Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Γνώσεις και αντιλήψεις των φοιτητών των τμημάτων Βιολογίας σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας

Abstract

dc:description

Η απόκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που οδηγούν στην ανάπτυξη του περιβαλλοντικού εγγραματισμού αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στη δημιουργία ενεργών και ευαισθητοποιημένων πολιτών ως προς τη διαχείριση και διατήρηση του περιβάλλοντος. Δεδομένης της ανάγκης για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης,την περισσότερο αποτελεσματική διατήρηση των ειδών και την πιο συμμετοχική διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τα τμήματα από τα οποία αποφοιτούν βιοεπιστήμονες επιτελούν βασικό ρόλο στην καλλιέργεια του περιβαλλοντικού εγγραμματισμού των φοιτητών τους. Η παρούσα εργασία διερευνά τα επίπεδα γνώσεων και αντιλήψεων των φοιτητών για τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας. Η έρευνα διεξήχθη με τη χρήση ερωτηματολογίου 16 ερωτήσεων σε δείγμα 434 φοιτητών των πέντε ιδρυμάτων (τμήμα Βιολογίας Ε.Κ.Π.Α., Α.Π.Θ. Πανεπιστημίου Πατρών, Κρήτης και τ.Β.Ε.Τ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων). Κατά την στατιστική επεξεργασία, εφαρμόστηκαν μη παραμετρικά τεστ Kruskal–Wallis και ο έλεγχος Dunn πολλαπλών συγκρίσεων με τη διόρθωση Bonferroni και κατασκευάστηκαν πίνακες διπλής εισόδου σε συνδυασμό με τον έλεγχο Chi-square- χ2. Η επίδοση των φοιτητών ως προς το σκορ γνώσεων για τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000 και τα είδη που προστατεύονται από την Οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) ήταν πολύ χαμηλή, καθώς κατά μέσο όρο το ποσοστό των ορθών απαντήσεων των φοιτητών ανήλθε στο 31.75%. και 24.52%, αντίστοιχα. Το φύλο και το τμήμα σπουδών δεν αποτελούν παράγοντα διαφοροποίησης του συνολικού επιπέδου των γνώσεων των συμμετεχόντων. Αντίθετα, η ηλικία και τo έτος φοίτησης των συμμετεχόντων φαίνεται να διαφοροποιούν το επίπεδο γνώσης, το οποίο αυξάνεται στα μεγαλύτερα έτη σπουδών. Τέλος, το επιστημονικό ενδιαφέρον των συμμετεχόντων αποτελεί παράγοντα διαφοροποίησης, με τους συμμετέχοντες που ενδιαφέρονται για την Οικολογία, τη Ζωολογία ή τη Βοτανική, να εμφανίζουν υψηλότερες τιμές σκορ εν συγκρίσει με αυτούς που επέλεξαν άλλα επιστημονικά πεδία. Οι περισσότεροι ερωτηθέντες δήλωσαν πως συμφωνούν με τη θέσπιση της προστατευόμενης περιοχής στην περιοχή κατοίκησης τους. Ως προς τους φορείς που θα συμβάλλουν στη διαχείριση μιας περιοχής Natura 2000, επέλεξαν ως πλέον επιθυμητές τις επιλογές ΜΚΟ, Ανεξάρτητη αρχή και Κυβερνητικός οργανισμός, ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά των θετικών απαντήσεων έλαβαν οι κατηγορίες Ιδιώτες και Τοπικές αρχές. Ως προς την πηγή χρηματοδότησης, το πιο αποδεκτό σενάριο ήταν η πληρωμή από χρήστες σε συγκεκριμένες τοποθεσίες των προστατευόμενων περιοχών σε συνδυασμό με την προώθηση της αγοράς των τοπικών προϊόντων, ενώ η λιγότερο αποδεκτή πηγή χρηματοδότησης είναι η επιβολή επιβολή εισιτηρίου ή φόρου περιβάλλοντος από την κυβέρνηση. Ως προς τις απόψεις των συμμετεχόντων για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, ένας στους δύο συμμετέχοντες απάντησαν πως «έχουν επηρεαστεί ήδη από την απώλεια της βιοποικιλότητας. Αναφορικά με τη διατήρηση των ειδών υπό καθεστώς προστασίας και την προτεραιοποίηση ως προς τη χρηματοδότησή τους, η πλειοψηφία κατέταξε πρώτο το ελάφι με μόλις το 3% των συμμετεχόντων να τοποθετούν τα θηλαστικά σε ορθή σειρά προτεραιότητας για να χρηματοδοτηθεί η έρευνά τους. Η επιλογή αυτή μπορεί να συνδεθεί με τα εξωτερικά «θετικά» χαρακτηριστικά των ειδών, ενώ αντίθετα ορισμένα άλλα είδη προκαλούν στους ανθρώπους αρνητικά συναισθήματα ή φοβίες (π.χ. τρανορινόλοφος). Οι περισσότεροι συμμετέχοντες κατέταξαν στην πρώτη θέση την Παιώνια του Παρνασσού ανάμεσα στα φυτικά είδη, ενώ μόλις το 2% των συμμετεχόντων τοποθέτησαν τα είδη σε ορθή σειρά προτεραιότητας. Όπως ακριβώς και στην περίπτωση των θηλαστικών, τα χαρακτηριστικά ενός είδους αποτελούν παράγοντα υποστήριξης και προστασίας, με τα είδη που ανθρωποκεντρικά βρίσκουμε πιο όμορφα και έχουν άνθη, ή τα χρησιμοποιούμε στην γαστρονομία να τα κατατάσσουμε πρώτα. Η ανάγκη της ενσωμάτωσης εννοιών που αφορούν τη διατήρηση της βιοποικιλότητας μέσω τη Οδηγίας 92/43 για τους οικοτόπους και τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στο πρόγραμμα σπουδών και τα τρέχοντα εγχειρίδια οικολογίας είναι επιτακτική και απαιτεί τη συμμετοχή διαφορετικών ειδικοτήτων από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών τομέων και μία πληθώρα διδακτικών εργαλείων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Οικονόμου Ανθή
  • Oikonomou Anthi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3359657

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Οικονόμου Ανθή; Oikonomou Anthi. Γνώσεις και αντιλήψεις των φοιτητών των τμημάτων Βιολογίας σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3359657