National and Kapodistrian University of Athens
Παρεμβάσεις διαχείρισης άγχους και κατάθλιψης σε ενήλικες ασθενείς υπό χρόνια αιμοκάθαρση και επίδραση στην ποιότητα ζωής
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Το άγχος και η κατάθλιψη αποτελούν τις πιο συχνές ψυχολογικές διαταραχές στους ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση και έχουν άμεση συσχέτιση με τη νοσηρότητα, θνησιμότητα, κακή θρέψη, γνωστική εξασθένηση, πόνο, διαταραχές ύπνου, μειωμένη συμμόρφωση στη θεραπεία, μειωμένη λειτουργική ικανότητα, υψηλότερα ποσοστά νοσηλείας, την απόσυρση από την θεραπεία και συχνά θέτουν σε κίνδυνο την ποιότητα ζωής τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης ήταν η αναζήτηση των φαρμακευτικών και μη φαρμακευτικών παρεμβάσεων που θα βοηθήσουν τους νεφροπαθείς να διαχειριστούν το άγχος και την κατάθλιψη στη Χρόνια Νεφρική Νόσο υπό αιμοκάθαρση, καθώς και τον τρόπο που επιδρούν οι παρεμβάσεις αυτές στην ποιότητα ζωής τους. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας στις βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus. Οι λέξεις κλειδιά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: αιμοκάθαρση, άγχος, κατάθλιψη, φαρμακευτικές παρεμβάσεις, μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις. Επιλέχθηκαν με βάση τα κριτήρια PRISMA: πρωτογενείς μελέτες στην αγγλική και ελληνική γλώσσα δημοσιευμένες από το 2009 έως 2021, που πραγματοποιήθηκαν σε ενήλικους νεφροπαθείς υπό την θεραπεία υποκατάστασης της αιμοκάθαρσης και επικεντρώθηκαν σε φαρμακευτική ή μη φαρμακευτική παρέμβαση για το άγχος και την κατάθλιψη. Απορρίφθηκαν μελέτες που αναφέρονταν σε ασθενείς υπό περιτοναϊκή διάλυση ή μεταμόσχευση νεφρού ή σε πιο πρώιμο στάδιο της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου. Επίσης απορρίφθηκαν μελέτες που αναφέρονταν σε φροντιστές ή συγγενείς των νεφροπαθών σε αιμοκάθαρσή. Αποτελέσματα: Οι μη φαρμακολογικές παρεμβάσεις (γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, ψυχολογική εκπαίδευση, ομαδικό γέλιο, βελονισμός, σωματική άσκηση, διαλογισμός) είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες για τους ασθενείς υπό χρόνια αιμοκάθαρση όσον αφορά τη διαχείριση των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης: Δίνεται η ευκαιρία στον ασθενή να εστιάσει και να απαλλαγεί από τις αρνητικές σκέψεις σχετικά με την κατάσταση και την έκβαση της ασθένειας, να ενδυναμωθεί ψυχικά, να αναφέρει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει και τον αγχώνουν, να εξωτερικεύσει τα αρνητικά συναισθήματα που βιώνει λόγω της χρονιότητας της νόσου και να εκπαιδευτεί/επιμορφωθεί σχετικά με το πώς να αναγνωρίζει τα συναισθήματα κατάθλιψης και άγχους και γενικά πώς να διαχειρίζεται την κατάσταση του. Επίσης και οι φαρμακολογικές παρεμβάσεις (χορήγηση σερτραλίνης, σιταλοπράμης) βοηθούν τους ασθενείς να μετριάσουν τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους. Ωστόσο, σε ασθενείς υπό αιμοκάθαρση λόγω εμφάνισης αρκετά συχνά ανεπιθύμητων ενεργειών κατά τη λήψη τους και λόγω συννοσηροτήτων προτιμάται η αντιμετώπισης των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης μέσω μη φαρμακευτικών παρεμβάσεων. Συμπεράσματα: Υπάρχουν αρκετές παρεμβάσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση και τη διαχείριση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων και συμπτωμάτων άγχους που διακατέχουν τους νεφρολογικούς ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση αλλά και για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Θετική έκβαση φάνηκε να έχουν οι παρεμβάσεις γνωσιακής - συμπεριφορικής θεραπείας, διαλογισμού, ψυχολογικής εκπαίδευσης, ομαδικού γέλιου, βελονισμού, σωματικής άσκησης, χορήγησης σερτραλίνης και σιταλοπράμης. Βέβαια η θεραπεία αντιμετώπισης πρέπει να είναι εξατομικευμένη για τον κάθε ασθενή για να μπορεί να καλύψει επακριβώς τις ανάγκες του και επίσης σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του άγχους και την κατάθλιψης έχει η αναγνώριση των συμπτωμάτων όσο το δυνατόν νωρίτερα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Σέχου Χριστίνα
- Shehu Kristina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3360502