National and Kapodistrian University of Athens
Ο ρόλος του μη στεροειδούς ανταγωνιστή των υποδοχέων αλατοκορτικοειδών φινερενόνης, στη θεραπεία των καρδιονεφρικών νόσων-Ανασκόπηση
Abstract
dc:descriptionΗ Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ) , η Xρόνια Nεφρική Nόσος (ΧΝΝ) και ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2), αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της νοσηρότητας και θνησιμότητας στον αναπτυγμένο, τουλάχιστον, κόσμο και παρά τις εξελίξεις της θεραπευτικής τις τελευταίες δεκαετίες, η πρόγνωση τους παραμένει δυσμενής. Οι κλασικοί στεροειδείς ανταγωνιστές του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών (MRAs) , σπειρονολακτόνη και επλερενόνη, έχουν αμφότεροι επιδείξει αποτελεσματική μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και ιδίως καρδιακή ανεπάρκεια με ελαττωμένο κλάσμα εξώθησης (HFrEF), ενώ σε προκλινικό επίπεδο, είναι καλά τεκμηριωμένη η νεφροπροστατευτική τους δράση, με επιπρόσθετη μείωση των καρδιαγγειακών επιπλοκών σε μοντέλα νεφρικής νόσου. Ωστόσο, οι στεροειδείς MRAs, δεν ενδείκνυνται για τη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ ή διαβητική νεφροπάθεια, καθώς η χρήση τους σχετίζεται με υπερκαλιαιμία σε αυτή την ομάδα των ασθενών. Επιπλέον, μελέτες έχουν καταδείξει αύξηση των επιπέδων κορτιζόλης και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) σε ασθενείς που λαμβάνουν σπειρονολακτόνη. Η επλερενόνη, με τη σειρά της, αντενδείκνυται σε υπερτασικούς ασθενείς με εκτιμώμενο ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR) <50 ml/min/1.73m2, σε κάθε ασθενή με eGFR ≤30 ml/min ή σε ασθενείς με ΣΔ2 και μικροαλβουμινουρία (ενδείξεις συνταγογράφησης σε ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο). Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι ότι παρά τα αξιόπιστα ερευνητικά δεδομένα που οδήγησαν στην ισχυρότερη σύσταση για χρήση των στεροειδών MRAs στην HFrEF , η χρήση των φαρμάκων αυτών στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη εξακολουθεί να παραμένει περιορισμένη. Αυτό παρατηρείται ακόμη και σε ασθενείς με eGFR ≥45 ml/min/1.73 m2, όπου η χορήγησή τους δεν αντενδείκνυται. Δεδομένα πραγματικού κόσμου από πληθυσμιακές μελέτες, δείχνουν ότι η επίπτωση της υπερκαλιαιμίας μετά την έναρξη χορήγησης σπειρονολακτόνης ή επλερενόνης είναι υψηλή, ενώ τα υπερκαλιαιμικά συμβάματα, συχνά ακολουθούνται από παροδική ή μόνιμη διακοπή αυτών των φαρμάκων. Η φινερενόνη, από την άλλη, αποτελεί έναν εκλεκτικό, μη στεροειδή ανταγωνιστή του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών, νεότερης γενιάς, που σε μεγάλες κλινικές δοκιμές κατάφερε να επιβραδύνει την εξέλιξη της ΧΝΝ και να μειώσει την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα ασθενών με προχωρημένη ΧΝΝ και ΣΔ2. Οι δοκιμές αυτές, οδήγησαν στην έγκριση για χρήση στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη της φινερενόνης, από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) τον Ιούλιο του 2021, με την ένδειξη μείωσης του κινδύνου: παρατεταμένης μείωσης του eGFR, νεφρικής νόσου τελικού σταδίου, καρδιαγγειακού θανάτου, μη θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου και νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια, σε ενήλικες ασθενείς με ΧΝΝ που σχετίζεται με ΣΔ2. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και η σύνθεση στοιχείων που προέκυψαν βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων επιλογής, προκειμένου να διερευνηθεί η θέση της φινερενόνης στη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ σχετιζόμενη με ΣΔ2, το πιθανό όφελος της φινερενόνης σε ασθενείς με HFrEF, καρδιακή ανεπάρκεια με μετρίως ελαττωμένο ή διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFmrEF ή HFpEF), καθώς και η πιθανή συνεργιστική της δράση με θεραπείες με αποδεδειγμένο όφελος στη διαβητική νεφροπάθεια, όπως οι αναστολείς του συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης τύπου 2 (SGLT2is) και οι αγωνιστές του υποδοχέα του ανάλογου της γλυκαγόνης πεπτιδίου τύπου 1 (GLP-1 RAs).
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τσιούλος Γεώργιος
- Tsioulos Georgios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3363888