Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επίδραση θυροειδοπάθειας στη γονιμότητα

Abstract

dc:description

Η μελέτη της επίδραση των διαφόρων τύπων θυρεοειδοπαθειών στη γυναικεία γονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχόλησε ιδιαίτερα τους ερευνητές. Η διερεύνηση του συγκεκριμένου συσχετισμού, ώστε να αποτραπεί η αποτυχία στη γονιμοποίηση και η πιθανή αποβολή σε εγκυμονούσα, εστιάστηκε ιδιαίτερα στην έρευνα στις περιπτώσεις κυρίως κατά τις οποίες οι γυναίκες παρουσίασαν εμφανή ή υποκλινικά παθογνωμονικά στοιχεία υποθυρεοειδισμού ή υπερθυρεοειδισμού και ειδικά στη μορφή της θυρεοτοξίκωσης όσον αφορά τον τελευταίο. Ως υπογονιμότητα ορίζεται η αποτυχία σύλληψης και εγκυμοσύνης μετά από ένα έτος ή και περισσότερο συνουσίας χωρίς τη χρήση προφυλακτικών ή αντισυλληπτικών μέτρων. Οι θυρεοειδικές ορμόνες έχουν αντίκτυπο στο γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα μέσω πολλών μηχανισμών. Ειδικότερα, επηρεάζουν αμέσως την ωοθήκη και το ενδομήτριο κατά την ωχρινική φάση καθώς και την τροφοβλάστη και τον πλακούντα διαμέσου των θυρεοειδικών υποδοχέων (TRs): TRA1, TRA2 και TRb1. Στην ωοθήκη οι θυρεοειδικές ορμόνες σε συνέργεια με τη θυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH) διεγείρουν τον πολλαπλασιασμό των κοκκιωδών κυττάρων αναστέλλοντας την απόπτωση τους, αυξάνουν την έκφραση των υποδοχέων της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH) και διεγείρουν την παραγωγή προγεστερόνης. Στο ενδομήτριο κατά τη διάρκεια της ωχρινικής φάσης, οι θυρεοειδικές ορμόνες επηρεάζουν την τοπική παραγωγή κυτταροκινών, την τοπική αγγειογένεση, αλλά και τη δράση των τοπικών μακροφάγων και των κυττάρων φυσικών φονέων (NKs), που προάγουν την εμφύτευση του εμβρύου, την ανάπτυξη της τροφοβλάστης και μετά του πλακούντα. Επιπλέον, ρυθμίζουν τη συγκέντρωση της προλακτίνης (Prl) και πιθανότατα της κισπεπτίνης, που με την σειρά της επηρεάζει τη συγκέντρωση της εκλυτικής ορμόνης των γοναδοτροπινών (GnRH) και τη λειτουργία του άξονα υποθαλάμου – υπόφυσης – γονάδων. Ενώ ακόμη διεγείρουν τη σύνθεση της σφαιρίνης δεσμεύουσας τις φυλετικές ορμόνες (SHBG) που επιδρά στη συγκέντρωση και το μεταβολισμό των οιστρογόνων και των ανδρογόνων. Ως ειδικότερους μηχανισμούς στη σχέση των θυρεοειδοπαθειών και της υπογονιμότητας, θα μπορούσαμε να διακρίνουμε τα παρακάτω: Υπάρχουν αρκετές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των θυρεοειδικών ορμονών και του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-ωοθηκών. Αρχικά διακρίνουμε τη συνεργιστική αλληλεπίδραση μεταξύ της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH) και της Τ3 για την άσκηση άμεσων διεγερτικών επιδράσεων στις λειτουργίες των κοκκιωδών κυττάρων, στο σχηματισμό του υποδοχέα LH/hCG και στην καταστολή της απόπτωσης. Οι θυρεοειδικές ορμόνες μπορεί να μειώσουν τη δραστηριότητα της αρωματάσης των κοκκιωδών κυττάρων, να εμποδίσουν την ανάπτυξη του προαντρικού ωοθυλακίου και να ρυθμίσουν τη λειτουργία των ωοθηκών κατά μέρος διαμέσου των επιδράσεών τους στη συνθάση του νιτρικού οξειδίου. Θυρεοειδικοί υποδοχείς (T3-r και TSH-r) υπάρχουν στο αναπτυσσόμενο και ώριμο ωοκύτταρο, ενώ Τ3, Τ4 και θυρεοειδικά αντισώματα υπάρχουν στο ωοθυλακικό υγρό. Η γήρανση των ωοθηκών συνδέεται στενά με την εξάντληση του ωοθυλακίου μιας γυναίκας κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής της ζωής. Η παροχή ωοκυττάρων της γυναίκας δημιουργείται κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ανάπτυξης και δεν μπορεί να αναπληρωθεί όταν το απόθεμα των ωοθηκών της τεθεί σε κίνδυνο λόγω τραυματισμού ή νόσου συμπεριλαμβανομένων διαταραχών της θυρεοειδικής λειτουργίας, ώστε να τίθεται έτσι η γυναίκα σε κίνδυνο υπογονιμότητας. Στο αρχικό στάδιο της εγκυμοσύνης, η αποτυχία εμφύτευσης μπορεί να είναι παρούσα αλλά να παραμένει άγνωστη και να συγχέεται με την κανονική έμμηνο ρύση. Οι διαταραχές του θυρεοειδούς έχουν επίσης συσχετιστεί με αποτυχία εμφύτευσης και σε μεταγενέστερα στάδια εγκυμοσύνης με υποτροπιάζουσες κλινικές αποβολές. Ο υποθυρεοειδισμός ειδικότερα σε βαρύτερη μορφή μπορεί να οδηγήσει σε δυσλειτουργία της ωορρηξίας και σε ανεπαρκή ανάπτυξη ωχρού σωματίου με χαμηλή παραγωγή προγεστερόνης. Διαταραχές της εμμήνου ρύσης στη μορφή της ολιγομηνόρροιας ή υπερμηνόρροιας αναφέρονται στο 25-60% των περιπτώσεων σε σύγκριση με 10% στις ευθυρεοειδικές γυναίκες. Η θεραπεία με Λεβοθυροξίνη μπορεί να αντιμετωπίσει τις ορμονικές αλλαγές και να οδηγήσει στην ομαλοποίηση του καταμήνιου κύκλου, ώστε με αυτό τον τρόπο να βοηθήσει στη γονιμότητα. Στη σύγχρονη βιβλιογραφία δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία σχετικά με την επίδραση του εμφανούς υποθυρεοειδισμού στη γυναικεία υπογονιμότητα. Η συχνότητα εμφανούς υποθυρεοειδισμού μεταξύ των υπογόνιμων γυναικών είναι 0,2–0,4%, ποσοστό ανάλογο με εκείνο του γενικού πληθυσμού. Διαταραχές της εμμήνου ρύσης είναι πιο συχνές σε γυναίκες με εμφανή υποθυρεοειδισμό σε σύγκριση με υγιείς γυναίκες, δηλαδή 23–68% έναντι 8–12%. Η παρουσία αυξημένων συγκεντρώσεων anti-TPO και anti-TG αντισωμάτων στον ορό ευθυρεοειδικών γυναικών είναι ένα πεδίο μελέτης πιθανής υπογονιμότητας. Ειδικότερα έχει εξετασθεί μια πιο ειδική σχέση επίδρασης των παραπάνω αντισωμάτων κατά του θυρεοειδούς στις ωοθήκες, καθώς τέτοια αντισώματα έχουν διαπιστωθεί στο ωοθυλακικό υγρό. Επιπλέον το ενδομήτριο κατά την ωχρινική φάση και ο πλακούντας είναι επίσης πιθανές θέσεις αρνητικών επιδράσεων αυτών των αντισωμάτων, καθώς η έκφραση της υπεροξειδάσης του θυρεοειδούς βρέθηκε σε αυτούς τους ιστούς σε επίπεδο γονιδιώματος και πρωτεΐνης, ενώ παρατηρήθηκε ακόμη διασταυρούμενη αντιδραστικότητα μεταξύ των αντισωμάτων anti-TPO και hCG στην πρόσβαση του υποδοχέα hCG εντός της διαφανούς ζώνης. Η συχνότητα των αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων μεταξύ γυναικών με υπογονιμότητα φτάνει το 18%, ποσοστό υψηλότερο από το γενικό πληθυσμό των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας που είναι περίπου 10%. Μάλιστα το 19% των ευθυρεοειδών γυναικών με θετικά αντιθυρεοειδικά αντισώματα κατά την περίοδο της σύλληψης αναπτύξουν υποκλινικό υποθυρεοειδισμό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η παρουσία αντισωμάτων αυξάνει τον κίνδυνο αυθόρμητης αποβολής κατά περίπου 3 έως 4 φορές, ενώ ο κίνδυνος είναι διπλάσιος για επαναλαμβανόμενες αποβολές και πρόωρο τοκετό. Περίπου το 50% των γυναικών με θετικά αντιθυρεοειδικά αντισώματα στην αρχή της εγκυμοσύνης θα αναπτύξουν επιλόχειο θυρεοειδίτιδα. Στον υπερθυρεοειδισμό παρατηρούνται αυξημένες συγκεντρώσεις SHBG, ολικής οιστραδιόλης, τεστοστερόνης, ανδροστενεδιόνης, καθώς διαπιστώνεται αυξημένη μετατροπή των ορμονών: τεστοστερόνη σε οιστραδιόλη και ανδροστενεδιόνη σε οιστρόνη. Οι συγκεντρώσεις της LH είναι αυξημένες κατά την έναρξη και μετά από διέγερση GnRH. Ωστόσο, στις περισσότερες γυναίκες με υπερθυρεοειδισμό έχει διατηρηθεί η ωορρηξία, όπως αποδεικνύεται από μελέτες βιοψίας ενδομητρίου. Διαταραχές του καταμήνιου κύκλου παρουσιάζονται σε γυναίκες με θυρεοτοξίκωση. Οι πιο συχνά παρατηρούμενες μεταβολές της εμμήνου ρύσεως είναι η ολιγομηνόρροια και η πολυμηνόρροια. Ανάμεσα στις γυναίκες με υπερθυρεοειδισμό, εμφανίζονται προβλήματα γονιμότητας με συχνότητα 5,8–50%, ενώ ο επιπολασμός του υπερθυρεοειδισμού σε υπογόνιμες γυναίκες είναι παρόμοιος με εκείνον στο γενικό πληθυσμό: 2,1% έναντι 1–2,0%, αντίστοιχα. Τόσο για τον υποθυρεοειδισμό, όσο και για τον υπερθυρεοειδισμό η σχέση τους με την υπογονιμότητα των γυναικείων είναι ένα πεδίο που χρήζει περαιτέρω έρευνας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χρηστίδης Ιωάννης
  • Christidis Ioannis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3330947

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χρηστίδης Ιωάννης; Christidis Ioannis. Επίδραση θυροειδοπάθειας στη γονιμότητα. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3330947