Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Γονοτύπηση και χαρακτηρισμός των γονιδίων VP6 και NSP4 σπάνιων G και P ανθρώπινων ροταϊών ομάδας Α που απομονώθηκαν από παιδιά με γαστρεντερίτιδα

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Ο ροταϊός της ομάδας Α (Rotavirus group A, RVA) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αίτια οξείας γαστρεντερίτιδας (ΟΓ) στα παιδιά παγκοσμίως. Το γονιδίωμα τους αποτελείται από 11 τμήματα δίκλωνων μορίων RNA, τα οποία κωδικοποιούν 6 δομικές (VP1-4, VP6-7) και 6 μη δομικές πρωτεΐνες (NSP1-6). O RVA ταξινομείται κυρίως βάση των VP7 (γονότυπος G) και VP4 (γονότυπος P), οι οποίες συμμετέχουν στη προσκόλληση και είσοδο του ιού στα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου. Στην Ελλάδα οι γονότυποι με G6, G8, G10 και P[6], P[9], P[10], P[11], P[14] κυκλοφορούν σε ποσοστό <1% και για αυτό θεωρούνται σπάνιοι. Σε χαμηλό ποσοστό κυκλοφορούν και οι μεικτοί γονότυποι οι οποίοι συνήθως είναι αποτέλεσμα συνλοίμωξης από δύο διαφορετικούς τύπους RV. Σημαντικά είναι και τα γονίδια VP6 και NSP4 που κωδικοποιούν τους Ι και Ε γονότυπους αντίστοιχα. Η VP6 καθορίζει την RV ομάδα και παίζει ρόλο στην ανοσογονικότητα, ενώ η NSP4 λειτουργεί ως εντεροτοξίνη και είναι υπεύθυνη για τα κλινικά συμπτώματα. Από το 2006 κυκλοφορούν παγκοσμίως δύο εμβόλια κατά του ιού τα οποία καλύπτουν τους πιο συχνούς γονότυπους G και P. Η συστηματική χρήση τους μπορεί να επηρεάσει την επιδημιολογία του ιού, για το λόγο αυτό είναι σημαντική η συνεχής επιτήρηση του. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η γονοτύπηση, ο μοριακός χαρακτηρισμός και η φυλογενετική ανάλυση των γονιδίων VP6 και NSP4, των σπάνιων G (G6, G8, G10) και P (P[6], P[9], P[10], P[11], P[14]) και των μεικτών (πάνω από 1 τύπο G ή/και Ρ) στελεχών RVA από παιδιατρικό πληθυσμό ηλικίας ≤16 ετών που νοσηλεύτηκαν με συμπτώματα ΟΓ. Καθώς και η συσχέτιση των G-P-I-E γονοτύπων με τα δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά των παιδιών. Υλικό και Μέθοδοι: Δείγματα κοπράνων από παιδιά ηλικίας ≤16 ετών με συμπτώματα ΟΓ που νόσησαν από σπάνιο ή μεικτό RVA στέλεχος, την περίοδο 2007-2021 συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη. Η τυποποίηση των G και P γονοτύπων είχε πραγματοποιηθεί στο εργαστήριο Λοιμώξεων και Χημειοθεραπείας στα πλαίσια συμμετοχής του στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα EuroRotaNet. Τα δείγματα με σπάνιο και μεικτό γονότυπο αλληλουχήθηκαν στα γονίδια VP6 και NSP4 με τη μέθοδο κατά Sanger. Η τυποποίηση των γονοτύπων Ι και Ε πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του βιοπληροφορικού προγράμματος BLAST και η φυλογενετική ανάλυση με το πρόγραμμα MEGA 11. Αποτελέσματα: Την περίοδο 2007-2021, 129/4427 (2,91%) RVA στελέχη είχαν μεικτό και 62/4427 (1,4%) σπάνιο γονότυπο με μέγιστο αριθμό την Άνοιξη. Στα μεικτά στελέχη, 73 (56,6%) είχαν μεικτό G, 53 (41,09%) μεικτό P και 3 (2,32%) μεικτό G και P γονότυπο. Οι πιο συχνοί G και Ρ μεικτοί γονότυποι ήταν ο G1G4P[8] (64,4%, 47/73) και οι G1P[4]P[8] (34%, 18/53), G4P[4]P[8] (34%, 18/53), αντίστοιχα. Η τυποποίηση σε Ι και E πραγματοποιήθηκε στο 49,6% (64/129) των μεικτών στελεχών, με πιο συχνούς τους I1 (42,2%, 27/64) και Ε1 (39,1%, 25/64), ενώ παρατηρήθηκαν και μεικτοί γονότυποι, Ι1-Ι2 (17,2%, 11/64) και E1-E2 (4,7%, 3/64). Από τα σπάνια RVA το 69,3% (43/62) είχαν σπάνιο P γονότυπο και ο πιο συχνός συνδυασμός ήταν ο G3P[9] (22,6%, 14/62). Η τυποποίηση των Ι και Ε πραγματοποιήθηκε στο 54,8% (34/62) των σπάνιων στελεχών και βρέθηκαν τρείς διαφορετικοί Ι (Ι1, Ι2, Ι3) και Ε (Ε1, Ε2, Ε3) γονότυποι. Ο πιο συχνός γονότυπος ήταν ο I2 (73,5%, 25/34) και ο E2 (38,2%, 13/34). Ο Ε3 (32,4%, 11/34) βρέθηκε επίσης σε μεγάλο ποσοστό, ο οποίος δεν ανιχνεύθηκε σε δείγματα πριν το 2017. Η πλειοψηφία των παιδιών με σπάνιο ή μεικτό RVA στέλεχος ήταν ≤ 5 ετών, ενώ βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την ηλικία στα παιδιά με λοίμωξη από μεικτό G (0-12 μηνών) και μεικτό Ρ (13-48 μηνών) στέλεχος. Συσχέτιση των σπάνιων και μεικτών στελεχών ως προς τα κλινικά χαρακτηριστικά των παιδιών έδειξε ότι εκείνα που μολύνθηκαν από μεικτό στέλεχος παρουσίαζαν συχνότερα διάρροια και αφυδάτωση. Τα παιδιά που μολύνθηκαν από σπάνιο στέλεχος με Ε2 γονότυπο παρουσίαζαν πιο συχνά αφυδάτωση σε σχέση με τα παιδιά που μολύνθηκαν από σπάνιο στέλεχος με Ε3 γονότυπο. Τέλος, στο γονίδιο NSP4 των σπάνιων στελεχών βρέθηκαν 9 νέες (novel) παραλλαγές, πολλές από τις οποίες εντοπίζονται στην περιοχή δέσμευσης με τη VP4 και στην υδρόφοβη περιοχή 3, ενώ στο γονίδιο VP6 βρέθηκε μια παραλλαγή εντός της αντιγονικής περιοχής ΙΙΙ. Το αποτέλεσμα αυτών των παραλλαγών στην λειτουργικότητα και ανοσογονικότητα των αντίστοιχων πρωτεϊνών παραμένει άγνωστο. Συμπεράσματα: Η μελέτη αυτή αποτελεί την πρώτη πολυκεντρική έρευνα της επιδημιολογίας των σπάνιων και μεικτών RVA στελεχών, καθώς και των γονιδίων NSP4 και VP6 από παιδιά με ΟΓ στη χώρα μας. Τα αποτελέσματα επισημαίνουν την μεγάλη γενετική ποικιλομορφία των RVA στελεχών και την αύξηση των σπάνιων στελεχών τα τελευταία έτη. Επιπροσθέτως σημαντικές διαφορές βρέθηκαν ως προς τα κλινικά χαρακτηριστικά των παιδιών που μολύνθηκαν με σπάνιο και μεικτό στέλεχος, ωστόσο απαιτείται περεταίρω διερεύνηση της παθογένειας της RVA ΟΓ. Η εφαρμογή της αλληλούχισης επόμενης γενιάς και η φυλογενετική ανάλυση θα δώσουν απαντήσεις στην εξελικτική σχέση των στελεχών ανθρώπινης ή/και ζωικής προέλευσης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Δελλής Χαρίλαος
  • Dellis Charilaos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3314497

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Δελλής Χαρίλαος; Dellis Charilaos. Γονοτύπηση και χαρακτηρισμός των γονιδίων VP6 και NSP4 σπάνιων G και P ανθρώπινων ροταϊών ομάδας Α που απομονώθηκαν από παιδιά με γαστρεντερίτιδα. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314497