National and Kapodistrian University of Athens
Δίκαιο και πολιτική στη θεωρία του Habermas και του Kelsen
Abstract
dc:descriptionΜπορούν άραγε οι κρίσεις μας για το πως είναι ο κόσμος ή για το τι πρέπει να κάνουμε να θεμελιωθούν πάνω σε ορισμένα κριτήρια ή η απόφαση περί αυτών των ζητημάτων είναι πλήρως υποκειμενική; Αν μπορούμε να θεμελιώσουμε την κρίση μας, τότε ποια είναι τα κριτήρια της θεμελίωσης αυτής; Αν πάλι όχι, και η κρίση είναι αποτέλεσμα υποκειμενικής βούλησης, ποια είναι τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει αυτός που εκφέρει την κρίση για να δεσμευτούμε από αυτήν; Η παρούσα εργασία προσπαθεί να προσεγγίσει τις άνω ερωτήσεις μέσω του έργου δύο σημαντικών γερμανόφωνων θεωρητικών, του Hans Kelsen και του Jürgen Habermas. O Kelsen διαχωρίζει την πολιτική, το πεδίο του υποκειμενικού χάους των αξιών, από την επιστήμη, το πεδίο της δυνατότητας δημιουργίας στέρεης γνώσης. Το δίκαιο βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις δύο αυτές μεγάλες τεκτονικές πλάκες. Αν θέλει να λέγεται επιστήμη, πρέπει να διαχωριστεί από την πολιτική και να παράξει νομικά αποτελέσματα από την ορθολογικότητα του νομικού συστήματος, το οποίο δομείται πυραμιδωτά καθώς ο κατώτερος κανόνας δημιουργείται από το αμέσως ανώτερο όργανο, το οποίο εξουσιοδοτείται από τον αμέσως ανώτερο κανόνα και ούτω καθεξής. Εδώ όμως είναι που εισέρχεται το ζήτημα της κρίσης: Υπάρχουν εχέγγυα ορθής κρίσης εκ μέρους του ανθρώπου που δρά ως όργανο; Ή η αρμοδιότητα του οργάνου είναι η ύστατη εξασφάλιση της ορθότητας μίας νομικής κρίσης εντός μίας δημοκρατικής πολιτείας; Για τον Kelsen η απάντηση βρίσκεται στη δεύτερη επιλογή. Ο Habermas τάσσεται με την πρώτη επιλογή. Η γνώση στο σύστημά του παράγεται μέσω της ανταλλαγής επιχειρημάτων. Το επιχείρημα εκφέρεται βασιζόμενο σε λόγους, ενώ το επιχείρημα που επικρατεί από μία ανοιχτή διαδικασία διαλόγου, μπορεί να ονομαστεί αλήθεια. Στον κόσμο της πολιτικής, η δυνατότητα ανταλλαγής των επιχειρημάτων με σκοπό να επιλεγούν τα καλύτερα, προϋποθέτει την ύπαρξη ανοιχτών διαδικασιών διαλόγου. Απαραίτητο μέσο διασφάλισης αυτού είναι ο νόμος. Στον κόσμο των νομικών, η κρίση των συμμετεχόντων στην νομική διαδικασία και κυρίως αυτή του αρμόδιου οργάνου, θεμελιώνεται στην ανοιχτή αντιπαραβολή των επιχειρημάτων που παραθέτουν οι διάδικοι εντός του δικαστηρίου και στην παράθεση των λόγων που οδήγησαν στο όργανο στην κρίση του. Η νομική κρίση μπορεί να δεσμεύει λόγω αρμοδιότητας, αλλά χρειάζεται και το στοιχείο της ανοιχτής αντιπαραβολής των επιχειρημάτων για να διασφαλιστεί ότι ακόμα και ο πιο δημοκρατικός νόμος θα εφαρμοστεί με τα μέγιστα εχέγγυα πρόληψης της αυθαίρετης κρίσης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μόσχος-Παϊπέτης Ευάγγελος
- Moschos-Paipetis Evangelos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3386790