Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ενδοκρινείς διαταράκτες και αναπαραγωγή

Abstract

dc:description

Οι χημικές ουσίες που ονομάζονται ενδοκρινείς διαταράκτες (EDCs) παρεμβαίνουν στη φυσιολογία διαταράσσοντας την ισορροπία των ορμονών. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι EDCs έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζουν την ανάπτυξη και λειτουργία του αναπαραγωγικού και νευρικού συστήματος και τον μεταβολισμό. Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης ενδέχεται να διαταράξουν την ευαισθησία σε ασθένειες και διεγείρουν την αύξηση των όγκων. Μπορούν να βλάψουν τόσο τη γονιμότητα των ζώων, όσο και των ανθρώπων. Πολλές χημικές ουσίες έχουν ιδιότητες που συμβάλλουν στην πρόκληση ενδοκρινικής διαταραχής, όπως η δισφαινόλη Α, οι οργανοχλωρίνες, τα πολυβρωμιωμένα επιβραδυντικά φλόγας, οι αλκυλοφαινόλες και οι φθαλικές ενώσεις. Η περιβαλλοντική έκθεση στις ορμόνες του φύλου όπως τα ανδρογόνα, τα οιστρογόνα και οι προγεστίνες, αν και ρυθμίζουν τα ενδοκρινικά συστήματα σε πολλούς οργανισμούς έχει τεκμηριωθεί, όπως και για τα βιολογικά και συνθετικά μιμητικά τους. Είδη ζωής που ζουν στη φύση έχουν και αυτά ενδοκρινική διαταραχή και ανάμεσά τους υπάρχουν είδη που συνδέονται με τις τροφικές αλυσίδες. Η έκθεση στις EDCs μπορεί να συμβεί μέσω διατροφής ή χημικής μόλυνσης από το νερό, από υποπροϊόντα που σχηματίζονται κατά τη διάρκεια των διεργασιών απολύμανσης του νερού, ως απόβλητα από τη βιομηχανία και την κτηνοτροφική δραστηριότητα, ή από φάρμακα. Οι ρυπαντές του νερού διεισδύουν στο έδαφος και επηρεάζουν τη χλωρίδα, την πανίδα και τελικά τον άνθρωπο. Τα επίπεδα που ανιχνεύονται στο περιβάλλον είναι χαμηλά, ασκούν όμως επίδραση, γιατί τα ενδοκρινικά συστήματα εξελίχθηκαν κατά τρόπο ώστε να αποκρίνονται ακόμη και σε πολύ μικρές αλλαγές στα επίπεδα ορμονών. Ο συνδυασμός των δράσεων των ορμονών του φύλου με αυτές των γλυκοκορτικοειδών και άλλων διαταρακτών των πυρηνικών υποδοχέων, δυσκολεύει τη διερεύνηση. Η σχέση και ο ειδικός μηχανισμός στον οποίο λαμβάνουν μέρος οι EDCs και οι παθογένειες, δεν έχουν αποσαφηνιστεί. Σ’ αυτή την ανασκόπηση εξετάζεται η εκτενής βιβλιογραφία που σχετίζεται με την ανίχνευση αυτών των διαταραχών σε όλο τον κόσμο και περιγράφονται οι δυσμενείς επιδράσεις τους σε σειρά λειτουργιών του οργανισμού, σε ζώα και ανθρώπους.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καραγκούνη Αθηνά-Ελευθερία
  • Karagkouni Athina-Eleftheria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3414993

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καραγκούνη Αθηνά-Ελευθερία; Karagkouni Athina-Eleftheria. Ενδοκρινείς διαταράκτες και αναπαραγωγή. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3414993