Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η επίδραση της μετατραυματικής διαταραχής στρες ("post traumatic stress disorder") στον καταλογισμό του δράστη αξιόποινων πράξεων

Abstract

dc:description

Η σχέση μεταξύ ψυχικής διαταραχής και διάπραξης εγκληματικής πράξης έχει υπάρξει εδώ και πολύ καιρό αντικείμενο ενδιαφέροντος τόσο για τους επαγγελματίες υγείας όσο και για το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης. Όμως, συγκεκριμένα στο άκουσμα του όρου «μετατραυματική διαταραχή στρες» και στη συσχέτισή του με την ικανότητα προς καταλογισμό του δράστη αξιόποινων πράξεων, το πεδίο έρευνας φαντάζει αχανές και ελλιπές.Στην παρούσα μελέτη επιχειρήθηκε να απαντηθεί το ερώτημα που κυριολεκτικά «διχάζει» τόσο την επιστημονική κοινότητα όσο και τη νομολογία των δικαστηρίων, ήτοι εάν η μετατραυματική διαταραχή στρες επιδρά στην ικανότητα προς καταλογισμό του δράστη αξιόποινων πράξεων και να γίνει μία προσπάθεια σκιαγράφησης των λόγων που συνθέτουν τη θετική ή την αρνητική απάντηση του ερωτήματος. Αποτελεί την πρώτη και μοναδική ελληνική, στοχευμένη ερευνητική προσπάθεια με ψυχιατροδικαστικό ενδιαφέρον, καθώς ενώ στη –σχετικά μικρή- ελληνική βιβλιογραφία έχει γίνει έρευνα αναφορικά με την ύπαρξη μετατραυματικής διαταραχής στρες στα θύματα αξιόποινων πράξεων σε επίπεδο, όμως, ποινικής αξιολόγησης των δραστών πασχόντων τα αποτελέσματα κρίνονται επιεικώς πενιχρά. Το παρόν έργο κρίνεται πως θα προστεθεί στον σχετικά μικρό αριθμό αντίστοιχων ερευνών παγκοσμίως. Η παρούσα έρευνα στηρίχθηκε στη μελέτη ελληνικής και ξένης νομολογίας. Ως πηγή για τη συλλογή των απαραίτητων δεδοµένων της έρευνας επιλέχτηκαν δικαστικές αποφάσεις, τόσο ελληνικής όσο και ξένης έννομης τάξης στις οποίες έγινε επίκληση της ψυχικής διαταραχής της μετατραυματικής διαταραχής στρες («PTSD») στην ικανότητα προς καταλογισμό του δράστη. Για τη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το πρόγραμμα SPSS. Αναφορικά με την περιγραφική στατιστική, για την περιγραφή ορισμένων δηµογραφικών, ψυχιατρικών και των νοµικών στοιχείων από το δείγµα της παρούσας µελέτης χρησιµοποιήθηκαν πίνακες που περιλαµβάνουν απόλυτες και σχετικές % συχνότητες. Ορισμένα δεδοµένα παρουσιάζονται και µε γραφικό τρόπο µέσω ραβδογραµµάτων σχετικών συχνοτήτων.Για την απάντηση του βασικού ερευνητικού ερωτήματος για εάν επιδρά η ptsd στην ικανότητα προς καταλογισμό του δράστη διατυπώθηκαν κυρίως τρεις επιμέρους ερευνητικές υποθέσεις: εάν η ύπαρξη αποσυνδετικών συμπτωμάτων («dissociation symptoms») επηρεάζει την ικανότητα προς καταλογισμό του δράστη (Υπόθεση 1), εάν η συμπτωματολογία και αιτιολογία του τραύματος επηρεάζει την ικανότητα προς καταλογισμό του δράστη (Υπόθεση 2) και εάν η συννοσηρότητα της ptsd με την κατάχρηση ουσιών επηρεάζει την ικανότητα προς καταλογισμό του δράστη (Υπόθεση 3).Συμπεραίνεται πως το αρχικό ερευνητικό ερώτημα, ήτοι εάν η ptsd ως ψυχική διαταραχή επιδρά στην ικανότητα του δράστη, επιβεβαιώνεται εν μέρει, καθώς σε 30 δικαστικές αποφάσεις αναγνωρίσθηκε η επίδραση της ptsd στην ικανότητα προς καταλογισμό. Από τη στατιστική ανάλυση που έλαβε χώρα, δε βρέθηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές μεταξύ των αποφάσεων όπου αναγνωρίσθηκε επίδραση της ptsd στην ικανότητα προς καταλογισμό του δράστη και των λοιπών αποφάσεων όσον αφορά την ύπαρξη αποσυνδετικών συμπτωμάτων («dissociation symptoms»), την αιτιολογία και τα συμπτώματα της νόσου και την συννοσηρότητα της ptsd με την κατάχρηση ουσιών με απότοκο τα υπό εξέταση δείγματα να είναι μεταξύ τους ανεξάρτητα κι άρα να απορρίπτονται οι υποπεριπτώσεις της ερευνητικής υπόθεσης. H διαφοροποίηση της αντιμετώπισης της ψυχικής διαταραχής της μετατραυματικής διαταραχής στρες σε επίπεδο καταλογισμού ανά έννομη τάξη έγκειται στο γεγονός ότι δεν υπάρχει ταύτιση δικανικού και ψυχιατρικού πλαισίου ως προς την οριοθέτηση της διαταραχής καταδεικνύοντας πως υπάρχει «χάσμα» ανάμεσα στην επιστήμη της Ψυχιατρικής και της Νομικής, το οποίο η Ψυχιατροδικαστική καλείται να γεφυρώσει.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σγάντζου Βασιλική
  • Sgantzou Vasiliki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3289881

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σγάντζου Βασιλική; Sgantzou Vasiliki. Η επίδραση της μετατραυματικής διαταραχής στρες ("post traumatic stress disorder") στον καταλογισμό του δράστη αξιόποινων πράξεων. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3289881