βαρύνει τους καταναλωτές, σε συνδυασμό με το hyperbolic discounting, το overconfidence bias, το anchoring effect σε initial reference points και το sunk cost fallacy, οδηγούν αφενός τους καταναλωτές στο να υπογράψουν συμβάσεις και αναλαμβάνουν δεσμεύσεις χωρίς να διαβάζουν το περιεχόμενό τους και χωρίς να κατανοούν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους και από την άλλη μπορεί να οδηγήσουν σε total market failure μέσω της κυριαρχίας των «markets of lemons». Ως εκ τούτου, ο ευρωπαϊκός και κατ' επέκταση ο εθνικός νομοθέτης, παρεμβαίνουν όχι μόνο για την προστασία των καταναλωτών από τον ισχυρό αντισυμβαλλόμενό τους και από τις μεθόδους που υιοθετεί και χρησιμοποιεί, αλλά και για τη διασφάλιση της λειτουργίας της αγοράς. Ωστόσο, αυτή η νομοθετική παρέμβαση, η οποία πραγματοποιείται μέσω των Οδηγιών για την προστασία του καταναλωτή και συγκεκριμένα μέσω της UCTD που χρησιμοποιεί την ακυρότητα προδιατυπωμένων, μη ατομικώς διαπραγματεύσιμων συναλλακτικών όρων, που δημιουργούν σημαντική ανισορροπία στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών εις βάρος του καταναλωτή, ως μέσος προστασίας, δεν πρέπει να γίνεται υπερβολική. Δηλαδή, πρέπει να σέβεται την ιδιωτική αυτονομία και τη συμβατική ελευθερία και πρέπει επίσης να διατηρεί τα πλεονεκτήματα της χρήσης γενικών συναλλακτικών όρων. Επομένως, η νομοθετική παρέμβαση πρέπει να είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας. Για την αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς είναι επομένως απαραίτητο οι προμηθευτές να σέβονται τα νομοθετικά επιβαλλόμενα όρια και οι καταναλωτές να συμμετέχουν ενεργά στην αγορά ασκώντας τα δικαιώματά τους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Χριστοδουλιά Αλίκη
- Christodoulia Aliki
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3261293