National and Kapodistrian University of Athens
Η εμπλοκή των παιδιών και της οικογένειας στην ψυχοκοινωνική στήριξη των γονέων με ψυχική νόσο σε κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας: Συγχρονική έρευνα σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας στην Ελλάδα
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η γονική ψυχική νόσος χαρακτηρίζεται από πρόσθετες δυσκολίες, καθώς έχει αντίκτυπο στο ίδιο το άτομο με την ψυχική νόσο, στα παιδιά και σε ολόκληρο το οικογενειακό σύστημα προκαλώντας έναν φαύλο κύκλο επιβάρυνσης, στις περιπτώσεις που δεν πραγματοποιείται μία ολιστική παρέμβαση. H εστιασμένη στην οικογένεια πρακτική έχει ως βασικό πυλώνα την αναγνώριση της οικογένειας ως μονάδας αναφορικά με τη θεραπεία των προβλημάτων ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζει ένα άτομο. Η αξιοποίηση της εν λόγω πρακτικής από τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας φαίνεται να έχει οφέλη για όλα τα μέλη του οικογενειακού συστήματος. Σκοπός: Η παρούσα συγχρονική έρευνα εξέτασε τις στάσεις, τις γνώσεις και τις πρακτικές ενός δείγματος του ελληνικού εργατικού δυναμικού της ψυχικής υγείας (ψυχιάτρων, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών και εργοθεραπευτών). Βασικός στόχος ήταν η ανάδειξη των διαφορών μεταξύ των διαφορετικών ειδικοτήτων των επαγγελματιών ψυχικής υγείας ως προς την εφαρμογή της εστιασμένης στην οικογένεια πρακτικής. Ο εντοπισμός ορισμένων προβλεπτικών παραγόντων ως προς την υλοποίηση της εστιασμένης στην οικογένεια πρακτικής σε περιπτώσεις γονικής ψυχικής νόσου μπορούν να είναι ιδιαίτερα χρήσιμος. Τα ευρήματα αυτά θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αποτελεσματικών προγραμμάτων παρέμβασης και στη χάραξη εθνικών πολιτικών ή/και πρωτοβουλιών με πυρήνα τη φροντίδα και τη συμμετοχή ολόκληρης της οικογένειας του γονέα με ψυχική νόσο στη διαδικασία της ανάκαμψης. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε μία έρευνα παρατήρησης και, ειδικότερα, εφαρμόστηκε το σχέδιο συγχρονικής μελέτης. Το δείγμα αποτέλεσαν 102 επαγγελματίες ψυχικής υγείας τεσσάρων ειδικοτήτων (ψυχίατροι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και εργοθεραπευτές), οι οποίοι εργάζονται σε κοινοτικές δομές ψυχικής υγείας ενηλίκων στην Ελλάδα. Ως βασικό εργαλείο μέτρησης χρησιμοποιήθηκε το “Family Focused Mental Health Practice Questionnaire” (FFMHPQ). Πρόκειται για ένα αυτοαναφορικό ερωτηματολόγιο που αποτελείται από 53 ερωτήσεις κλειστού τύπου, οι οποίες απαντώνται σε επταβάθμία κλίμακα Likert που κυμαίνεται από το «διαφωνώ απόλυτα» [=1 βαθμός] έως το «συμφωνώ απόλυτα» [=7 βαθμοί]. Συμπληρωματικά, χορηγήθηκε ένα ερωτηματολόγιο για τα δημογραφικά στοιχεία του δείγματος. Αποτελέσματα: Η πλειοψηφία των επαγγελματιών ψυχικής υγείας ανέφερε πως δεν διαθέτει εκπαίδευση στην εστιασμένη στην οικογένεια πρακτική (66,7%) και πως δεν έχει εκπαιδευτεί σε θέματα ψυχικής υγείας παιδιών (58,8%). Συγκριτικά με τις άλλες ειδικότητες, οι εργοθεραπευτές σημείωσαν υψηλότερες βαθμολογίες στην υποκλίμακα "Eπίδραση της ψυχικής νόσου στο παιδί" και χαμηλότερα σκορ στις υποκλίμακες «Χρόνος και Φόρτος Εργασίας» και «Επαγγελματική Εξέλιξη». Οι κοινωνικοί λειτουργοί σημείωσαν υψηλές βαθμολογίες σε αρκετές υποκλίμακες ενώ οι ψυχίατροι σημείωσαν υψηλή βαθμολογία στη συζήτηση της γονικότητας στο πλαίσιο της ψυχικής νόσου. Οι ψυχολόγοι φάνηκε να διαθέτουν περισσότερες δεξιότητες στη διερεύνηση και την αξιολόγηση των γνώσεων των γονέων αναφορικά με τη σύνδεση των παιδιών τους με άλλα υποστηρικτικά δίκτυα. Συμπεράσματα: Tα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η πρόληψη της διαγενεακής μετάδοσης της ψυχικής νόσου είναι εφικτή μέσω της κατάλληλης εκπαίδευσης των επαγγελματιών ψυχικής υγείας που εργάζονται σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας ενηλίκων. Κάθε ειδικότητα διαθέτει διαφορετικά δυνατά σημεία αναφορικά με την εστιασμένη στην οικογένεια πρακτική και απαιτεί εξειδικευμένες παρεμβάσεις εκπαίδευσης. Ωστόσο, κρίνεται απαραίτητο να επισημανθεί ότι οι επαγγελματίες αντιμετωπίζουν και οργανωτικά εμπόδια κυρίως αναφορικά με τον χρόνο και τον φόρτο εργασίας. Συνεπώς, με σκοπό τη βιωσιμότητα της αξιοποίησης της εστιασμένης στην οικογένεια πρακτικής από τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας σε κοινοτικές δομές ψυχικής υγείας ενηλίκων χρειάζεται παρέμβαση σε δύο επίπεδα, σε οργανωτικό επίπεδο καθώς και σε επίπεδο επαγγελματιών μέσω επικεντρωμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κολλάρου Βασιλική
- Kollarou Vasiliki
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3324597