Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οδοντογενείς Κερατινοκύστεις: Αναδρομική μελέτη ευρημάτων 20ετίας και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας.

Abstract

dc:description

Εισαγωγικά στοιχεία. Σύμφωνα με την τελευταία ταξινόμηση του όγκων κεφαλής-τραχήλου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ, 2017), ως οδοντογενής κερατινοκύστη (ΟΚΚ) ορίζεται η οδοντογενής κύστη που επενδύεται από λεπτού πάχους πολύστιβο πλακώδες παρακερατινοποιημένο επιθήλιο, τα κύτταρα της βασικής στιβάδας του οποίου έχουν βαθυχρωματικούς πυρήνες και πασσαλοειδή διάταξη. Οι περισσότερες ΟΚΚ παραμένουν ασυμπτωματικές μέχρι την αποκάλυψή τους σε ακτινογραφικό έλεγχο ρουτίνας, την επιμόλυνσή τους, ή την εμφάνιση διόγκωσης της γνάθου. Ακτινογραφικά οι ΟΚΚ εμφανίζονται ως μονόχωρη ή πολύχωρη ακτινοδιαυγαστική βλάβη με όρια καλά περιγεγραμμένα και ακτινοσκιερά. Μπορεί να εμφανιστεί είτε μεμονωμένα (σποραδική οδοντογενής κερατινοκύστη), είτε σπανιότερα ως συνδρομική στα πλαίσια κάποιου συνδρόμου (συνηθέστερα πρόκειται για το σύνδρομο πολλαπλών σπιλοειδών βασικοκκυταρικών καρκινωμάτων (ΣΠΣΒΚ) ή σύνδρομο Gorlin-Goltz). Χαρακτηριστικό της ΟΚΚ, που τη διαφοροποιεί σε σχέση με άλλες καλοήθεις βλάβες, αποτελεί η τοπικά επιθετική συμπεριφορά και τα υψηλά ποσοστά υποτροπής. Αυτά οφείλονται στην ανάπτυξη θυγατρικών κύστεων περιφερικά και στο πολύ λεπτό επιθήλιο που καλύπτει το τοίχωμά της, το οποίο αποκολλάται εύκολα από το υποκείμενο χόριο κατά την αφαίρεσή της, με αποτέλεσμα την πιθανή παραμονή υπολειμμάτων και την εμφάνιση υποτροπής. Θεραπευτικά έχουν περιγραφεί διάφορες χειρουργικές μέθοδοι που αφορούν στην αφαίρεση της ΟΚΚ (σποραδικής και συνδρομικής) από απλή εκπυρήνιση μέχρι τμηματική γναθεκτομή, με στόχο τον έλεγχο μετεγχειρητικών επιπλοκών και τη μικρότερη πιθανότητα υποτροπής. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η καταγραφή και η επεξεργασία όλων των δεδομένων των οδοντογενών κερατινοκύστεων των γνάθων (σποραδικών και συνδρομικών), που αντιμετωπίστηκαν σε διάστημα 20ετίας, από την Πανεπιστημιακή Κλινική Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής στην Οδοντιατρική Σχολή και στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. και Α. Κυριακού». Υλικό και μέθοδος: Πρόκειται για μία αναδρομική μελέτη που βασίζεται σε πληροφορίες από τους φακέλους των ασθενών με οδοντογενείς κερατινοκύστεις που αντιμετωπίστηκαν το διάστημα 2002-2022. Καταγράφηκαν τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των ασθενών (φύλο και ηλικία) και δεδομένα που αφορούσαν στις κύστεις (αριθμός, θέση εντόπισης και διαστάσεις, παρουσία εγκλείστου δοντιού στην κύστη, θεραπευτική αντιμετώπιση, υποτροπές και πιθανή συσχέτιση με ΣΠΣΒΚ). Ακολούθησε η στατιστική ανάλυση των ευρημάτων, εξαιρώντας αλλά και συμπεριλαμβάνοντας τους ασθενείς με ΣΠΣΒΚ. Η ανάλυση των δεδομένων έγινε με χρήση του Microsoft Office Excel 2019 και του λογισμικού SPSS v.26 (ΙΒΜ Corporation, 2019 Armonk, New York,USA) και το αποτέλεσμα θεωρήθηκε στατιστικά σημαντικό σε p-value <0,05. Αποτελέσματα: Στη μελέτη συμπεριελήφθησαν 81 ασθενείς, που είχαν συνολικά 97 κύστεις γνάθων, με αναλογία αρρένων-θηλέων 1,5:1 και μέση ηλικία τα 38,2 έτη. Εξ αυτών, οι 8 ασθενείς ήταν συνδρομικοί με συνολικά 17 κύστεις. Προέκυψε ότι η υποτροπή ήταν στατιστικά σημαντικά συχνότερη στις βλάβες που είχαν εντόπιση στην κάτω γνάθο και σε οπίσθια θέση και όταν συνυπήρχε έγκλειστο δόντι. Επίσης το 66,7% των περιπτώσεων που εμφάνισε νέα εντόπιση, εμφάνισε και υποτροπή είτε στην πρώτη βλάβη, είτε στη νέα εντόπιση (p-value <0,05), ενώ βρέθηκε να υπάρχει ένδειξη πως η υποτροπή σχετίζεται με τις διαστάσεις της βλάβης χωρίς το αποτέλεσμα να είναι στατιστικά σημαντικό. Βρέθηκε επίσης ότι οι ασθενείς με το σύνδρομο εμφανίζουν, με στατιστικά σημαντική διαφορά, την πρώτη βλάβη σε ηλικία κατά μέσο όρο 19 έτη μικρότερη από τους μη συνδρομικούς και ότι έχουν 5,7 φορές υψηλότερη πιθανότητα να εμφανίσουν υποτροπή σε σύγκριση με τους μη συνδρομικούς πάντα. Ως προς τη σχέση της χειρουργικής μεθόδου αφαίρεσης της ΟΚΚ που επιλέχθηκε, με την εμφάνιση ή όχι υποτροπής, τα αποτελέσματα δεν προέκυψαν στατιστικά σημαντικά. Συζήτηση - Συμπεράσματα: Η οδοντογενής κερατινοκύστη είναι μία από τις αμφιλεγόμενες παθολογικές οντότητες στη στοματική και γναθοπροσωπική χειρουργική και η συνολική διαχείρισή της αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Στη μελέτη μας η παράμετρος που αναλύθηκε ιδιαίτερα, καθώς αποτελεί τη χαρακτηριστική διαφοροποίηση της ΟΚΚ από τις λοιπές οδοντογενείς κύστεις, ήταν η υποτροπή. Βρέθηκε ότι συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά με την εντόπιση της κύστης, την ύπαρξη εγκλείστου δοντιού καθώς και την εμφάνιση νέων κύστεων, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για τη συσχέτισή της με το μέγεθος της κύστης. Επίσης βρέθηκε ότι οι συνδρομικοί ασθενείς εμφανίζουν συχνότερα υποτροπή από τους μη συνδρομικούς και σε νεότερη ηλικία.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Οικονόμου Μαρία-Ελένη
  • Oikonomou Maria-Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3285176

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Οικονόμου Μαρία-Ελένη; Oikonomou Maria-Eleni. Οδοντογενείς Κερατινοκύστεις: Αναδρομική μελέτη ευρημάτων 20ετίας και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας.. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3285176