National and Kapodistrian University of Athens
η εμπλοκή των εκτελεστικών λειτουργιών κατά την επίλυση μαθηματικών προβλημάτων – ασκήσεων»
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα εργασία αναφέρεται στις εκτελεστικές λειτουργίες της αναστολής, της μνήμης εργασίας, της γνωστικής ευελιξίας, του συλλογισμού, της λήψης αποφάσεων της επίλυσης προβλημάτων και του προγραμματισμού. Οι εκτελεστικές λειτουργίες χωρίζονται σε λειτουργίες χαμηλότερης και υψηλότερης τάξης (Marulis et al., 2019), όπου στις πρώτες συγκαταλέγονται βασικές γνωστικές διεργασίες, απαραίτητες για τη διεκπεραίωση εργασιών και οι δεύτερες συνθέτουν αυτοτελείς γνωστικές ικανότητες, χαρακτηριστικό παράδειγμα των οποίων αποτελούν οι μαθηματικές δεξιότητες, στις οποίες φαίνεται να διακρίνονται κάποιοι μαθητές. Aπό την εκτενέστερη έρευνα των Miyake et al. (2000), συνάγεται το συμπέρασμα ότι από τις εκτελεστικές λειτουργίες η αναστολή, η μνήμη εργασίας και η γνωστική ευελιξία αποτελούν βασικά δομικά συστατικά του συλλογισμού, της λήψης αποφάσεων της επίλυσης προβλημάτων και του προγραμματισμού. Αυτές οι εκτελεστικές λειτουργίες ανήκουν στο φάσμα της υψηλότερης τάξης και συνθέτουν τη “νοημοσύνη”. H νοημοσύνη χαρακτηρίζεται ως “συλλογιστική ικανότητα που βρίσκεται σε συνεχή ροή υπό των έλεγχο των συναισθημάτων (Ferrer, E., 2009). Ο όρος “νοημοσύνη” εδώ χρησιμοποιείται καταχρηστικά δηλώνοντας τις γνωστικές δεξιότητες στο σύνολό τους. Όπως, θα δούμε παρακάτω ο έλεγχος των συναισθημάτων, που καλείται ως αυτορρύθμιση είναι ο βασικός πυλώνας ανάπτυξης των εκτελεστικών λειτουργιών (Anderson, 2002). Μέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης παρουσιάζονται οι βασικές εκτελεστικές λειτουργίες της αναστολής, της μνήμης εργασίας και της γνωστικής ευελιξίας. Παρουσιάζονται μελέτες που δείχνουν εάν ο βαθμός ανάπτυξής καθεμίας χωριστά σχετίζεται εκείνον των υπολοίπων και θα γίνει αναφορά σε κάποια βασικά ενοποιημένα μοντέλα εκτελεστικών λειτουργιών Zelazo, P. D., Carter, A., Reznick, J. S., & Frye, D. (1997); Banich, Marie T. (2009), P. (2002); Ropovik, Ivan (2014). Μέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης παρουσιάζονται μελέτες που εξετάζουν την εμπλοκή των εκτελεστικών λειτουργιών στην επίλυση μαθηματικών προβλημάτων. Παρουσιάζονται με παραδείγματα, που εφαρμόζουν τη μεθόδο Polya (Polya, 1945) κατά την επίλυση μαθηματικών προβλημάτων/ ασκήσεων, περιλαμβάνει τέσσερα βασικά στάδια, σε καθένα από τα οποία φαίνεται ξεχωριστά ο προεξάρχων ρόλος και μίας διαφορετικής εκτελεστικής λειτουργίας . Η μεθόδος (Polya, 1945), εφαρμόζεται από τους εκπαιδευτικούς με σκοπό την ενίσχυση των εκτελεστικών λειτουργιών με την ενσωμάτωση των αρχών της αυτορρυθμιζόμενης μάθησης (SRL). Βασικός στόχος της μεθόδου είναι η σταθερή εποικοδόμηση γνωστικών ικανοτήτων, υποβάλλοντας τους μαθητές στην διαδικασία να θέτουν σε συνεχή έλεγχο την προσοχή και το συναίσθημά τους, με σκοπό την ενίσχυση των εκτελεστικών λειτουργιών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η εφαρμογή της μεθόδου Polya στη διδασκαλία των μαθηματικών επιφέρει θεαματικά αποτελέσματα στη βελτίωση της μνήμης εργασίας. Η αυτορρυθμιστική μάθηση φαίνεται να εξυπηρετεί σε μεγάλο βαθμό στη βελτιστοποίηση της απόδοσης της μνήμης εργασίας και της επεξεργασίας της πληροφορίας, με αποτέλεσμα να προάγει την ανάπτυξη των εκτελεστικών λειτουργιών στο σύνολό τους (Baars, Martine; Wijnia, Lisette; Paas, Fred (2017); Qing Zhou; Stephen H. Chen; Alexandra Main (2012); Fred Paas (2006). Εν κατακλείδι, κατά την επίλυση μαθηματικών προβλημάτων/ασκήσεων εμπλέκεται σταθερά η ικανότητα της λήψης αποφάσεων, η οποία καθιστά εφικτή την επίλυση τους. Έτσι, θα γίνει αναφορά σε κάποια μοντέλα λήψης αποφάσεων, όπως έχουν αναλυθεί σε έρευνες (Miller 2004, Blömeke, 2015 κ.α) και θα αντιπαραβληθούν με τα βασικά μοντέλα της αυτορρυθμιζόμενης μάθησης (SRL), που στηρίζεται στις αρχές τις κατασκευαστικής θεωρίας (Piaget, 1953, Bruner, 1956, Vygotsky, 1978), καθώς είναι αξιοσημείωτη η ομοιότητα, που υπάρχει μεταξύ τους. Οι έρευνες που θα παρουσιαστούν σχετικά με τις εκτελεστικές λειτουργίες και την αυτορρυθμιζόμενη μάθηση συντείνουν στο συμπέρασμα ότι οι εκτελεστικές λειτουργίες χαμηλότερης τάξης μπορούν να αναπτυχθούν τα μέγιστα μέσα από ένα περιβάλλον διδασκαλίας, που βασίζεται στην αυτορρυθμιζόμενη μάθηση και να οικοδομήσουν τις γνωστικές δεξιότητες, που είναι απαραίτητες για την επίλυση των μαθηματικών προβλημάτων/ασκήσεων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τρικαλιώτη Χρυσούλα
- Trikalioti Chrysoula
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3399966