Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μελέτη της αυτοφαγίας διαμεσολαβούμενης από μοριακές συνοδούς στο νευροεκφυλισμό

Abstract

dc:description

Η αυτοφαγία διαμεσολαβούμενη από μοριακές συνοδούς (CMA) αποτελεί ένα από τα κύρια πρωτεολυτικά μονοπάτια του κυττάρου και συμμετέχει στην επιλεκτική στόχευση των κυτταροπλασματικών πρωτεϊνών στα λυσοσώματα. Μελέτες έχουν δείξει ότι η δυσλειτουργία του CMA μονοπατιού σχετίζεται με την παθογένεση της νόσου του Πάρκινσον. Η μοντελοποίηση αυτών των συνθηκών έχει επιτευχθεί σε προηγούμενα πειράματα του εργαστηρίου μας, όπου η μειωμένη ενεργότητα της CMA στη μέλαινα ουσία επίμυος, μέσω σίγησης (με shRNA) του ειδικού υποδοχέα του μονοπατιού (LAMP2A), οδήγησε σε εκφυλισμό των ντοπαμινεργικών νευρώνων της μέλαινας ουσίας και μείωση των επιπέδων της ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα, 8 εβδομάδες μετά την έγχυση του ανασυνδυασμένου αδενο-συσχετιζόμενο ιού L2, που στοχεύει επιλεκτικά τον υποδοχέα LAMP2A (L2 rAAV), συγκριτικά με τον ιό μάρτυρα scrambled (SCR rAAV) που δε στοχεύει κανένα μετάγραφο. Επιπρόσθετα, δεδομένα πρωτεομικής ανάλυσης σε πρωτογενείς φλοιϊκούς νευρώνες επίμυος με αναστολή του μονοπατιού της CMA έδειξαν μειωμένα επίπεδα της πρωτεΐνης CRMP2, η οποία συμμετέχει στην ανάπτυξη των δενδριτών και των αξόνων, στην απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών και στη συναπτική φυσιολογία. Στην παρούσα διπλωματική εργασία, προκειμένου να εξεταστεί ο πιθανός ρόλος της CRMP2 στην αποκατάσταση της αξονικής εκφύλισης που παρατηρείται στο ραβδωτό σώμα με την έγχυση του L2 rAAV, πραγματοποιήθηκε η μοριακή κλωνοποίηση και κατασκευή rAAV για την υπερέκφραση της αγρίου τύπου πρωτεΐνης CRMP2 επίμυος. Η αποτελεσματική υπερέκφραση της πρωτεΐνης CRMP2 μέσω του CRMP2 rAAV επιβεβαιώθηκε αρχικά σε πρωτογενείς νευρώνες μυός και κατόπιν ακολούθησε η ταυτόχρονη στερεοτακτική έγχυση των L2- (ή SCR) και CRMP2- rAAVs (τελικής συγκέντρωσης 4*1012 gc/mL) στη μέλαινα ουσία επίμυων, σε μια πιο συντηρητική προσέγγιση λόγω της διπλής έγχυσης ιών, δεδομένου ότι κατά τη μονή έγχυση του L2 rAAV σε προηγούμενα πειράματα χρησιμοποιήθηκε ο ίδιος τελικός τίτλος (4*1012 gc/mL). Στις 4 εβδομάδες μετά την έγχυση, εξετάστηκε η ακεραιότητα των ντοπαμινεργικών αξόνων στο ραβδωτό σώμα με μικροσκοπία φθορισμού. Ο προσδιορισμός των επιπέδων των πρωτεϊνών TH (tyrosine hydroxylase) και DAT (dopamine transporter), που είναι αξιόπιστοι δείκτες της απώλειας των προσυναπτικών ντοπαμινεργικών απολήξεων, δεν έδειξε ιδιαίτερη εκφύλιση του μελαινοραβδωτού άξονα στα ζώα αναφοράς που έλαβαν μόνο τον L2 rAAV, πιθανόν λόγω της χρήσης χαμηλότερου τίτλου του L2 ιού. Σε μετέπειτα στάδιο, η επανάληψη των χειρουργείων στη μέλαινα ουσία των πειραματόζωων, με τελική συγκέντρωση του μίγματος ιών 8*1012 gc/mL, προκάλεσε πλήρη εκφύλιση των ντοπαμινεργικών νευρώνων της μέλαινας ουσίας και εκφυλισμό των ντοπαμινεργικών απολήξεων, 8 εβδομάδες μετά την έγχυση. Τα δεδομένα μας υποδεικνύουν ότι η υπερέκφραση της αγρίου τύπου CRMP2 πρωτεΐνης δεν είναι επαρκής για να αναστρέψει την εκφύλιση της μελαινοραβδωτής οδού που προκαλεί η σίγηση του υποδοχέα LAMP2A, και κατ’ επέκταση η αναστολή του CMA μονοπατιού, τουλάχιστον στις συνθήκες που χρησιμοποιήθηκαν. Περαιτέρω διερεύνηση με τη χρήση διαφορετικών συγκεντρώσεων ιών και τελικών σημείων πειραματισμού, θα οδηγήσει σε πιο ασφαλή συμπεράσματα όσον αφορά στην πιθανή ή μη νευροπροστατευτική δράση της CRMP2 πρωτεΐνης. Τέλος, ένας ακόμη στόχος της παρούσας εργασίας ήταν η επιτυχής μοριακή κλωνοποίηση και κατασκευή ενός rAAV που θα εκφράζει ενιαία τον μεταφορέα μονοαμινών VMAT2 μαζί με το φθορίζον μόριο mCherry. Πειράματα σε HEK 293 κύτταρα που διαμολύνθηκαν με τον παραγόμενο πλασμιδιακό φορέα, κατέδειξαν τον πλήρη συνεντοπισμό των δύο μορίων και την επιτυχημένη κατασκευή του επιθυμητού φορέα. Μελλοντικός στόχος της ομάδας μας είναι η στερεοτακτική έγχυση του VMAT2-mCherry rAAV στη μέλαινα ουσία τρωκτικών, με σκοπό την απομόνωση συναπτοσωμάτων ντοπαμινεργικής προέλευσης από το ραβδωτό σώμα μέσω του πρωτοκόλλου FASS (Fluorescence activated synaptosome sorting), όπου τα συναπτοσώματα, λόγω του φθορισμού τους, μπορούν να συλλεχθούν ειδικά και να μελετηθούν εκτενέστερα πιθανές αλλαγές στις απολήξεις των ντοπαμινεργικών νευρώνων πριν την εκφύλιση που προκαλεί το μοντέλο αναστολής του μονοπατιού της CMA που μελετάμε.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χρυσοστομίδου Αικατερίνη
  • Chrysostomidou Aikaterini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3315574

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χρυσοστομίδου Αικατερίνη; Chrysostomidou Aikaterini. Μελέτη της αυτοφαγίας διαμεσολαβούμενης από μοριακές συνοδούς στο νευροεκφυλισμό. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3315574