Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Κληρονομικό δίκαιο και προσωπικές εταιρείες

Abstract

dc:description

Οι προσωπικές εταιρείες, ως φορείς άσκησης πολύ μικρών, μικρών, μικρομεσαίων, αλλά και οικογενειακών επιχειρήσεων, αποτελούν τη ραχοκοκκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξη των εν λόγω επιχειρήσεων είναι η επιτυχής μεταβίβασή τους στις επόμενες γενιές μέσω των εκάστοτε ρυθμίσεων του κληρονομικού και του εταιρικού δικαίου. Η ολική ή μερική μεταβίβαση της εταιρικής συμμετοχής σε προσωπική εταιρεία είναι δυνατή, απαιτείται όμως σχετική πρόβλεψη στην εταιρική σύμβαση. Η εταιρική συμμετοχή μπορεί να μεταβιβαστεί είτε εν ζωή είτε αιτία θανάτου. Αντικείμενο μελέτης της παρούσας εργασίας είναι οι συνέπειες του θανάτου μέλους προσωπικής εταιρείας, οι οποίες ρυθμίζονται κατά βάση από τον Αστικό Κώδικα και τον Ν. 4072/2012. Ο θάνατος εταίρου δύναται να έχει ως συνέπεια είτε τη λύση της εταιρείας είτε τη συνέχισή της με τους επιζώντες εταίρους ή και με τους κληρονόμους του θανόντος (έναν, ορισμένους ή και όλους). Στις εταιρείες χωρίς νομική προσωπικότητα, ο κανόνας είναι η λύση της εταιρείας ελλείψει αντίθετης πρόβλεψης στην εταιρική σύμβαση, ενώ στις εταιρείες με νομική προσωπικότητα ο κανόνας είναι η συνέχιση της εταιρείας με τους επιζώντες εταίρους. Η εταιρική σύμβαση μπορεί επίσης να περιλαμβάνει εναλλακτικές ρήτρες, λ.χ. ρήτρα παροχής σε τρίτο δικαιώματος εισόδου στην εταιρεία μετά τον θάνατο εταίρου ή ρήτρα μεταβίβασης της εταιρικής συμμετοχής εν ζωή υπό την αναβλητική αίρεση της προαποβίωσης του εταίρου. Σε κάθε περίπτωση, οι κληρονόμοι του θανόντος εταίρου με τον θάνατό του είτε αποκτούν συμμετοχή σε λειτουργούσα ή υπό εκκαθάριση εταιρεία είτε ενοχική αξίωση για την απόδοση της πλήρους αξίας της εκκαθαριζόμενης εταιρικής συμμετοχής του θανόντος. Στην περίπτωση ύπαρξης στην εταιρική σύμβαση ρήτρας συνέχισης ή ρήτρας διαδοχής με έναν ή ορισμένους μόνο από τους κληρονόμους, ενδεχομένως να τεθούν και ζητήματα προσβολής της νόμιμης μοίρας των λοιπών κληρονόμων. Η εργασία επιπλέον πραγματεύεται το ζήτημα κατά πόσον το Δημόσιο μπορεί να καταστεί κληρονόμος της εταιρικής συμμετοχής. Επιπρόσθετα, αναλύει και το ζήτημα της ευθύνης του κληρονόμου της εταιρικής συμμετοχής, καθώς ενίοτε η εταιρική συμμετοχή που μεταβιβάζεται στον κληρονόμο μπορεί να συνοδεύεται από χρέη. Η ευθύνη αυτή διακρίνεται σε ευθύνη έναντι της εταιρείας και έναντι των εταιρικών δανειστών (για τα χρέη της εταιρείας). Περαιτέρω, η ευθύνη του κληρονόμου πρέπει να εξεταστεί τόσο υπό την ιδιότητά του ως εταίρου όσο και ως κληρονόμου. Στο τελευταίο μέρος της εργασίας αναζητούνται λύσεις σε κάποια ειδικότερα ζητήματα (ανίκανοι και περιορισμένα ικανοί κληρονόμοι, ανηλικότητα κληρονόμων, κληρονόμοι υπό δικαστική συμπαράσταση, κληρονόμοι με ασυμβίβαστο άσκησης εμπορικής ιδιότητας, κληρονομικό καταπίστευμα, κληροδοσία, εκτελεστής διαθήκης, κ.ά.). Συμπερασματικά, από την εξέταση του εν λόγω θέματος αναδύονται ζητήματα τόσο κληρονομικού, όσο και εταιρικού δικαίου. Πολλές φορές εμφανίζεται το δίλημμα εφαρμογής των διατάξεων του ενός ή του άλλου κλάδου, όταν παρουσιάζονται σημεία τριβής των δύο δικαίων. Οι διατάξεις του κληρονομικού δικαίου σε πολλές περιπτώσεις διαμορφώνουν μια κατάσταση που δεν ανταποκρίνεται στο συμφέρον της επιχείρησης, λ.χ. με την υπεισέλευση περισσότερων κληρονόμων στη θέση του θανόντος εταίρου. Οι λύσεις, ωστόσο, προκειμένου να αποφευχθεί μια τέτοια κατάσταση βρίσκουν εμπόδιο σε διατάξεις αναγκαστικού δικαίου του κληρονομικού δικαίου, όπως στην απαγόρευση των κληρονομικών συμβάσεων. Εξ αυτού του λόγου θα ήταν, λοιπόν, ευκταία μια αναμόρφωση μερίδας άκαμπτων διατάξεων του κληρονομικού δικαίου όσον αφορά τη μεταβίβαση εταιρικής συμμετοχής στις προσωπικές εταιρείες, ώστε συνδυαστικά με τις -ενδοτικού δικαίου στη συντριπτική πλειοψηφία τους- διατάξεις του εταιρικού δικαίου, να εξασφαλίζεται η συνέχιση των επιχειρήσεων και να καθίσταται ευκολότερη η μεταβίβασή τους αιτία θανάτου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Συμεωνίδου Χρυσάνθη
  • Symeonidou Chrysanthi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3275999

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Συμεωνίδου Χρυσάνθη; Symeonidou Chrysanthi. Κληρονομικό δίκαιο και προσωπικές εταιρείες. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3275999