National and Kapodistrian University of Athens
Επιπολασμός και συσχέτιση γηριατρικών συνδρόμων σε ηλικιωμένους καταγματίες τριτοβάθμιου νοσοκομείου της Αθήνας
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Τα οστεοπορωτικά κατάγματα είναι μια ιδιαίτερα συχνή αιτία έκπτωσης των λειτουργικών ικανοτήτων και θνησιμότητας μεταξύ των ηλικιωμένων. Παρόλα αυτά, τα γηριατρικά σύνδρομα δεν περιλαμβάνονται στους αλγόριθμους για τη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων κατά της οστεοπόρωσης. Δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί επαρκώς η προγνωστική τους αξία για πάσχοντες με γηριατρικά κατάγματα. Σκοπός: Καταγραφή επιπολασμού προϋπαρχόντων γηριατρικών συνδρόμων σε ηλικιωμένους λόγω οστεοπορωτικών καταγμάτων και η συσχέτισή τους με τις κλινικές εκβάσεις (θνητότητα, κινητικότητα, λειτουργική αυτονομία, ικανότητα βάδισης). Μέθοδοι: 120 ασθενείς >70 ετών εισήχθησαν στην Ορθοπαιδική Κλινική του Π.Γ.Ν. «ΛΑΙΚΟ» λόγω οξέων οστεοπορωτικών καταγμάτων μεταξύ Μαΐου και Οκτωβρίου 2020. 31 ασθενείς αποκλείστηκαν και οι υπόλοιποι 89 (μέση ηλικία: 84, Τ.Α: 7 έτη) με οστεοπορωτικό κάταγμα τυχαιοποιήθηκαν για τη λήψη πλήρους γηριατρικής αξιολόγησης και συμβουλευτικής (N=56) ή για τη συνήθη ορθοπεδική φροντίδα (N=33). Καταγράφηκε η παρουσία γηριατρικών συνδρόμων (ευπάθεια, άνοια, ακράτεια ούρων, αριθμός και ακαταλληλότητα φαρμάκων με βάση τα κριτήρια Frids-Beers), η λήψη αντιοστεοπορωτικής αγωγής, η αυτονομία στη διαβίωση (κλίμακες Lawton και Katz), και η ευπάθεια (Clinical Frailty Scale-CFS). Αποτελέσματα: Από τους 89 ασθενείς, οι 14 (16%) έπασχαν από άνοια, οι 73 (82%) είχαν καλή ή σχετικά καλή κινητικότητα προ κατάγματος, 18 (20%) είχαν ευπάθεια, 17 (19%) είχαν ακράτεια ούρων και 80% και 77% ελάμβαναν δυνητικά ακατάλληλα φάρμακα κατά Frid και Βeers αντίστοιχα. Η λειτουργικότητα για τις βασικές δραστηριότητες της καθημερινότητας ήταν σημαντικά μειωμένη (Baseline katz = 7 ± 4 vs 6-mo-katz = 7 ± 4 p <0,001), ιδίως για τους ανοϊκούς, όπως επίσης και για τις σύνθετες (Baseline Lawton = 11,80 ± 4,91 vs 6-mo Lawton = 9,39 ± 4,71, p=0,002) 6 μήνες μετά την διόρθωση του κατάγματος. Όσο μεγαλύτερος ήταν ο βαθμός ευπάθειας προ του κατάγματος, τόσο περισσότερο μειωμένη ήταν η κινητική αποκατάσταση των ασθενών 6 μήνες μετά τη χειρουργική διόρθωση (β= -0,73, p=0,028). Από τους 20 ασθενείς που είχαν διαγνωσμένη οστεοπόρωση, οι 17 (85%) δεν λάμβαναν αντιοστεοπορωτική αγωγή. Δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ της πιθανότητας θανάτου στο εξάμηνο και της λήψης ακατάλληλων φαρμάκων προ του κατάγματος κατά FRID. Δεν εντοπίστηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ της πιθανότητας ανάκτησης καλού επιπέδου βάδισης στους 6 μήνες και της λήψης ακατάλληλων φαρμάκων κατά FRID. Αν και το 77% των ασθενών λάμβανε δυνητικά ακατάλληλα φάρμακα με βάση τα κριτήρια του Beers, η λήψη ακατάλληλων φαρμάκων δεν συσχετίστηκε με την πιθανότητα θανάτου, ούτε με την πιθανότητα ανάκτησης καλού επιπέδου βάδισης στους 6 μήνες. Δεν υπήρξε συσχέτιση της θνητότητας με την ευπάθεια προ του κατάγματος , ούτε με την ακράτεια ούρων. Η παρουσία ευπάθειας προ του κατάγματος συσχετίστηκε με μειωμένη πιθανότητα καλής κινητικής αποκατάστασης έξι μήνες μετά την επιδιόρθωση του κατάγματος (β=-0.83, p=0.028 < 0.05), με την εν λόγω συσχέτιση να παραμένει στατιστικά σημαντική ακόμη και μετά τον συνυπολογισμό της επίδρασης της προηγούμενης κινητικότητας ως πιθανό συγχυτικό παράγοντα. Όσο υψηλότερα ήταν τα επίπεδα ενός ασθενή στην κλίμακα ευπάθειας, τόσο μεγαλύτερη ήταν η πιθανότητα για χαμηλότερη κινητική λειτουργικότητα στο εξάμηνο (β = -0.73, p = 0.028 < 0.05). Συμπεράσματα: Προκύπτει σημαντική έκπτωση του επιπέδου λειτουργικότητας των ηλικιωμένων καταγματιών ως προς τις δραστηριότητες της καθημερινότητας έως και 6 μήνες μετά την αντιμετώπιση του κατάγματος. Μάλιστα, όσο μεγαλύτερη η ευπάθεια προ του κατάγματος, τόσο μειωμένη η κινητικότητα, μετά από οστεοπορωτικό κάταγμα. Η ελλιπής φαρμακευτική αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο που έχει λάβει υπερβολικές διαστάσεις στη χώρα μας και πρέπει να αντιμετωπισθεί. H λήψη FRIDs προ του κατάγματος δεν φάνηκε να επηρεάζει το επίπεδο κινητικής αποκατάστασης στο εξάμηνο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ζωγάκη Ελένη
- Zogaki Eleni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3402422