National and Kapodistrian University of Athens
Οι αυτοκτονίες στην Αρχαία Τραγωδία. Δραματουργικές και έμφυλες διαφοροποιήσεις
Abstract
dc:descriptionΗ αυτοκτονία παραμένει ένα αινιγματικό φαινόμενο, κι αυτό γιατί αφορά μία εκούσια πράξη κατά την οποία ένα άτομο αφαιρεί την ίδια του τη ζωή. Η αυτοκτονία αποτελεί φαινόμενο καταγεγραμμένο ήδη από την αρχαιότητα. Η αυτοκτονία για τους αρχαίους Έλληνες ήταν κατά κανόνα πράξη ανήθικη και ασεβής και μια μορφή επανάστασης εναντίον των φυσικών νόμων που έθεσαν οι ίδιοι οι θεοί. Το δίκαιο των αρχαίων ελληνικών πόλεων δεν αναγνωρίζει το «δικαίωμα» στην αυτοκτονία. Παρόλ’ αυτά, υπήρχαν και αντίθετες θεωρήσεις, και απέναντι σε εκείνους αποδοκίμαζαν την αυτοκτονία ως αθέμιτη και ως υβριστική σε βάρος του θελήματος των θεών πράξη, υπήρχαν και οι υπέρμαχοι της υπό όρους αυτοκτονίας. Η κάθε μια από τις δύο πλευρές διέθετε την υπέρ αυτής ιδεολογία και θεολογική τεκμηρίωση. Αλλά και στην Κλασική Μυθολογία γίνεται φανερό πως η αυτοκτονία δεν αποτελεί κατά κανόνα κατακριτέα πράξη. Πιο κοντά στο πρόβλημα των αυτοκτονιών στον καθημερινό βίο της αρχαιότητας βρίσκονται οι απόψεις των αρχαίων Ελλήνων ιατρών. Σύμφωνα πάντα με τον όρκο του Ιπποκράτη, οι γιατροί από τότε ακόμα δεν επιτρεπόταν να τερματίσουν με κανέναν τρόπο και για κανένα λόγο τη ζωή κάποιου ασθενούς. Από τη μεριά της θεατρικής τέχνης, υπάρχει σημαντική διαφορά ως προς την αντιμετώπιση του θέματος και της δραματικής δυναμικής της αυτοκτονίας από τους τρεις μεγάλους τραγικούς μας. Ειδικότερα ο Σοφοκλής, στο έργο του οποίου εστιάζει η παρούσα διπλωματική εργασία, παρουσιάζει, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, τους ήρωές του εξιδανικευμένους, «οίους δει είναι», δηλαδή όπως πρέπει να είναι. Ο Σοφοκλής σκιαγραφεί και παρουσιάζει στο κοινό του δυνατές γυναικείες φυσιογνωμίες, όπως η Αντιγόνη, η Ευρυδίκη, η Δηιάνειρα, η Ιοκάστη, μεταξύ άλλων. Αρκετές από τις τραγικές ηρωίδες του Σοφοκλή –και σίγουρα περισσότερες σε σύγκριση με το γυναικείο δραματικό δυναμικό στο έργο των δύο άλλων ομοτέχνων του– είναι γυναίκες οι οποίες για τους δικούς της λόγους η κάθε μία επέλεξε ως ύστατη λύση, στην πιο κρίσιμη καμπή της ζωής της, την αυτοχειρία. Σε αυτές τις αυτόχειρες ηρωίδες στρέφει το ενδιαφέρον της η παρούσα διπλωματική εργασία, επιχειρώντας να αποτυπώσει τη δραματική διαχείριση της αυτοκτονίας από τον Σοφοκλή, στο πλαίσιο της ευρύτερης κοινωνικής και καλλιτεχνικής διαχείρισης της αυτοκτονίας στην Αθήνα του 5ου αι. π. Χ.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παππά Ιωάννα-Χριστίνα
- Pappa Ioanna-Christina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3423335