Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανακάλυψη Νέων Μορίων Αναστολέων της Βακτηριακής γ-Λυάσης της Κυσταθειονίνης

Abstract

dc:description

Σχεδόν όλα τα νέα αντιβιοτικά, που πήραν έγκριση τα τελευταία χρόνια, αφορούν σε ήδη γνωστές κατηγορίες με ελαφριές τροποποιήσεις στην πλευρική τους αλυσίδα επιτυγχάνοντας μειωμένη κυτταροτοξικότητα. Αντιθέτως η αύξηση της αποτελεσματικότητας έναντι των πιο συχνών ανθρώπινων παθογόνων βακτηρίων όπως: Mycobacterium tuberculosis (φυματίωση), Pseudomonas aeruginosa, δεν επιτεύχθηκε. Τα βακτήρια κατορθώνουν να επιβιώνουν σε τοξικό γι’ αυτά περιβάλλον αποκτώντας βακτηριακή αντοχή, η οποία αποτελεί μέιζον πρόβλημα για την δημόσια υγεία. Οι ενισχυτές ερευνώνται ως μια αξιόπιστη και ελκυστική εναλλακτική στην περίπλοκη, χρονοβόρα και δαπανηρή διαδικασία ανάπτυξης νέων αντιβιοτικών. Οι ερευνητές έχουν αναπτύξει κατάλληλους ενισχυτές για ορισμένα αντιβιοτικά ευρείας χρήσης, όπως της κατηγορίας β-λακτάμης. Καθώς τα βακτήρια έχουν δημιουργήσει μηχανισμούς αντοχής έναντι αυτών των αντιβιοτικών, καταστρέφοντας τα πριν καν φτάσουν στο μόριο-στόχο τους. Έτσι αναπτύχθηκαν ενώσεις που αναστέλλουν τους παραπάνω μηχανισμούς απόκρισης των βακτηρίων στα αντιβιοτικά. Οι μελέτες προσανατολίστηκαν ιδιαιτέρως προς τα βακτηριακά ένζυμα παραγωγής υδρόθειου (β-συνθάση κυσταθειονίνης, γ-λυάση κυσταθειονίνης και 3-μερκαπτοπυροσταφυλικη θειοτρανσφεράση) για την εύρεση επιπλέον τύπων ενισχυτών αντιβιοτικών. Ιστοί ανώτερων ευκαρυωτών, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων, παράγουν μικρές ποσότητες υδρόθειου και έτσι το υδρόθειο (H2S) θεωρήθηκε ως ο τρίτος κατά σειρά αεριοδιαβιβαστής, μαζί με το μονοξείδιο του αζώτου (NO) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO). Το υδρόθειο (H2S) είναι ένα άχρωμο αέριο, με δυσάρεστη χαρακτηριστική οσμή, όμοια με κλούβιου αυγού. Γίνεται ευκολά διαπερατό στις πλασματικές μεμβράνες αφού η διαλυτότητα του σε λιπόφιλους διαλυτές είναι πενταπλάσια από την ήδη υψήλη διαλυτότητα του στο νερό. Τα βακτήρια μπορούν να παράγουν αέριο H2S και μάλιστα αυτός ο αεριοδιαβιβαστής διαφαίνεται να είναι απαραίτητος για την επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό τους, καθώς έχει αποδειχθεί ότι η αντιοξειδωτική δράση του υδρόθειου ρυθμίζει τη γενική απόκριση στο οξειδωτικό στρες για τα βακτήρια. Το βακτηριακό ένζυμο γ-λυάση κυσταθειονίνης (bCSE) εξαρτάται από την 5'-φωσφορικη πυριδοξάλη (PLP) και αποτελεί ένα από τα κύρια ένζυμα ενδογενούς παραγωγής υδροθείου. Τα CSEs εμπλέκονται στο μονοπάτι της αντίστροφης μεταθείωσης. Το βακτηριακό CSE, όπως και το ομόλογο του ανθρώπινο, μετατρέπει το υπόστρωμα του L-κυστεΐνης σε πυροσταφυλικό οξύ με την ταυτόχρονη απελευθέρωση υδρόθειου. Η αδρανοποίηση των bCSEs οδηγεί σε μείωση των επίμονων στελεχών. Για τους λόγους αυτούς κρίνεται αναγκαία η ανάπτυξη αναστολέων του συγκεκριμένου ενζύμου. Στόχος της παρούσας εργασίας αποτελεί η εύρεση αναστολέων του bCSE, ήδη μελετημένων για το ανθρώπινο ομόλογο ένζυμο CSE. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού συνδυάστηκαν in vitro και in silico μεθοδολογίες. Από την διαθέσιμη χημειοθήκη NCI στο εργαστήριο μας έχουν ήδη ελεγχθεί οι ενώσεις ως προς την αλληλεπίδραση τους με το ανθρώπινο ένζυμο CSE, από την μεταπτυχιακή Κατερίνα Μπασδέκη. Ως πρώτο βήμα της παρούσας εργασίας, πραγματοποιήθηκε in vitro αξιολόγηση του καλύτερου αναστολέα που προέκυψε για το ανθρώπινο ένζυμο και στο βακτηριακό ένζυμο bCSE. Για τα πειράματα αυτά, χρησιμοποιήθηκε η βιοχημική αναλυτική χρωματομετρική μέθοδος κυανού του μεθυλενίου (Methylene Blue Assay, ΜΒ) και με μέθοδο ανίχνευσης DMB-πυρουβικού οξέος στο HPLC με το βακτηριακό ένζυμο bCSE του Rhodococcus Qingshengii (ΜΕΤΒ). Από την αξιολόγηση αυτή, η ένωση έδειξε εξαιρετική ανασταλτική δράση έναντι του βακτηριακού ενζύμου, βελτιωμένη σε σχέση με την αλληλεπίδραση του με το ανθρώπινο. Έτσι χρησιμοποιήθηκε ως μόριο-οδηγός για την εύρεση ενώσεων της χημειοθήκης NCI με παρόμοια δομικά χαρακτηριστικά, και ενδεχομένως ίδια δραστικότητα, μέσω πειραμάτων μεθόδου κυανού του μεθυλενίου. Τα αποτελέσματα των πειραμάτων αυτών φανέρωσαν σημαντικά αποτελέσματα ανασταλτικής δράσης για τρεις ενώσεις ακόμη. Ακολούθως των in vitro πειραμάτων, με την χρήση in silico μεθοδολογιών προχωρήσαμε σε θεωρητικά μοντέλα απεικόνισης της τριτοταγούς δομής του bCSE, καθώς το ένζυμο αυτό δεν έχει κρυσταλλογραφηθεί ακόμη. Έπειτα συσχετίσαμε τα in vitro αποτελέσματα των πειραμάτων για τις 9 ενώσεις με τα υπολογιστικά δεδομένα παρουσιάζοντας ένα αξιόπιστο μοντέλο πρόβλεψης της πρόσδεσης των μορίων προσδετών στο ενεργό κέντρο του βακτηριακού ενζύμου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Βασιλοπούλου Φωτεινή
  • Vasilopoulou Foteini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3430208

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Βασιλοπούλου Φωτεινή; Vasilopoulou Foteini. Ανακάλυψη Νέων Μορίων Αναστολέων της Βακτηριακής γ-Λυάσης της Κυσταθειονίνης. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3430208