Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Βιοπληροφορική ανάλυση ιικών γονιδιωμάτων σε χρωμοσωμικές ενσωματώσεις, με βάση τις τεχνολογίες αλληλούχισης επόμενης γενεάς (NGS)

Abstract

dc:description

Κατά την διάρκεια μιας ιογενούς λοίμωξης, πολλοί ιοί ενσωματώνουν το γενετικό τους υλικό στο γονιδίωμα του ξενιστή, είτε ως μέρος του κύκλου αναπαραγωγής τους είτε στοχαστικά. Τέτοιες ενσωματώσεις δεν είναι αναγκαία παθολογικές, αλλά έχουν παρουσιαστεί ισχυρά στοιχεία που συνδέουν την απορρύθμιση της έκφρασης καίριων μεταγραφικών παραγόντων, και την επερχόμενη ανάπτυξη καρκίνου, με την παρουσία ιικού γενετικού υλικού στο ανθρώπινο γονιδίωμα (1). Μεταξύ άλλων, ο ανθρώπινος ιός των θηλωμάτων (HPV) προκαλεί τον πιο γνωστό ιογενή καρκίνο αυτό του τράχηλου της μήτρας (1), η ανάπτυξη ηπατοκυτταρικού καρκίνου έχει συσχετιστεί σε μεγάλο βαθμό με την μόλυνση από τον ιό της ηπατίτιδας Β (HBV) (2) και εμφανίζονται στοιχεία για ενσωματώσεις ιικών στελεχών όπως ο Covid-19 (SARS-Cov2), με άγνωστες ακόμα κλινικές συνέπειες (3). Μηχανιστικά οι ιικές ενσωματώσεις διαταράσσουν το τρισδιάστατο επιγενετικό περιβάλλον της περιοχής του DNA στην οποία εισάγονται. Σε κάποιες περιπτώσεις το ιικό γενετικό υλικό μπορεί να περιέχει μοτίβα πρόσδεσης ενδογενών μεταγραφικών παραγόντων οι οποίοι μπορούν να ενεργοποιήσουν ή να απενεργοποιήσουν την έκφραση γειτονικών γονιδίων. Αν αυτά τα γειτονικά γονίδια είναι ογκογόνα ή ογκοκατασταλτικά γονίδια ή ιική ενσωμάτωση μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες ανάπτυξης καρκίνου. Προσπάθειες για την πρόγνωση και πρόληψη παθολογιών που προκαλούνται από ιικές ενσωματώσεις έχουν εμποδιστεί κατά πολύ από την δυσκολία εντοπισμού αυτών με τις τρέχουσες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας (PCR,WGS etc). Η σπανιότητα των γεγονότων αυτών σε συνδυασμό με τον τρόπο δειγματοληψίας (bulk vs single cell) καθιστούν τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανά επικίνδυνων ενσωματώσεων ιδιαίτερα δύσκολο (4). Ο πιο διαδεδομένος τρόπος πειραματικής προσέγγισης για τον εντοπισμό τέτοιων ενσωματώσεων (για διαγνωστικούς ή επιστημονικούς λόγους) είναι η αλληλούχιση του πλήρους γονιδιώματος του ασθενή (WGS) ή των περιοχών που πιθανόν περιέχουν ιικές ενσωματώσεις (TS) (4). Και στις δύο περιπτώσεις η βιοπληροφορική ανάλυση των δεδομένων που προκύπτουν από τα πειράματα βασίζεται στον εντοπισμό χιμαιρικών αναγνώσεων (chimeric reads/split reads) οι οποίες περιέχουν γενετικό υλικό και από τους δύο οργανισμούς. Βάση αυτών μπορεί να γίνει η ακριβής χαρτογράφηση μιας ιικής ενσωμάτωσης. Όλοι οι υπάρχοντες αλγόριθμοι εντοπισμού βασίζονται στην ανακάλυψη, χαρτογράφηση και το φιλτράρισμα αυτών των χιμαιρικών αναγνώσεων για να στοιχειοθετήσουν τις προβλέψεις τους. Κύριος στόχος της παρούσας εργασίας είναι η αξιολόγηση (benchmarking) υπαρχόντων αλγορίθμων εντοπισμού ιικών ενσωματώσεων. Για την περάτωση του παραπάνω θα χρησιμοποιηθούν τεχνητά δεδομένα προσομοίωσης με γνωστό αριθμό και συντεταγμένες ενσωματώσεων. Με βάση τα αποτελέσματα του benchmarking, θα ακολουθήσει πρόταση/ανάπτυξη κατάλληλων μεθοδολογιών εντοπισμού ιικών ενσωματώσεων οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε bulk και single cell δεδομένα NGS. Τέλος, οι νέοι αλγόριθμοι θα ελεγχθούν σε δημοσιευμένα δεδομένα NGS από δείγματα όγκων ασθενών με παθολογίες όπως ηπατοκυτταρικός καρκίνος (HCC). Με το πέρας της εκπόνησης της διπλωματικής αυτής εργασίας ευελπιστούμε σε μια βαθύτερη κατανόηση των περιορισμών των υπαρχόντων μεθοδολογιών εντοπισμού, και την βελτιστοποίηση αυτών για την πληρέστερη και ακριβέστερη πρόγνωση παθολογιών που προκαλούνται από ιικές ενσωματώσεις.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ραγκούσης Βασίλειος
  • Ragkousis Vasileios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3314299

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ραγκούσης Βασίλειος; Ragkousis Vasileios. Βιοπληροφορική ανάλυση ιικών γονιδιωμάτων σε χρωμοσωμικές ενσωματώσεις, με βάση τις τεχνολογίες αλληλούχισης επόμενης γενεάς (NGS). 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314299