Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αποσχολειοποίηση και οικονομία: Από τον Ι. Ίλιτς στον κόσμο των πολυεθνικών

Abstract

dc:description

Το κίνημα της αποσχολειοποίησης υπήρξε ένα από τα πιο ενεργά ριζοσπαστικά ρεύματα της δεκαετίας του ’70. Διεθνούς φήμης συγγραφείς όπως ο Πωλ Γκούντμαν, ο Τζων Χολτ, ο Έβερετ Ρέιμερ και ο Ιβάν Ίλιτς, συμφωνούσαν ότι το μαζικό σχολικό σύστημα καταστρέφει το ενδιαφέρον και την περιέργεια των μαθητών και τα μετατρέπει τα σε παθητικούς αποδέκτες μίας προκατασκευασμένης γνώσης. Έχοντας διατελέσει μέλος στη διοίκηση κρατικών εκπαιδευτικών οργανισμών αλλά και μέσω της δραστηριοποίησής του στο Κέντρο Διαπολιτισμικής Τεκμηρίωσης, ο Ίλιτς αποκτά μία σημαντική εποπτεία των θεσμών και προσπαθεί εκείνη την εποχή να επινοήσει τις έννοιες που θα εξηγούν καλύτερα τους κινδύνους της επέλασης των βιομηχανικών θεσμών όπως και να προειδοποιήσει για τα όρια που πρέπει να τεθούν. Μακριά από το να επιτεθεί σε αυτές καθ’ εαυτές τις έννοιες του «σχολείου» ή της «ιατρικής», προσπαθεί να δει πως αλλοτριώνεται το νόημα αυτών των εννοιών μέσα στο πλαίσιο των βιομηχανικών θεσμών. Οι προσπάθειες του στα βιβλία που γράφει τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’70 και οι έννοιες όπως τα «κατώφλια», η «αντιπαραγωγικότητα», τα «συμβιωτικά εργαλεία» είναι μία προσπάθεια να διακρίνει τις ποιοτικές διαφορές που μπορούν να βρεθούν στους θεσμούς κατά την ανάπτυξή τους και να βοηθήσει στη λήψη πολιτικών αποφάσεων περιορισμού των βιομηχανικών θεσμών με μη τεχνοκρατικό τρόπο. Επηρεασμένος από ανθρωπολόγους της εποχής παρατηρεί ότι το σχολείο είναι το τελετουργικό που μυεί τα νεαρά μέλη της κοινωνίας στην κατανάλωση, και μέσω του μύθου της ισότητας των ευκαιριών αποκρύπτει τον βαθιά ανισοτικό του ρόλο. Η απότομη ανάπτυξη της ομοιογενούς σχολικής βιομηχανίας συμβαίνει σε μία εποχή που η οικονομική «Ανάπτυξη» είναι το κύριο σύνθημα των οικονομολόγων και των πολιτικών, βλέποντας την εκπαίδευση ως βασικό πυλώνα για την στήριξη των εθνικών οικονομιών. Ενώ η πλειοψηφία των οικονομολόγων και των πολιτικών συμφωνούν στην αφήγηση ότι η ανάπτυξη στενά ορισμένη μέσω του ΑΕΠ σημαίνει και ευημερία των λαών, αρχίζουν από μίαν άλλη πλευρά και αναπτύσσονται σοβαρές αντιρρήσεις σε αυτήν την αφήγηση. Μία από αυτές τις κριτικές που αναλύονται σε ένα βαθμό σε αυτήν την εργασία είναι η θεώρηση του Λεοπόλδου Κορ για την «υπερανάπτυξη των κρατών» και του Ζακ Ελλύλ σχετικά με την «αυτονομία του Τεχνικού Συστήματος, δύο οπτικές που φαίνεται να έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τoν Ιβάν Ίλιτς.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Κώστας Αλέξανδρος

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3422640

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κώστας Αλέξανδρος. Αποσχολειοποίηση και οικονομία: Από τον Ι. Ίλιτς στον κόσμο των πολυεθνικών. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3422640