Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Corporate liability for human rights violations in armed conflicts

Abstract

dc:description

Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται ραγδαία η δύναμη και η επιρροή μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών οι οποίες δραστηριοποιούνται σε παγκόσμια κλίμακα, προκαλώντας ή συμβάλλοντας σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η παρούσα εργασία εξετάζει την απάντηση του διεθνούς δικαίου στο φαινόμενο αυτό, ενώ εντάσσεται στην ευρύτερη συζήτηση του δικαίου των επιχειρήσεων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μιας συζήτησης που θέτει υπό αμφισβήτηση την παραδοσιακή κρατοκεντρική προσέγγιση του δημοσίου διεθνούς δικαίου. Στα επί μέρους κεφάλαια παρουσιάζεται με βάση τις πιο πρόσφατες νομοθετικές και νομολογιακές εξελίξεις σε διεθνές, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο για την ευθύνη των εταιρειών για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε εμπόλεμες ζώνες, σε περιβάλλοντα δηλαδή όπου ο κίνδυνος για τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι μεγαλύτερος. Αφετηρία αποτελεί το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο, το οποίο παραδοσιακά δεσμεύει όχι μόνο κράτη αλλά και άλλες οντότητες, μεταξύ των οποίων, όπως αναλυτικά εκτίθεται, και εμπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε εμπόλεμες ζώνες. Παράλληλα με το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο, βασική υποχρέωση των εταιρειών υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι η υποχρέωση δέουσας επιμέλειας. Στην εργασία γίνεται λεπτομερής αναφορά στο περιεχόμενό της δέουσας επιμέλειας που οφείλουν να επιδεικνύουν οι εταιρείες όταν δραστηριοποιούνται σε εμπόλεμες ζώνες ως προς τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και στην μετάβαση από ήπιου δικαίου κατευθυντήριες γραμμές σε αντίστοιχους νομικά δεσμευτικούς κανόνες διεθνούς δικαίου. Μετά την καταγραφή του νομικού πλέγματος των υποχρεώσεων των εταιρειών, εξετάζεται η αστική και η ποινική τους ευθύνη, σε περιπτώσεις παραβίασης των υποχρεώσεων αυτών. Η αστική ευθύνη, ελλείψει διεθνών δικαιοδοτικών μηχανισμών αξιοποιεί τα εθνικά συστήματα και για τον λόγο αυτό υπόκειται σε περιορισμούς και εμπόδια που αφορούν αφενός στην δικαιοδοσία των εγχώριων δικαστηρίων και αφετέρου στην έκταση του νομικού κανόνα που παραβιάζεται. Το τρίτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο σε μια αναλυτική παρουσίαση της αστικής ευθύνης των εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε καιρό πολέμου, αλλά και σε μια κριτική επισκόπηση των πιο πρόσφατων εξελίξεων της νομοθεσίας και της νομολογίας που αναδεικνύει μια τάση αποτελεσματικότερης προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ανάλογη είναι και η παρουσίαση της ποινικής ευθύνης των εταιρειών, η οποία συναρτάται με την ευθύνη για συνέργεια σε εγκλήματα πολέμου και άλλες σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αν και η ποινική ευθύνη αφορά κυρίως φυσικά πρόσωπα, πολλές εξελίξεις, οι οποίες εκτίθενται αναλυτικά στο τέταρτο κεφάλαιο, με σημαντικότερη την καταδίκη της εταιρείας LaFarge για εγκλήματα πολέμου από τα γαλλικά δικαστήρια και την ψήφιση του Πρωτόκολλου της Μαλάμπο στο Καταστατικό του Αφρικανικού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Λαών δείχνουν την όλο και μεγαλύτερη αποδοχή της ποινικής ευθύνης νομικών προσώπων και δη εμπορικών εταιρειών από την διεθνή κοινότητα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αλεπάκος Ευθύμιος
  • Alepakos Efthymios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3272311

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αλεπάκος Ευθύμιος; Alepakos Efthymios. Corporate liability for human rights violations in armed conflicts. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3272311