Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Σχεδιασμός και σύνθεση νέων πυραζολοπυριμιδινών με ανταγωνιστική δράση στους Α1 και Α3 υποδοχείς αδενοσίνης

Abstract

dc:description

Τα τελευταία χρόνια η επιστημονική κοινότητα έχει επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο σχεδιασμό και στην ανάπτυξη μορίων που στοχεύουν τους υποδοχείς αδενοσίνης. Η αδενοσίνη είναι ένας ενδογενώς παραγόμενος νουκλεοζίτης, που ασκεί τη δράση του μέσω σύνδεσης με υποδοχείς που συζεύγνυνται με G-πρωτεΐνες. Οι υποδοχείς αυτοί διακρίνονται σε τέσσερις υποτύπους, τους Α1, Α2Α, Α2Β και Α3 υποδοχείς αδενοσίνης. Λόγω της μεγάλης διασποράς των υποδοχέων της αδενοσίνης σε πολλά όργανα και ιστούς του ανθρώπινου σώματος, η αδενοσίνη συμμετέχει σε πληθώρα φυσιολογικών διεργασιών, ρυθμίζοντας πολλά συστήματα, όπως είναι το καρδιαγγειακό και το ανοσοποιητικό. Η απορρύθμιση της φυσιολογικής τους λειτουργίας μπορεί να οδηγήσει στην εκδήλωση παθολογικών καταστάσεων. Έτσι, η ανάπτυξη φαρμάκων που στοχεύουν εκλεκτικά τους υποδοχείς αδενοσίνης μπορεί να οδηγήσει στη θεραπεία πολλών ασθενειών. Τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας σε πολλές περιπτώσεις προσομοιάζουν τη δομή της αδενοσίνης και αρκετά έχουν ήδη λάβει έγκριση ή βρίσκονται σε κλινικές δοκιμές. Στο πλαίσιο της ενασχόλησης της ερευνητικής μας ομάδας με την εύρεση νέων ενώσεων που μπορούν να δράσουν ως αγωνιστές ή ανταγωνιστές στους υποδοχείς της αδενοσίνης, ανακαλύφθηκε πρόσφατα ένα παράγωγο πυραζολο[3,4-d]πυριδαζίνης με ανταγωνιστική δράση στους υποδοχείς Α1 και Α3. Η ένωση αυτή είναι η Ν-βενζυλο-1-μεθυλο-3-φαινυλο-1Η-πυραζολο[3,4-d]πυριδαζιν-7-αμίνη, η οποία εμφάνισε ικανότητα πρόσδεσης στον υποδοχέα Α1 με σταθερά σύνδεσης (Κi) ίση με 21 nΜ και χρόνο παραμονής εντός του υποδοχέα ∼60 λεπτά, ικανότητα πρόσδεσης στον υποδοχέα Α3 με σταθερά σύνδεσης (Κi) ίση με 55 nΜ και χρόνο παραμονής εντός του υποδοχέα ∼73 λεπτά, ενώ για τον υποδοχέα Α2Β ανθρώπινης προέλευσης η σταθερά σύνδεσης (Κi) ήταν ίση με 1.7 μΜ. Μελέτες μοριακής προσομοίωσης κατέδειξαν την πιθανή διευθέτηση του δραστικού αυτού αναλόγου στους υποδοχείς Α1 και Α3 και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των διαφόρων ομάδων του μορίου με συγκεκριμένα αμινοξέα εντός της ορθοστερικής θέσης πρόσδεσης. Με βάση τα ανωτέρω ευρήματα και έχοντας ως ένωση-οδηγό το παράγωγο της πυραζολοπυριδαζίνης, στην παρούσα διπλωματική εργασία ασχοληθήκαμε με τον σχεδιασμό και την σύνθεση νέων αναλόγων τα οποία φέρουν ως κεντρικό σκελετό το δικυκλικό σύστημα της πυραζολο[4,3-d]πυριμιδίνης, o οποίος προσομοιάζει περισσότερο με τον πουρινικό δακτύλιο του φυσιολογικού υποστρώματος των υποδοχέων της αδενοσίνης. Στα νέα παράγωγα έχουν διατηρηθεί οι υποκαταστάτες της 1- και της 3-θέσης της ένωσης-οδηγού, ενώ παράλληλα, έχουν εισαχθεί κατάλληλοι υποκαταστάτες στον αρωματικό δακτύλιο της βενζυλαμίνης στην θέση -7, με σκοπό την μελέτη της επίδρασης των διαφορετικών αυτών υποκαταστατών στην ανταγωνιστική δράση έναντι των Α1 και Α3 υποδοχέων της αδενοσίνης και την εξαγωγή σχέσεων δομής-δράσης. Στόχος όλων των προαναφερθεισών τροποποιήσεων είναι η εύρεση πιο δραστικών η/και πιο εκλεκτικών αναλόγων σε σχέση με την ένωση-οδηγό. Παράλληλα, προχωρήσαμε στη σύνθεση αναλόγων που φέρουν υποκατάσταση στο άζωτο της βενζυλαμίνης, είτε φέρουν αιθυλομάδα στην θέση -1 του πυραζολικού δακτυλίου καθώς και παραγώγων που δεν είναι υποκατεστημένα στο άζωτο αυτό. Τέλος, συντέθηκαν και παράγωγα που φέρουν μεθύλιο στη -2 θέση του πυραζολικού αζώτου, έχοντας ως στόχο την διερεύνηση της επίδρασης στην ανταγωνιστική δράση που θα είχε η μετατόπιση του μεθυλίου από τη θέση -1 στη θέση -2 στον σκελετό της πυραζολοπυριμιδίνης. Συνολικά, στην παρούσα διπλωματική εργασία συντέθηκαν δεκαεπτά νέα παράγωγα και η αξιολόγηση της βιολογικής τους δράσης βρίσκεται σε εξέλιξη.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λαμπρακοπούλου Μαρία
  • Lamprakopoulou Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3333368

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λαμπρακοπούλου Μαρία; Lamprakopoulou Maria. Σχεδιασμός και σύνθεση νέων πυραζολοπυριμιδινών με ανταγωνιστική δράση στους Α1 και Α3 υποδοχείς αδενοσίνης. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3333368