National and Kapodistrian University of Athens
Portraying intellectual disability through translating fiction: A study of Lennie in “Of Mice and Men”
Abstract
dc:descriptionΗ αναπηρία είναι μια αφήγηση την οποία οι κοινωνίες επανεξετάζουν με σκοπό την εξέλιξη στην αντίληψή της και την εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο στόχος αυτής της μελέτης είναι να διερευνήσει την αναπαράσταση της αναπηρίας στη μυθοπλασία μέσω της μετάφρασης και, συγκεκριμένα, μέσα από την απεικόνισή της αναπηρίας σε δύο ελληνικές μεταφράσεις της νουβέλας του Στάινμπεκ «Of Mice and Men» (Άνθρωποι και Ποντίκια) (1937), ως κείμενο αφετηρίας (ST). Ο σκοπός είναι να εξεταστεί εάν και πώς η μετάφραση μυθοπλασίας μπορεί να αντικατοπτρίσει τις κοινωνικές στάσεις σχετικά με το πως αντιλαμβανόμαστε την αναπηρία με την πάροδο του χρόνου. Η μελέτη επικεντρώνεται στον χαρακτήρα του Λένι (Lennie), ο οποίος πιθανώς να βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού, και στο πώς εκδηλώνεται το δυνητικά επιζήμιο περιεχόμενο για τα άτομα με νοητική αναπηρία στις δύο μεταφρασμένες στα ελληνικά εκδοχές - συγκεκριμένα, το πρώτο κείμενο υποδοχής που δημοσιεύτηκε το 1961 από τον Κοσμά Πολίτη (ΤΤa) και το δεύτερο το 2013 από τον Μιχάλη Μακρόπουλο (ΤΤb). Η μελέτη προσεγγίζει το θέμα με βάση την ανάλυση του ερευνητή αλλά και του κοινού, αντιπαραθέτει παράλληλα δεδομένα από τα ST, TTa και TTb και βασίζεται στις πραγματολογικές θεωρίες της ευγένειας/αγένειας (Brown and Levinson 1978; Leech 1983; Culpeper 1996) και την αρχή της συνεργασίας και των συνομιλιακών υπονοημάτων (Grice 1975; Yule 1996). Η μελέτη χρησιμοποίησε επίσης τα Μοντέλα Αναπηρίας για να εξηγήσει την απεικόνισή της σε κοινωνικό πλαίσιο (Marks 1997; Griffo 2014; Michigan Disability Rights Coalition n.d.). Η ανάλυση των δεδομένων διασταυρώθηκε μέσω ενός ερωτηματολογίου Google Forms, στο οποίο η πλειοψηφία των ερωτηθέντων επιβεβαίωσε τα συμπεράσματα που προέκυψαν από την ανάλυση του ερευνητή. Η ανάλυση των δεδομένων δείχνει ότι το TTa ενίσχυσε τα αδύναμα χαρακτηριστικά του Λένι, με αποτέλεσμα την πιο προκατειλημμένη κοινωνικά εικόνα του, γεγονός που ενίσχυσε το δράμα, ενώ το TTb παρουσίασε μια πιο καθώς πρέπει εικόνα του Λένι και εμφάνισε περισσότερες ομοιότητες με το κείμενο αφετηρία (ST), με εξαίρεση την ελαχιστοποίηση των χαρακτηριστικών απανθρωποποίησης. Οι δύο εκδοχές διαμόρφωσαν μια διαφορετική εικόνα του χαρακτήρα με αναπηρία στο μυαλό των αναγνωστών, μια διαφορά που θα μπορούσε να επηρεάσει την κοινωνία και τον τρόπο με τον οποίο τα μέλη της αντιλαμβάνονται και αντιμετωπίζουν το «διανοητικά Άλλο». Παρόλα αυτά, η ανομοιότητα αυτή ανάμεσα στα δύο κείμενα υποδοχής μπορεί να οφείλεται στην δραματικότητα και θεατρικότητα της κάθε εκδοχής, καθώς η νουβέλα γράφτηκε και με προοπτικές θεατρικής παράστασης (Culpeper 1998, Meyer 2009). Η μελέτη επιβεβαίωσε επίσης την θεωρία της επαναμετάφρασης (Chesterman 2000; Venuti 2004) που έχει αναπτυχθεί στον τομέα της μεταφραστικής μελέτης τις τελευταίες δεκαετίες. Χρειάζεται να διεξαχθεί περαιτέρω έρευνα στο ίδιο πεδίο προκειμένου να επιβεβαιωθεί εάν οι τάσεις αυτές που σχετίζονται με την απεικόνιση της αναπηρίας σε διαφορετικές εποχές αποτελούν τυπικό φαινόμενο στη μεταφρασμένη λογοτεχνία στην Ελλάδα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπακωνσταντίνου Βασιλική
- Papakonstantinou Vasiliki
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3396981