National and Kapodistrian University of Athens
Οι τραπεζικές καταθέσεις στο πλαίσιο του φορολογικού ελέγχου
Abstract
dc:descriptionΑναμφίβολα, οι τραπεζικές καταθέσεις είναι το κυριότερο συστατικό του τραπεζικού συστήματος. Οι τράπεζες, λειτουργώντας ως διαμεσολαβητές μεταξύ των θετικών και αρνητικών αποταμιευτών, τίθενται ως θεματοφύλακες των χρημάτων που τους εμπιστεύονται οι θετικοί αποταμιευτές και αναλαμβάνουν την υποχρέωση της συνετής διαχείρισής τους. Λόγω αυτού του ιδιαίτερου ρόλου της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης που κατέχουν τα πιστωτικά ιδρύματα, ο νομοθέτης, για να επιτρέψει σε ένα ίδρυμα να λειτουργεί ως πιστωτικό ίδρυμα, έχει θέσει ορισμένες αυστηρές προϋποθέσεις που αυτό πρέπει να πληροί, ώστε να του δοθεί η άδεια λειτουργίας. Παράλληλα, υιοθετούνται διάφορα προληπτικά και παρεμβατικά μέτρα καθώς και προστατευτικές πολιτικές, ώστε οι τράπεζες να μην περιέρχονται σε καταστάσεις αφερεγγυότητας και σε ελλείψεις ρευστότητας, οι οποίες οδηγούν στον ολέθριο πανικό των καταθετών και σε μαζικές αναλήψεις των καταθέσεων. Οι θετικοί αποταμιευτές δίνουν τα χρήματά τους στις τράπεζες με τη μορφή καταθέσεων και άνοιγμα λογαριασμών. Λόγω του ότι τα είδη των τραπεζικών καταθέσεων είναι πολλά και οι τραπεζικές καταθέσεις διακρίνονται ανάλογα με την τραπεζική σύμβαση που συνάπτεται μεταξύ του πελάτη και της τράπεζας, χρειάζεται να υπάρχει μια σχέση ειλικρίνειας μεταξύ του πελάτη και της τράπεζας, ώστε, αναλόγως της οικονομικής κατάστασης και των επιθυμιών του εκάστου πελάτη, να μπορεί η τράπεζα να του προτείνει το είδος εκείνο που ανταποκρίνεται περισσότερο στα τρέχοντα οικονομικά του συμφέροντα. Επίσης, η τράπεζα υπέχει αυξημένης υποχρεώσεως προνοίας και προστασίας των συμφερόντων των πελατών της καθώς και αυξημένης υποχρέωσης εχεμύθειας για τα προσωπικά και οικονομικά δεδομένα που της παρέχονται από αυτούς (τραπεζικό απόρρητο). Το τραπεζικό απόρρητο διακρίνεται σε γενικό τραπεζικό απόρρητο, το οποίο αφορά όλες τις τραπεζικές συναλλαγές και σε ειδικό τραπεζικό απόρρητο, το οποίο εστιάζει στο απόρρητο των τραπεζικών καταθέσεων. Οι τραπεζικές καταθέσεις δεν θα μπορούσαν να εκφεύγουν από τον έλεγχο των φορολογικών αρχών, με συνέπεια να πραγματοποιείται κάμψη του τραπεζικού απορρήτου για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Μία από τις σημαντικότερες αρχές που πρεσβεύει το φορολογικό δίκαιο είναι αυτή της ισότητας των φορολογουμένων στα δημοσιονομικά βάρη ανάλογα με τη φοροδοτική τους ικανότητα. Για το λόγο αυτό, είναι συχνές οι προσπάθειες των πολιτών για απόκρυψη των περιουσιακών τους στοιχείων και δη στοιχείων των καταθέσεων. Όμως, η φορολογία είναι μία εκ των πηγών άντλησης δημοσίων εσόδων με απώτερο σκοπό τη συλλογή χρηματικών πόρων προκειμένου να εφαρμοστεί η Οικονομική πολιτική του Κράτους αλλά και να χρηματοδοτηθούν κοινωνικές υπηρεσίες και αγαθά, με συνέπεια να εφαρμόζονται θεσπισμένες τεχνικές ελέγχου που αποβλέπουν στην πάταξη της φοροδιαφυγής εντοπίζοντας μη δηλωθέντα εισοδήματα και καταθέσεις. Μετά από αλλεπάλληλες οικονομικές κρίσεις ανά την υφήλιο, κρίθηκε αναγκαίο να προασπισθούν τα συμφέροντα της νόμιμης οικονομικής δραστηριότητας και να ευρεθούν μέθοδοι και τεχνικές που να μην επιτρέπουν την απώλεια κρατικών κεφαλαίων. Μέσα στο πνεύμα, λοιπόν, της καταπολέμησης φαινομένων φοροδιαφυγής, φοροαποφυγής, ίδρυσης και λειτουργίας offshore εταιρειών καθώς και φορολογικών παραδείσων, καθίσταται σαφές ότι, εάν και όταν οι φορολογικές αρχές των κρατών συνεργάζονται αποτελεσματικά, γίνεται αποκάλυψη της δραστηριότητας των φορολογουμένων στο σύνολό της και επιβάλλονται σε αυτή οι νόμιμοι και ανάλογοι φόροι στο αρμόδιο προς φορολόγηση και είσπραξη κράτος. Τόσο διεθνή όσο και ευρωπαϊκά όργανα και οργανισμοί, συνειδητοποιώντας τα οφέλη των διακρατικών συνεργασιών, θέσπισαν και συνεχίζουν να θεσπίζουν μέτρα, όπως η υποχρεωτική ανταλλαγή πληροφοριών φορολογικού ενδιαφέροντος από τις τράπεζες, ώστε να αποφεύγονται πρακτικές απόκρυψης περιουσίας και ταυτότητας του πραγματικού δικαιούχου. Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα που αφορά τη συσχέτιση των τραπεζικών καταθέσεων με τις φορολογικές αρχές είναι αυτό της κατάσχεσης τραπεζικών καταθέσεων για οφειλές στο Δημόσιο. Στην περίπτωση που ο φορολογούμενος- οφειλέτης δεν εκπληρώνει το Δημόσιο- δανειστή, τότε ο δεύτερος έχει τη δυνατότητα να καταφύγει σε νόμιμους τρόπους είσπραξης των οφειλομένων. Η διαδικασία κατάσχεσης κινητών εις χείρας τρίτων διαφέρει από την διαδικασία ηλεκτρονικής κατάσχεσης κινητών εις χείρας τραπεζών, διότι στη δεύτερη περίπτωση υπάρχει παρεμβολή πολλών αυτοματοποιημένων διαδικασιών και τεχνολογικών μέσων, ώστε να αποφεύγονται τυχόν γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και η κατάσχεση και είσπραξη των ποσών να συντελούνται σε άμεσο χρόνο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ζαχαράκη Ιωάννα
- Zacharaki Ioanna
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3270911