Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η διαδικασία του περιορισμού της ευθύνης υπό το καθεστώς του νέου ΚΙΝΔ

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική είναι αφιερωμένη στην ανάλυση και την ερμηνεία ενός διεθνούς ναυτικού θεσμού με πολύ μεγάλη σημασία για την προάσπιση των συμφερόντων της διεθνούς εμπορικής ναυτιλίας, του θεσμού του συνολικού περιορισμού της ευθύνης του πλοιοκτήτη (και των προσώπων που εξομοιώνονται με αυτόν) o οποίος μάλιστα δεν απαντάται σε κανέναν άλλο δικαιϊκό κλάδο ούτε σε άλλες μορφές μεταφοράς (εναέρια, χερσαία και σιδηροδρομική), και συγκεκριμένα επικεντρώνεται στη διαδικασία με την οποία υλοποιείται ο θεσμός αυτός στη χώρα μας. Το ζήτημα της διαδικασίας του περιορισμού της ευθύνης στην Ελλάδα, με ή χωρίς τη σύσταση κεφαλαίου ικανοποίησης των δανειστών, είναι, σήμερα, πιο επίκαιρο από ποτέ στο πλαίσιο της μεγάλης νομοθετικής μεταρρύθμισης του ελληνικού Κώδικα Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου που έλαβε χώρα με την κύρωση του ν. 5020/2023 με τίτλο «Κώδικας Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου και άλλες επείγουσες διατάξεις του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής» (εφεξής «νέος ΚΙΝΔ»), ο οποίος δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α’/29/15.2.2023. Ο νέος ΚΙΝΔ αντικατέστησε το ν. 3616/1958 (εφεξής «παλαιός ΚΙΝΔ»). Ο παλαιός ΚΙΝΔ ρυθμίζοντας, σχεδόν αμετάβλητος, το νομοθετικό πλαίσιο ενός χώρου που αναπτύσσεται με ραγδαίους ρυθμούς, όπως ο χώρος της ναυτιλίας, είχε αρχίσει να εμφανίζει έντονα σημάδια γήρανσης και επιτεινόμενης απόκλισης από τη ρυθμιστέα ύλη, με αποτέλεσμα να θεωρείται πλέον ένα παρωχημένο νομοθέτημα, του οποίου περισσότερες από τις μισές του διατάξεις είχαν σιωπηρώς καταργηθεί ή περιπέσει σε αχρησία . Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιων διατάξεων ήταν οι διατάξεις 90-104 του παλαιού ΚΙΝΔ, οι οποίες τύγχαναν αναλογικής εφαρμογής στην εγχώρια διαδικασία του περιορισμού της ευθύνης , λόγω της μη ύπαρξης ειδικής νομοθετικής ρύθμισης, χωρίς ωστόσο να ανταποκρίνονται στο γράμμα και το πνεύμα των Διεθνών Συμβάσεων που έχουν κυρωθεί από τη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες. Ειδικότερα, αναφορικά με τις Διεθνείς Συμβάσεις που έχουν κυρωθεί από τη χώρα μας σε σχέση με το ζήτημα του περιορισμού της ευθύνης, η χώρα μας έχει κυρώσει τη Διεθνή Σύμβαση του 1992 αναφορικά με την Αστική Ευθύνη για ζημίες ρύπανσης από πετρέλαιο (εφεξής «CLC») και τη Διεθνή Σύμβαση του 1992 για την ίδρυση διεθνούς κεφαλαίου αποζημίωσης ζημιών ρύπανσης από πετρέλαιο (εφεξής «IOPC FUND») οι οποίες (όπως άλλωστε συνάγεται από τον τίτλο τους) αφορούν τον περιορισμό της ευθύνης για απαιτήσεις προέρχονται από ρύπανση πετρελαίου μεταφερόμενου ως φορτίο και Διεθνή Σύμβαση για την Αστική Ευθύνη για ζημία ρύπανσης από πετρέλαιο κίνησης, 2001 (εφεξής «Bunker Convention») η οποία αφορά τον περιορισμό της ευθύνης για απαιτήσεις που προκύπτουν ρύπανση πετρελαίου κίνησης. Περαιτέρω, αναφορικά με τον περιορισμό της ευθύνης απαιτήσεις προερχόμενες από ρύπανση επικίνδυνων τοξικών ουσιών υφίσταται η Διεθνής Σύμβαση του 1996 για την Αστική Ευθύνη και αποζημίωση για ζημία σε σχέση με τη θαλάσσια μεταφορά επικινδύνων και επιβλαβών ουσιών (εφεξής «ΗNS») η οποία δεν έχει μεν κυρωθεί ακόμα από τη χώρα μας αλλά είναι πολύ πιθανό να κυρωθεί στο άμεσο μέλλον. Τέλος, για όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις, όπου δηλαδή δεν προβλέπεται ειδικότερο διεθνές εφαρμοστέο νομοθέτημα ανατρέχουμε στην, επίσης κυρωθείσα από τη χώρα μας, Διεθνής Σύμβαση για τον περιορισμό της ευθύνης για ναυτικές απαιτήσεις του 1976 (εφεξής «LLMC»). Στόχοι του νέου ΚΙΝΔ, όπως αυτοί περιγράφονται στην αιτιολογική του έκθεση, είναι ο σαφής διεθνής προσανατολισμός της εθνικής ναυτικής νομοθεσίας και η αποκατάσταση της συνοχής του νέου κώδικα, μετά τα ρήγματα που αυτή υπέστη από την κύρωση ικανού αριθμού διεθνών συμβάσεων, η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, η συστηματοποίηση της διαφάνειας και της δημοσιότητας των βασικών δικαιοπραξιών που αφορούν στην εκμετάλλευση των πλοίων, ο εκσυγχρονισμός, αφενός με τη ρύθμιση σύγχρονων μορφών ή εργαλείων συνεργασίας, αφετέρου με την αναμόρφωση υφιστάμενων ρυθμίσεων που αποδείχθηκαν ατελείς, μη επαρκείς ή παρωχημένες και, τέλος, ειδικότερα για τη διαδικασία περιορισμού της ευθύνης η οικοδόμηση εξαρχής του δικονομικού μηχανισμού υλοποίησης του περιορισμού, ως οιονεί συλλογική διαδικασία, στοχεύουσα στη διαφάνεια, την ασφάλεια δικαίου και την ταχύτητα εκκαθάρισης των απαιτήσεων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πετυχάκη Μιχαέλα
  • Petychaki Michaela

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3386678

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πετυχάκη Μιχαέλα; Petychaki Michaela. Η διαδικασία του περιορισμού της ευθύνης υπό το καθεστώς του νέου ΚΙΝΔ. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3386678