National and Kapodistrian University of Athens
Η συναίνεση του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις
Abstract
dc:descriptionΗ συναίνεση ως όρος απαντά σε πλήθος κλάδων με κυριότερους αυτών της φιλοσοφίας και του δικαίου. Αποτελεί στοιχείο στενά συνυφασμένο με την αυτονομία και την αυτοδιάθεση, που απασχολούσαν ανέκαθεν τη θεωρητική σκέψη. Η συναίνεση ως όρος του ποινικού δικαίου έχει εξίσου έντονα απασχολήσει τόσο την ποινική θεωρία όσο και τη νομολογία. Όταν γίνεται λόγος ειδικότερα για τη “συναίνεση του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις”, η μελέτη του όρου αναδεικνύει ζητήματα ενδεχόμενης ιατρικής ποινικής, αστικής και πειθαρχικής ευθύνης. Αρκεί να θέσουμε ένα απλό ερώτημα αντλώντας υλικό από την ιατρική πρακτική και αμέσως καλούμαστε να δώσουμε απάντηση σε μία σειρά ζητημάτων. Πως θα αντιμετωπιζόταν για παράδειγμα η περίπτωση ενός ασθενούς που αυτοβούλως εισέρχεται σε δημόσια κλινική με ακατάσχετη αιμορραγία και εμποδίζει τους ιατρούς να προχωρήσουν στις απαραίτητες για τη διάσωσή του ιατρικές πράξεις; Χαρακτηριστικά νομολογιακά παραδείγματα της προβληματικής αυτής αποτελούν οι περιπτώσεις ασθενών που αρνούνται να υποβληθούν ή ίδιοι ή οι οικείοι τους σε θεραπευτικές ιατρικές επεμβάσεις επικαλούμενοι θρησκευτικούς ή ιδεολογικούς λόγους. Πότε ο ιατρός υποχρεούται να απόσχει και πότε να δράσει παρά την αντίθετη βούληση του ασθενούς; Υπό ποίες προϋποθέσεις μπορεί ένα άτομο να θεωρηθεί μη δυνάμενο να παράσχει τη συναίνεσή του; Αυτά είναι λίγα από τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν. Για να δοθεί μια απάντηση καλούμαστε, κατ’ αρχήν, να ανατρέξουμε σε ιατρικούς δεοντολογικούς κανόνες. Η ιατρική διακρίνεται για τον ανθρωποκεντρικό της χαρακτήρα. Η παραδοχή αυτή δικαιολογεί την από αρχαιοτάτων χρόνων πλαισίωση της άσκησή της από ένα πλέγμα κανόνων δεοντολογίας. Η αυτονομία του ατόμου και η εκπορευόμενη από αυτή προϋπόθεση συναίνεσής του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις, αποτελεί βασικό κανόνα της ιατρικής δεοντολογίας, της βιοηθικής και ειδικότερα της ιατρικής ηθικής. Η θέση αυτή επηρεάζει και την ενδεχόμενη ποινική ευθύνη από πράξεις ή παραλείψεις που σχετίζονται, εκκινούν και τελειώνουν με τη συναίνεση του ασθενούς. Για την κατά το δυνατόν καλύτερη διαφώτιση του πολύπλευρου αυτού ζητήματος προϋποτίθεται η αναδρομή σε βασικούς όρους του ποινικού δικαίου. Συγκεκριμένα εκκινώντας από τη συναίνεση ως έννοιας στο ποινικό δίκαιο και από τη δογματική ένταξή της σε αυτό, επιχειρείται η επίλυση πρακτικών ζητημάτων που σχετίζονται με τη συναίνεση του ασθενούς στο πεδίο των ιατρικών πράξεων. Για την εξειδίκευση του ζητήματος προϋποτίθεται ακόμη ο ορισμός κάποιων εννοιών και η κατανόηση του τι είναι ιατρική πράξη. Ποιες πράξεις υπάγονται στην κατηγορία αυτή και ποιες μας αφορούν για την ανάλυση του υπό εξέταση ζητήματος; Πως εκτιμάται ποινικά η ιατρική πράξη; Με την ύλη αυτή ως αφετηρία της μελέτης, οδηγούμαστε στην καρδιά πλέον της συναίνεσης και της προστασίας της αυτονομίας του ασθενούς μέσω του ποινικού δικαίου.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Στρίκου-Στρίγκου Νικολέτα
- Strikou-Strigkou Nikoleta
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3277744