National and Kapodistrian University of Athens
Το δίκαιο ως ιδεολογία: η κοινωνική αναπαραγωγή στους Althusser, Πουλαντζά και Negri
Abstract
dc:descriptionΑφετηρία της παρούσας εργασίας αποτελεί η θέση ότι το δίκαιο δεν υφίσταται ex nihilo. Αντιθέτως, το δίκαιο αποτελεί ακόμα ένα κοινωνικό προϊόν, το οποίο -όπως θα επιχειρήσουμε να καταδείξουμε- διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στη δόμηση της ίδιας της υποκειμενικότητας. Τούτο διότι, το δίκαιο αποτελεί ακόμα ένα θεσμικό, γνωστικό και οργανωτικό σχήμα, εντός του οποίου κατασκευάζονται καθοριστικές κοινωνικές σχέσεις. Επομένως, ιδωμένο ως κοινωνικο-ιστορικό γίγνεσθαι, το δίκαιο -λειτουργικά- επικυρώνει τις ήδη αναγνωρισμένες -και κοινωνικά κυρίαρχες- όψεις ενός κοινωνικού θεσμού, μιας κοινωνικής πρακτικής. Ακριβώς, λοιπόν, επειδή το δίκαιο δεν εξαντλείται στη θετική διάσταση του Κράτους, η Κοινωνιολογία του δικαίου ενδιαφέρεται και εξετάζει ιδίως την κοινωνική παράμετρο του Δικαίου· εξετάζει το δίκαιο ως φαινόμενο «με ιδιαίτερο κανονιστικό χαρακτήρα». Αναπόφευκτα, συνεπώς, ανάμεσα στα κύρια θέματα που ασχολείται η Κοινωνιολογία του Δικαίου είναι και η ιδεολογική φυσιογνωμία του δικαίου. Στο πλαίσιο αυτού του ιδεολογικού χαρακτήρα, η κοινωνική αναπαραγωγή, ως διαδικασία με την οποία οι κοινωνικές δομές, οι σχέσεις εξουσίας και οι παραγωγικές σχέσεις διατηρούνται και αναπαράγονται μέσω των νομικών ρυθμίσεων, αποτελεί ένα ζήτημα που απασχολεί την Κοινωνιολογία του Δικαίου. Αυτή η προσέγγιση είναι ουσιώδης για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το δίκαιο ενσωματώνεται στις κοινωνικές διαδικασίες και επηρεάζει τη συνέχιση ή μεταβολή των κοινωνικών συνθηκών. Με δεδομένη, επομένως, την ανάγκη ανανέωσης των θεωρητικών προβληματισμών μας για το σύγχρονο δίκαιο, αλλά και κατανόησης της πραγματικότητας, η παρούσα διακρίνει και αξιολογεί τα έργα των Althusser, Πουλαντζά και Negri. Ειδικότερα, θα επιχειρήσει να σκιαγραφήσει τη διαλεκτική σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ δικαίου και ιδεολογίας, καθώς και τη συνάρθρωσή τους με άλλα πεδία της κοινωνικής πρακτικής, όπως η οικονομία και η πολιτική. Καθότι, λοιπόν, η κοινωνική πραγματικότητα διαρθρώνεται από σχέσεις ιστορικά προκύπτουσες, και με δεδομένη την επίπτωση της κοινωνικής και πολιτικής διάστασης του δικαίου στη συγκρότηση του ανθρώπου, θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε στους σύγχρονους προβληματισμούς. Μένει να φανεί αν οι υπό κρίση στοχαστές μπορούν να μας βοηθήσουν, ο καθένας από τη δική του σκοπιά και θεώρηση, να απαντήσουμε στα ερωτήματα που έχουν επισημανθεί, αλλά και να θέσουμε τους κατάλληλους προβληματισμούς. Εξάλλου, εκεί έγκειται και η αξία των κοινωνικών θεωριών: να δημιουργούν διαχρονικά ερωτήματα και να θέτουν εκ νέου όλα τα ζητήματα .
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Λιάκος Χρήστος
- Liakos Christos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3388193