Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η διαμόρφωση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής έναντι της αγγλοαιγυπτιακής διένεξης, 1951-1954

Abstract

dc:description

Το διάστημα 1951-54 οι ελληνικές κυβερνήσεις ΕΠΕΚ-Φιλελευθέρων και Ελληνικού Συναγερμού αναμείχθηκαν στην αγγλοαιγυπτιακή διένεξη. Η επιτακτική ανάγκη για τη διατήρηση καλών σχέσεων με τη δυτική συμμαχία, η πλήρης αποδοχή στην οποία έδινε μια απαραίτητη λύση στο χρόνιο, αλλά, ακόμη περισσότερο, στο μεταπολεμικό ζήτημα της ελληνικής ασφάλειας, καθώς και με την Αίγυπτο, εξαιτίας της ανάγκης να διαφυλαχθούν τα ελληνικά μεσανατολικά συμφέροντα και ο παροικιακός ελληνισμός, που διαβιούσε στη χώρα, αποτελούσαν προτεραιότητες των ελληνικών κυβερνήσεων αυτής της περιόδου. Εντούτοις, σειρά γεγονότων και εξελίξεων στις σχέσεις των δύο αντιμαχόμενων πλευρών, της Βρετανίας και της Αιγύπτου, προσέλαβαν εντυπωσιακές διαστάσεις, οι οποίες είτε ανάγκαζαν είτε προκαλούσαν το ενδιαφέρον της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας να πάρει θέση. Πρωταρχικός σκοπός, λοιπόν, της παρούσας μελέτης είναι η ανάλυση της διαδικασίας της διαμόρφωσης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής έναντι της αγγλοαιγυπτιακής διένεξης από τον Οκτώβριο του 1951, όταν προέκυψε το ζήτημα του νέου τίτλου του βασιλιά της Αιγύπτου, έως τον Ιούλιο του 1954, οπότε και υπογράφηκε η συμφωνία για την αποχώρηση των Βρετανών από τη μεγάλη βάση τους στο Σουέζ. Η συγκεκριμένη ανάλυση χωρίζεται σε τρία κεφάλαια. Τα πρώτα δύο κεφάλαια τοποθετούν την εκάστοτε ελληνική ηγεσία ενώπιον ενός διλήμματος, αναφορικά με τη στάση που θα έπρεπε να κρατήσει απέναντι στην αγγλοαιγυπτιακή διαφορά. Στο πρώτο κεφάλαιο εξετάστηκε η πολιτική, που ακολούθησε η κυβέρνηση ΕΠΕΚ-Φιλελευθέρων έναντι του ζητήματος της διεκδίκησης από τους Αιγύπτιους εθνικιστές να ονομαστεί ο βασιλιάς της Αιγύπτου, Farouk, βασιλιάς και του Σουδάν, από τον Οκτώβριο του 1951 έως τον Αύγουστο του 1952, οπότε και το ζήτημα έληξε συμβιβαστικά ανάμεσα στη Βρετανία και την Αίγυπτο. Έπρεπε να αναγνωρίσει το νέο τίτλο ή όχι; Στη συνέχεια, στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάστηκαν οι προσπάθειες των ελληνικών κυβερνήσεων να συμμετάσχουν στο σχεδιασμό της άμυνας της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με τα δυτικά σχέδια, καθώς και η στρατηγική που ακολούθησαν, όταν διαφάνηκε η απροθυμία των συμμάχων να δεχτούν την Ελλάδα, από τον Αύγουστο του 1952 έως το καλοκαίρι του 1953, όταν οι σχετικές συνεννοήσεις αποδείχθηκαν άκαρπες και εντέλει κατέρρευσαν. Έπρεπε να διεκδικήσουν τη συμπερίληψή της έμμεσα και, πιο συγκεκριμένα, μέσω της Αιγύπτου ή, μήπως, η στρατηγική αυτή ενείχε κινδύνους και θα επέφερε ανεπιθύμητες δεσμεύσεις; Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο της παρούσας μελέτης, αναλύθηκε η πρόσληψη από τους Έλληνες διπλωμάτες του ενδεχομένου της υπογραφής της αγγλοαιγυπτιακής συμφωνίας καθώς και το πώς η αξιολόγηση αυτής επηρεάστηκε από την επικείμενη ελληνική προσφυγή στα Ηνωμένα Έθνη το 1954 για το Κυπριακό. Κρινόταν ωφέλιμη η υπογραφή της συμφωνίας τη δεδομένη περίοδο για την ελληνική πλευρά ή όχι;

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μπουζούκης Σπυρίδων
  • Bouzoukis Spyridon

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3361393

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μπουζούκης Σπυρίδων; Bouzoukis Spyridon. Η διαμόρφωση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής έναντι της αγγλοαιγυπτιακής διένεξης, 1951-1954. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3361393