Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διερεύνηση των ανικανοποίητων αναγκών υγείας στα πλαίσια της Εθνικής Μελέτης Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (ΕΜΕΝΟ)

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Στα πλαίσια της Εθνικής Μελέτης Νοσηρότητας και παραγόντων κινδύνου, Ε.ΜΕ.ΝΟ., συλλέχθηκαν δημογραφικά και περιβαλλοντικά δεδομένα, με στόχο την μελέτη του επιπολασμού διαφόρων νοσημάτων στον ενήλικο ελληνικό πληθυσμό, την εκτίμηση της χρήσης μέτρων πρόληψης την διερεύνηση και αξιολόγηση του συστήματος υγείας. Αξιοποιώντας αυτά τα δεδομένα, σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη των ήδη γνωστών παραγόντων που επηρεάζουν σημαντικά την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, σε συνδυασμό με την απόσταση κατοικίας κάθε ατόμου από το πλησιέστερο δημόσιο νοσοκομείο. Μέθοδοι: Τα δεδομένα προήλθαν από το προτυποιημένο ερωτηματολόγιο της συγχρονικής έρευνας υγείας Ε.ΜΕ.ΝΟ. που πραγματοποιήθηκε το 2014-2016. Το δείγμα συλλέχθηκε με πολυσταδιακή στρωματοποιημένη δειγματοληψία και σταθμίστηκαν ώστε να μην υπάρχει υπερ-εκπροσώπηση κάποιας περιοχής (δειγματοληπτικό βάρος) και να είναι αντιπροσωπευτικά του ελληνικού πληθυσμού ως προς το φύλο και την ηλικία (εκ των υστέρων στρωματοποίηση). Το τελικό δείγμα συμπεριλάμβανε ενήλικους που είχαν πλήρη στοιχεία φύλου, ηλικίας και διεύθυνσης κατοικίας. Η απόσταση της κατοικίας κάθε ατόμου από το πλησιέστερο δημόσιο νοσοκομείο υπολογίστηκε μέσω του προγράμματος γεωκωδικοποίησης QGIS με τη μέθοδο του «πλησιέστερου γείτονα». Για την αντιμετώπιση των ελλειπουσών τιμών χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος πολλαπλών αντικαταστάσεων με αλυσιδωτές εξισώσεις (MICE). Τέλος, οι αναλύσεις έγιναν χρησιμοποιώντας απλή λογιστική παλινδρόμηση με μεταβλητή έκβασης την απάντηση στην ερώτηση «Υπήρξε κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών κάποια περίπτωση, κατά την οποία κατά τη γνώμη σας πραγματικά χρειαζόσασταν ιατρική εξέταση ή θεραπεία και δεν την είχατε;», καθώς και κατηγορική (ordinal) και πολυωνυμική (multinomial) παλινδρόμηση. Αποτελέσματα: Συμμετείχαν 5905 ενήλικα άτομα [μέση ηλικία 53,9 έτη (SD=17,8 έτη), 49% άντρες]. Η απόσταση από την δομή ενδιαφέροντος διέφερε σημαντικά ανάλογα με την περιφερειακή ενότητα [διάμεση τιμή=4,6 χλμ, ενδ.εύρος (2- 15,8)]. Επιβαρυντικοί βρέθηκαν οι παράγοντες του φύλου, με τις γυναίκες να έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σε σχέση με τους άντρες (OR=1.42, 95% ΔΕ:1.2-1.7), της πολυνοσηρότητας, καθώς όσοι έχουν ένα χρόνιο νόσημα έχουν 40% μεγαλύτερο odds δυσκολίας στην πρόσβαση σε σχέση με αυτούς που δεν έχουν κανένα (OR=1.40, 95% ΔΕ:1.10-1.8), ενώ όσοι έχουν από δύο και πάνω έχουν σχεδόν διπλάσιο odds κινδύνου σε σχέση με αυτούς που δεν έχουν κανένα (OR=1.95, 95% ΔΕ:1.5-2.5). Η ηλικία πριν τα 50 έτη ήταν επιβαρυντική, αφού για κάθε μονάδα αύξησης της ηλικίας υπάρχει 1% μεγαλύτερο odds να αντιμετωπιστεί πρόβλημα πρόσβασης, ενώ μετά την ηλικία των 50 το odds είναι μειωμένο κατά 6%. Προστατευτικοί προέκυψαν οι παράγοντες του εισοδήματος, του εκπαιδευτικού επιπέδου και της ελληνικής εθνικότητας. Όσο καλύτερο είναι το εκπαιδευτικό επίπεδο ενός ατόμου, τόσο πιο προστατευμένος είναι, καθώς σε σχέση με όσους έχουν το πολύ πρωτοβάθμια εκπαίδευση, αυτοί που έχουν ξεπεράσει την λυκειακή εκπαίδευση έχουν 20% μειωμένο odds (OR=0.8, 95% ΔΕ:0.7-0.99), ενώ όσοι έχουν συνεχίσει στην ανώτατη εκπαίδευση έχουν σχεδόν 40% μειωμένο κίνδυνο (OR=0.57, 95% ΔΕ:0.4-0.8). Για όσους έχουν οικογενειακό εισόδημα από 900- 1700 ευρώ μειώνεται η δυσκολία πρόσβασης κατά 35% σε σχέση με όσους έχουν μέχρι 900 ευρώ (OR=0.65, 95% ΔΕ:0.5-0.8), ενώ για όσους έχουν οικογενειακό εισόδημα μεγαλύτερο των 1700 ευρώ μειώνεται η δυσκολία πρόσβασης κατά 45% (σε σχέση με όσους έχουν μέχρι 900 ευρώ, OR=0.54, 95% ΔΕ:0.4-0.7). Επιπλέον, οι Έλληνες έχουν σημαντικά ευκολότερη πρόσβαση σε σχέση με τα άτομα άλλης καταγωγής (OR=0.58 95% ΔΕ:0.4-0.8). Σημαντικό είναι ότι ο παράγοντας της απόστασης ήταν και αυτός προστατευτικός, καθώς για κάθε αύξηση ενός χιλιομέτρου το odds δυσκολίας στην πρόσβαση είναι ελαττωμένο κατά 1%. Τα αποτελέσματα δεν άλλαξαν ακόμα και μετά την ανάλυση ευαισθησίας στην οποία συμπεριλήφθηκαν μόνο τα άτομα που είχαν συμπληρωμένες τιμές στις μεταβλητές ενδιαφέροντος. Στον έλεγχο για τη διαφοροποίηση των ατόμων που χρειάστηκαν και είτε είχαν είτε όχι την απαραίτητη περίθαλψη/ θεραπεία βρέθηκε ότι πιο πιθανό να χρειαστούν τις υπηρεσίες (και να εξυπηρετηθούν) όσοι πάσχουν από χρόνια νοσήματα, ενώ είναι προστατευτικός ο ρόλος του επιπέδου εκπαίδευσης. Για αυτούς που είχαν ανικανοποίητες ανάγκες τα αποτελέσματα στην ίδια κατεύθυνση με τη σύγκριση όσων χρειάστηκαν πρόσβαση και δεν την είχαν σε σχέση με όσους την είχαν, απλά ήταν ακόμα πιο επιβαρυντικός ο ρόλος της πολυνοσηρότητας. Τέλος, σχετικά με την αξιολόγηση των υπηρεσιών υγείας, ανάμεσα σε όσους τις χρησιμοποίησαν, το 21% δηλώνει ότι δεν είχε την απαραίτητη περίθαλψη (εξέταση, θεραπεία) όταν την χρειάστηκε, το 8-14% χαρακτηρίζει την εξυπηρέτηση στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας από κακή έως πολύ κακή, ενώ φαίνεται να μην υπάρχει βελτίωση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Αυτό, οφείλεται τόσο στους δημογραφικούς και κοινωνικούς παράγοντες που προαναφέρθηκαν, όσο και στις κατηγορίες φραγμών: προσβασιμότητας, διαθεσιμότητας και αποδοχής. Συμπεράσματα: Τα κοινωνικο-οικονομικά χαρακτηριστικά εξακολουθούν να εντείνουν τις ανισότητες στον τομέα της υγείας. Συγκεκριμένα πιο επιβαρυμένοι είναι οι χαμηλόμισθοι, τα άτομα με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, αυτοί με χρόνια νοσήματα, καθώς και οι γυναίκες. Η πιθανότητα αντιμετώπισης ανικανοποίητων αναγκών φάνηκε ότι είναι πιο αυξημένη στις περιοχές όπου η απόσταση από το πλησιέστερο δημόσιο νοσοκομείο είναι μικρότερη. Αυτό συμβαίνει κυρίως στην Αττική, άρα η πιθανότητα είναι αυξημένη διότι βρέθηκε ότι στην Αττική είναι πιο έντονα και τα εμπόδια προσβασιμότητας, διαθεσιμότητας και αποδοχής. Σε κάθε περίπτωση, είναι αναγκαίο να μελετηθεί παραπάνω ο παράγοντας της απόστασης τόσο από τα δημόσια νοσοκομεία, όσο και από τις υπόλοιπες δομές υγείας, καθώς επίσης να γίνει και ένας διαχωρισμός των αναγκών πρόσβασης, ώστε να εντοπιστούν οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και να υπάρξει ένας σχεδιασμός πολιτικής της υγείας με κέντρο αυτές.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καλογήρου Αλεξάνδρα
  • Kalogirou Alexandra

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3332396

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καλογήρου Αλεξάνδρα; Kalogirou Alexandra. Διερεύνηση των ανικανοποίητων αναγκών υγείας στα πλαίσια της Εθνικής Μελέτης Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (ΕΜΕΝΟ). 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3332396