National and Kapodistrian University of Athens
ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία εξέτασε την εξέλιξη των εκκλησιολογικών αναπαραστάσεων στα εγχειρίδια του μαθήματος των Θρησκευτικών στην Ελλάδα, συγκρίνοντας δύο διακριτά χρονικά πλαίσια: την πρώτη μεταπολιτευτική περίοδο (1976–1981) και τη σειρά σχολικών εγχειριδίων του 2019. Η μελέτη κάλυψε οκτώ εγχειρίδια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (Γ΄–Στ΄ Δημοτικού) και διερεύνησε τις θεολογικές και παιδαγωγικές προϋποθέσεις που διαμορφώνουν την εκκλησιολογική εικόνα του σχολικού λόγου. Η μεθοδολογία στηρίχθηκε σε συνδυασμένη ποσοτική και ποιοτική ανάλυση περιεχομένου, με τέσσερις επιχειρησιακές κατηγορίες κωδικοποίησης: Δογματική, Ιστορική/Θεσμική, Μυστηριακή/Ευχαριστιακή και Κοινωνική Εκκλησιολογία. Τα ευρήματα κατέδειξαν σημαντική μετατόπιση των εκκλησιολογικών εμφάσεων. Η περίοδος 1976–1981 χαρακτηρίζεται από εντονότερη δογματική και θεσμική εστίαση, κατά την οποία η Εκκλησία αναπαρίσταται κυρίως ως φορέας θρησκευτικής ταυτότητας, ιστορικής συνέχειας και κατήχησης. Τα εγχειρίδια του 2019, αντιθέτως, ενισχύουν την κοινωνική, διαλογική και οικουμενική διάσταση της εκκλησιολογίας, παρουσιάζοντας την Εκκλησία ως κοινότητα σχέσης, μαρτυρίας και διακονίας, χωρίς να απουσιάζουν οι ιστορικές, θεσμικές και δογματικές αναφορές. Παράλληλα, προσεγγίζουν ζητήματα όπως η οικολογική ευθύνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι διακρίσεις και η κοινωνική αλληλεγγύη. Η παιδαγωγική μεθοδολογία των σύγχρονων εγχειριδίων μετατοπίζεται από την κυρίως δασκαλοκεντρική αφήγηση προς τη μαθητοκεντρική διερεύνηση, προάγοντας τον θρησκευτικό γραμματισμό και τον σεβασμό στη θρησκευτική ετερότητα. Η ανάλυση ανέδειξε παράλληλα ορισμένες αμφισημίες, όπως τη μείωση συγκεκριμένων ιστορικών αναφορών και την περιορισμένη οργανική σύνδεση μεταξύ ορισμένων θεματικών ενοτήτων. Συμπερασματικά, τα εγχειρίδια του 2019 αποτυπώνουν ένα περισσότερο συμπεριληπτικό, εξωστρεφές και βιωματικό εκκλησιολογικό μοντέλο, με παράλληλη ανάγκη διασφάλισης της θεολογικής συνοχής του περιεχομένου.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παλούκας Δαυΐδ-Γεώργιος
- Paloukas Dauid-Georgios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek, English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3391902