National and Kapodistrian University of Athens
Οι βιοψυχοκοινωνικοί παράγοντες της ανθεκτικότητας σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η διάγνωση και η θεραπεία του καρκίνου του μαστού που αποτελεί τον πιο συχνό τύπο κακοήθειας παγκοσμίως, είναι μια εξαιρετικά στρεσογόνος εμπειρία με μακροχρόνιες, δυσμενείς επιδράσεις σε σωματικό, πνευματικό, ψυχικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Η ψυχική ανθεκτικότητα αποτελεί προστατευτικό παράγοντα για τις γυναίκες που νοσούν ή έχουν επιβιώσει από τον καρκίνο του μαστού και συνδέεται με καλύτερη ψυχολογική προσαρμογή στην ασθένεια, καλύτερη ποιότητα ζωής και ψυχική υγεία και καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα. Οι σημαντικότεροι παράγοντες που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας είναι βιολογικοί (αλληλεπίδραση γονιδίων-περιβάλλοντος και επιγενετική συσχέτιση), ψυχολογικοί (αυτοεκτίμηση, αυτοσυμπόνοια, αισιοδοξία, ελπίδα, αυτοαποτελεσματικότητα, θρησκευτικότητα/πνευματικότητα, προσαρμοστικές στρατηγικές αντιμετώπισης) και κοινωνικοί (κοινωνική υποστήριξη και χαρακτηριστικά της οικογένειας). Επιπλέον, κλινικοί και δημογραφικοί παράγοντες συσχετίζονται με τα επίπεδα ανθεκτικότητας των γυναικών με καρκίνο του μαστού. Μεταξύ των ψυχοκοινωνικών παραγόντων που προάγουν την ανθεκτικότητα εξέχουσα θέση στη βιβλιογραφία έχουν η αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη και οι προσαρμοστικές στρατηγικές αντιμετώπισης ενώ η αυτοσυμπόνοια, μια καινούρια έννοια της θετικής ψυχολογίας σχετίζεται με πολλαπλά οφέλη στην ψυχική και σωματική υγεία. Σκοπός: Η παρούσα εργασία στοχεύει στη διεξαγωγή ανασκόπησης της σχετικής βιβλιογραφίας αναφορικά με τις διαστάσεις της ψυχικής ανθεκτικότητας ασθενών με καρκίνο του μαστού. Επίσης, αντικείμενο ιδιαίτερης μελέτης θα αποτελέσει η σχέση ανάμεσα στην αυτοσυμπόνοια, την αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη και τις στρατηγικές αντιμετώπισης, και την ψυχική ανθεκτικότητα των γυναικών που νοσούν ή έχουν νοσήσει κατά το παρελθόν από καρκίνο του μαστού. Μέθοδος: Η παρούσα μελέτη είναι μια αφηγηματική ανασκόπηση. Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση σε PubMed και Scopus, η οποία ανανεώθηκε τελευταία φορά τον Ιούνιο του 2023. Η αναζήτηση αφορούσε μόνο ερευνητικά άρθρα και βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις. Ως απαραίτητο κριτήριο εισαγωγής τέθηκε η αναφορά των άρθρων στον καρκίνο του μαστού. Αποτελέσματα: Επιλέχθηκαν 42 μελέτες, οι οποίες συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα ανασκόπηση. Αναδείχθηκαν στατιστικά σημαντικές θετικές συσχετίσεις ανάμεσα στα επίπεδα της αυτοσυμπόνοιας, της αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης και των προσαρμοστικών στρατηγικών αντιμετώπισης (θετική επαναπλαισίωση, αποδοχή της κατάστασης, ενεργητική αντιμετώπιση) και τα επίπεδα της ανθεκτικότητας και της ποιότητας ζωής. Επίσης, και οι τρεις ψυχοκοινωνικοί παράγοντες συσχετίστηκαν αρνητικά με το άγχος και την κατάθλιψη. Αντίστοιχα, χαμηλά επίπεδα αυτοσυμπόνοιας, αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης και η χρήση δυσπροσαρμοστικών στρατηγικών (γνωστική αποφυγή, συναισθηματική εκτόνωση, παραίτηση), συσχετίστηκαν σημαντικά με μειωμένα επίπεδα ανθεκτικότητας των γυναικών με καρκίνο του μαστού. Συμπεράσματα: Παρά τους περιορισμούς που αφορούν στην ετερογένεια των δειγμάτων, τη χρήση διαφορετικών ψυχομετρικών εργαλείων για την αξιολόγηση των υπό μελέτη παραγόντων και το συγχρονικό χαρακτήρα των περισσότερων ερευνών που δεν επιτρέπει την τεκμηρίωση αιτιολογικών σχέσεων, η παρούσα μελέτη αναδεικνύει τη θετική επίδραση της αυτοσυμπόνοιας, της αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης και των στρατηγικών αντιμετώπισης ως παραγόντων που προάγουν την ανθεκτικότητα των γυναικών με καρκίνο του μαστού. Επίσης, τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη ανάπτυξης ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων ενίσχυσης της ανθεκτικότητας ως απαραίτητο συστατικό στα πλαίσια μιας ολιστικής και βελτιωμένης φροντίδας για τον καρκίνο του μαστού σύμφωνα με το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο υγείας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Πενέση Μαρία
- Penesi Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3386593