National and Kapodistrian University of Athens
Ζωή και θάνατος στο σπήλαιο Ανδρίτσας Αργολίδας μέσα από τη μελέτη της κεραμικής
Abstract
dc:descriptionΗ εργασία διερευνά το ανασκαφικό σύνολο του σπηλαιοβαράθρου Ανδρίτσας Αργολίδας, με βασικό άξονα τη σωζόμενη κεραμική και σκοπό την ένταξη του ευρήματος στο χωρικό και χρονικό πλαίσιο της Αργολίδας και της ΒΑ Πελοποννήσου του τέλους της Ύστερης Αρχαιότητας/πρώιμου Βυζαντίου. Το επιφανειακά σωζόμενο σύνολο περιλαμβάνει διάσπαρτα σκελετικά λείψανα περισσότερων από 50 άτομα, αποτεθειμένα σε ομάδες και σε άμεση συνάφεια με πλήθος αντικειμένων - ακέραιων αγγείων, λυχναριών, μετάλλινων αντικειμένων και πολυάριθμων νομισμάτων - τα οποία συγκροτούσαν ένα κλειστό αρχαιολογικό εύρημα που διατηρήθηκε αδιατάρακτο μέχρι την ανακάλυψή του. Διατυπώνεται η υπόθεση εργασίας ότι το σπήλαιο υπήρξε καταφύγιο σε συνθήκες βίαιου κινδύνου κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, το οποίο, για αδιευκρίνιστους λόγους, απέβη τόπος εγκλωβισμού και θανάτου (terminus post quem η βασιλεία του Τιβερίου-Κωνσταντίνου (578-572). Τη λεπτομερή περιγραφή του σπηλαίου και του αρχαιολογικού ευρήματος in situ, και τη χωροχρονική του ένταξη στον περίγυρο της ΒΑ Πελοποννήσου ακολουθεί η διαπραγμάτευση του κεραμικού υλικού. Τα 63 λυχνάρια, στην πλειονότητά τους βορειοαφρικανικού τύπου, είναι όμοια με σύγχρονα αντίστοιχα από θέσεις της Αργολίδας και της Κορινθίας. Τα 119 αγγεία, κατά κανόνα χρηστικά, φαίνεται ότι συνδέονται με τη χρήση του σπηλαίου ως οργανωμένου καταφυγίου. Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελεί η εξαιρετικά ομοιογενής σειρά γραπτών πρόχων από λεπτό καθαρό πηλό, πιθανώς προϊόν ενός ή περισσότερων εργαστηρίων της ευρύτερης περιοχής του σπηλαίου. Η σύγκριση της κεραμικής του σπηλαίου με σύνολα από σύγχρονες ανεσκαμμένες θέσεις της Αργολιδοκορινθίας, της Πελοποννήσου και εκτός αυτής επιτρέπουν την υπόθεση ότι το υλικό αυτό εντάσσεται σε μια παραγωγή τοπικού/περιφερειακού επιπέδου με κοινά χαρακτηριστικά, που διακινείται μέσω εμπορίου ή και ανταλλαγής εντός της ακτίνας της Κορινθίας, της Αργολίδας και ενδεχομένως τμήματος της Αρκαδίας. Υπάρχει μεγάλη ομοιότητα τύπων χρηστικής κεραμικής της Ανδρίτσας με σύγχρονους τύπους από τον αγρό της Παναγίας Αρχαίας Κορίνθου, το Άργος και το Πυργούθι καθώς και γραπτών πρόχων με αντίστοιχες από το σπήλαιο Κάψια Αρκαδίας. Πιθανότατα η κοινότητα του σπηλαίου μετείχε σε κάποια τοπικά δίκτυα από όπου τροφοδοτούνταν με αμφορείς, λυχνάρια και χρηστική κεραμική. Η παρουσία αμφορέων αποκλειστικά τύπου LRA 2 στο σπήλαιο εγείρει το ερώτημα για πιθανή σχέση της Ανδρίτσας και της ευρύτερης κοιλάδας της Ποταμιάς με την παραγωγή λαδιού και ίσως κρασιού. Οι χρήστες του σπηλαίου δεν αποκλείεται να προέρχονταν από ένα δίκτυο αγροικιών ή μικρό οικισμό της κοιλάδας της Ποταμιάς στον τύπο ανάλογων σύγχρονων αγροτικών κοινοτήτων της Αργολίδας. Αξιοποιώντας τα στοιχεία της έρευνας, διερευνώνται οι συνθήκες δημιουργίας του ευρήματος, επιχειρείται η ανασύσταση της χρήσης του σπηλαίου και της ιεράρχησής του στον περίγυρο, αναζητούνται αντίστοιχες περιπτώσεις σπηλαίων-καταφυγίων, συζητείται η πιθανή κοινωνική ταυτότητα των χρηστών του σπηλαίου και η ενδεχόμενη σχέση του γεγονότος με τις αβαροσλαβικές επιδρομές. Τέλος βάσει και της νομισματικής μαρτυρίας προτείνεται η χρονολόγηση του συνόλου ανάμεσα στο τέλος του 6ου αι. και τις πρώτες δεκαετίες του 7ου αι.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κορμαζοπούλου Λίνα
- Kormazopoulou-Kagkalou Lina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3331749