Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

« Λόγοι γυναικών στις τραγωδίες του Αισχύλου και του Σοφοκλή: επιχειρηματολογία, τρόποι και μέσα πειθούς »

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τον βαθμό επίδρασης της ρητορικής τέχνης στους λόγους των τραγικών ηρωίδων του Αισχύλου και του Σοφοκλή μέσω της εξέτασης της επιχειρηματολογίας, των τρόπων και των μέσων πειθούς που αξιοποιούν. Επιπλέον, συγκρίνονται και μελετώνται οι λεξιλογικές επιλογές των ηρωίδων, ώστε να καταστεί σαφές το ήθος τους και επομένως, η λογοτεχνική εικόνα του γυναικείου φύλου στην τραγωδία. Η θέση των γυναικών στη δημόσια ζωή της Αθήνας ως γνωστόν ήταν αρκετά περιορισμένη. Η θέση τους βρισκόταν κυρίως εντός του οίκου τους. Εν αντιθέσει, οι γυναίκες στο αρχαίο δράμα παρουσιάζουν μία διαφορετική εικόνα. Κατέχουν μεγάλο μέρος στη δράση και στη δημόσια ομιλία εκπροσωπώντας αρκετές φορές ανατρεπτικά – σε σχέση με τις φυλετικές συμβάσεις της εποχής – πρότυπα. Για τη συγγραφή της εργασίας μελετήθηκαν συγκεκριμένα οι λόγοι των γυναικείων χαρακτήρων της τριλογίας της Ὀρέστειας του Αισχύλου και των τραγωδιών Ἀντιγόνη, Τραχίνιαι και Ἠλέκτρα του Σοφοκλή. Η επιλογή των παραπάνω τραγωδιών πραγματοποιήθηκε με κριτήριο τον πρωταγωνιστικό ρόλο των γυναικών και των ιδιαίτερων ρητορικών ικανοτήτων τους. Ο εντοπισμός των ρητορικών στοιχείων στο λογοτεχνικό είδος της τραγωδίας, και δη στις ῥήσεις των γυναικείων χαρακτήρων, έχει απασχολήσει αρκετούς μελετητές, όμως, μόνο εν μέρει. Ορισμένοι από αυτούς αξιοποιούν τα ρητορικά μέσα και τους τρόπους πειθούς ως εργαλείο, για να καταλήξουν στην ηθογράφηση των γυναικών. Κάποιοι άλλοι προσεγγίζουν λεπτομερέστερα το θέμα και με περισσότερη εμβάθυνση στις πτυχές της ρητορικής, όμως η έρευνά τους αφορά σε ορισμένα μόνο επεισόδια. Η ολοκληρωτική θεώρηση της ρητορικής επίδρασης σε όλες τις ῥήσεις των ηρωίδων των συγκεκριμένων τραγωδιών απουσιάζει. Αυτό, λοιπόν, το βιβλιογραφικό κενό επιχείρησα να καλύψω. Η εργασία αποτελείται από δύο κεφάλαια. Το πρώτο αφορά στις τραγωδίες του Αισχύλου, και διακρίνεται σε τρία υποκεφάλαια, αφιερωμένα το καθένα σε μία τραγωδία της τριλογίας Ὀρέστεια. Το δεύτερο αφορά στις τρεις τραγωδίες του Σοφοκλή. Χωρίζεται επίσης σε τρία υποκεφάλαια, ένα για την καθεμία ξεχωριστά. Όλοι οι γυναικείοι λόγοι εξετάζονται υπό το πρίσμα της επιχειρηματολογίας, των μέσων (ἠθοποιία και παθοποιία) και των τρόπων πειθούς (λεκτικά ρητορικά σχήματα), ώστε να αποδειχθεί η ρητορική επεξεργασία τους. Επιπλέον, πραγματοποιούνται παραλληλισμοί ορισμένων χωρίων με μέρη ενός ρητορικού λόγου και γίνονται συγκρίσεις όσον αφορά στις όμοιες ρητορικές στρατηγικές που ακολουθούν οι ηρωίδες μεταξύ τους. Γενικά παρουσιάζονται αναλυτικά όλα τα ρητορικά στοιχεία που διαθέτει ο λόγος όλων των ηρωίδων, η λειτουργία τους και ο σκοπός της εκάστοτε ηρωίδας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λόξα Φωτεινή
  • Loxa Foteini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3365109

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λόξα Φωτεινή; Loxa Foteini. « Λόγοι γυναικών στις τραγωδίες του Αισχύλου και του Σοφοκλή: επιχειρηματολογία, τρόποι και μέσα πειθούς ». 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3365109