Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Υβριδικός πόλεμος: Μία πολυδιάστατη απειλή του 21ου αιώνα

Abstract

dc:description

Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση του υβριδικού πολέμου ως πολυδιάστατης απειλής για τα σύγχρονα κράτη τον 21ο αιώνα. Στην εποχή των ραγδαίων αλλαγών, η τεχνολογία αλλά και η αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάδυση ενός πολύπλοκου συγκρουσιακού περιβάλλοντος. Η έννοια της σύγχρονης σύγκρουσης δεν στηρίζεται πια μόνο στα συμβατικά ένοπλα μέσα αλλά περιλαμβάνει το σύνολο των τακτικών και ασύμμετρων μέσων που αξιοποιούνται τόσο από κρατικούς όσο και από μη κρατικούς δρώντες. Στο πλαίσιο αυτό, ο υβριδικός πόλεμος αναδεικνύει τη σημασία των πολύμορφων συγκρούσεων οι οποίες θολώνουν τα όρια μεταξύ πολέμου και ειρήνης. Οι συγκρούσεις αυτές μπορεί να λαμβάνουν τη μορφή τρομοκρατικών ενεργειών, προπαγάνδας, κυβερνοεπιθέσεων, οικονομικές πιέσεις, χειραγώγηση ευάλωτων ομάδων όπως οι μετανάστες ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκμετάλλευση των φυσικών καταστροφών και της κλιματικής αλλαγής στα πλαίσια υβριδικών επιχειρήσεων. Η βασική διαφορά που φέρνουν οι υβριδικές συγκρούσεις τον 21ο αιώνα σε σχέση με τις παλαιότερες μορφές πολέμου δεν είναι τόσο ο υβριδικός χαρακτήρας των διαφόρων τεχνικών που χρησιμοποιούνται αλλά η ταχύτητα, η ένταση και το εύρος αυτών με σκοπό την διατάραξη του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού περιβάλλοντος μιας χώρας. Στην παρούσα εργασία αξιοποιείται η ανασκόπηση της ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας προκειμένου να αποτυπωθεί η σημασία και η επικινδυνότητα του υβριδικού πολέμου για τα κράτη στο σύγχρονο περιβάλλον συγκρούσεων. Αρχικά, επιχειρείται μια σύντομη θεωρητική ανάλυση της έννοιας του πολέμου με επίκεντρο τη σύγχρονη μετεξέλιξη του. Ακολούθως αναλύεται το θεωρητικό υπόβαθρο του υβριδικού πολέμου, ενώ στη συνέχεια εξετάζονται οι κυριότερες υβριδικές απειλές του 21ου αιώνα με έμφαση στον πληροφοριακό πόλεμο, τις κυβερνοεπιθέσεις, τον οικονομικό πόλεμο, τη χειραγώγηση των μεταναστευτικών ροών, τον ενεργειακό πόλεμο, την αξιοποίηση των φυσικών καταστροφών και του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο πλαίσιο των υβριδικών επιχειρήσεων. Έπειτα, εξετάζονται τρία παραδείγματα σύγχρονων υβριδικών συγκρούσεων και συγκεκριμένα ο υβριδικός πόλεμος μεταξύ Ισραήλ – Λιβάνου, Ρωσίας – Ουκρανίας και Ελλάδας – Τουρκίας. Στη συνέχεια, διερευνώνται τρόποι αντιμετώπισης των υβριδικών απειλών σε επίπεδο Εθνικό, Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΝΑΤΟ, με την πολιτική ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα της κοινωνίας να τίθενται στο επίκεντρο των προσπαθειών αυτών. Τέλος, παρατίθενται συμπεράσματα – πρόταση με βάση τη θεωρητική ανάλυση που προέκυψε από την μελέτη του θέματος.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πετσάλας Ηλίας
  • Petsalas Ilias

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3339219

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πετσάλας Ηλίας; Petsalas Ilias. Υβριδικός πόλεμος: Μία πολυδιάστατη απειλή του 21ου αιώνα. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3339219