Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Απόψεις Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για την Ενδοσχολική Βία

Abstract

dc:description

Το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας δεν είναι καινούριο για την κοινωνία μας, καθώς μπορούμε να το βρούμε σε λογοτεχνικά κείμενα, αφηγήσεις, μυθολογίες και πλέον και σε κινηματογραφικές ταινίες, βρίσκεται όμως συχνά στο επίκεντρο συζητήσεων σαν ένας νέος, απειλητικός και συνεχώς αυξανόμενος κίνδυνος. Έχει γίνει αντικείμενο μελετών για πολλά γνωστικά πεδία: από την Κοινωνιολογία, την Κοινωνική Ανθρωπολογία και την Εγκληματολογία μέχρι την Ψυχολογία και την Παιδαγωγική επιστήμη. Το ζήτημα είναι ότι οι περισσότερες προσεγγίσεις παρατηρούν το φαινόμενο «από τα πάνω» με ολιστικές θεωρήσεις, χωρίς να εστιάζουν στα κοινωνικά υποκείμενα που βρίσκονται στη θέση του «θύτη», «του θύματος» ή του «παρατηρητή». Η Παιδαγωγική επιστήμη έχει κρίσιμο και έμπρακτο ρόλο στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας και γι’ αυτό εστιάζει στη δημιουργία ενός ασφαλούς και υποστηρικτικού σχολικού περιβάλλοντος, ενθαρρύνοντας την αλληλεγγύη και την κατανόηση μεταξύ των μαθητών, περιορίζοντας έτσι τις πιθανότητες εμφάνισης τέτοιων περιστατικών. Ταυτόχρονα, με τη μύηση των μαθητών και των μαθητριών σε υγιή πρότυπα και αξίες, στοχεύει στην καλλιέργεια της εν συναίσθησης. Επιπλέον, με το κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό, δηλαδή τους εκπαιδευτικούς, μπορούν να εντοπιστούν τέτοια περιστατικά βίας στο σχολείο και να γίνουν οι ανάλογες παρεμβάσεις και οι αντίστοιχες διαδικασίες και υποστήριξης των θυμάτων. Συνδυαστικά, και η επιστήμη της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο ζήτημα αυτό καθώς είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που εντοπίζεται στο ανθρώπινο είδος. Πιο συγκεκριμένα η επιστήμη αυτή ενδιαφέρεται για το πώς τα ίδια τα άτομα εννοιολογούν τα φαινόμενα, και στη συγκεκριμένη περίπτωση πώς ερμηνεύει το φαινόμενο «το θύμα», «ο θύτης», αλλά και όλοι όσοι βρίσκονται γύρω τους και τους επηρεάζουν, καθώς και το αν επηρεάζονται άμεσα ή έμμεσα. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας εστιάζοντας στον λόγο των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, των υποκειμένων των συνεντεύξεων, αντλώντας θεωρητικές έννοιες και αναλυτικά εργαλεία από την παιδαγωγική, κοινωνική, αλλά και ανθρωπολογική θεωρία. Κατά τη διεξαγωγή της έρευνας, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος των ημιδομημένων- ημικατευθυνόμενων συνεντεύξεων οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με πρωταγωνιστές τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Αποτελεί κοινό τόπο, πως από το παρελθόν έως και στη σύγχρονη εποχή, οι εκπαιδευτικοί καλούνται καθημερινά να αντιμετωπίσουν τέτοια ζητήματα στον σχολικό χώρο. Όπως αποκαλύπτεται και στις συνεντεύξεις, καθένας από αυτούς έχει χρειαστεί να αντιμετωπίσει φαινόμενα ενδοσχολικής βίας, διαφόρων μορφών, είτε στη σχολική τάξη, είτε στον προαύλιο χώρο του σχολείου στο οποίο υπηρετεί. Μάλιστα, ακόμα και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί, έχοντας υπάρξει μαθητές και μαθήτριες, έχουν εμπλακεί στο παρελθόν είτε ως «θύτες», είτε ως «θύματα» είτε ως «παρατηρητές» σε τέτοια περιστατικά. Κατ’ αυτόν τον τρόπο και οι ίδιοι υποσυνείδητα ανακαλούν στη μνήμη τους και εφαρμόζουν μεθόδους που οι δικοί τους δάσκαλοι και δασκάλες εφάρμοζαν προκειμένου το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας να περιοριστεί ή ακόμα και να αντιμετωπιστεί. Η έρευνα αυτή λοιπόν, εστιάζει στο πώς τα υποκείμενα αντιλαμβάνονται και νοηματοδοτούν το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας και σε ποιες ενέργειες, παιδαγωγικές μεθόδους και πρακτικές προβαίνουν προκειμένου να αντιμετωπίσουν τέτοια περιστατικά εκφοβισμού. Παράλληλα, ερευνώνται οι λόγοι και τα αίτια που οι εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης θεωρούν πως τα εμπλεκόμενα στην ενδοσχολική βία μέρη, αποκτούν τέτοιου είδους συμπεριφορές, εξετάζοντας βέβαια συνδυαστικά και το κοινωνικό προφίλ αυτών των μερών. Σημασία έχουν και οι μορφές του εκφοβισμού που παρουσιάζουν οι πληροφορητές και κατά πόσο πιστεύουν ότι υπάρχουν λύσεις στο φαινόμενο αυτό, καθώς και η εξέλιξη του φαινομένου από τις παλαιότερες εποχές έως τις πιο σύγχρονες.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Βαλλιάνου Μαρία-Ελένη
  • Vallianou Maria-Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3435317

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Βαλλιάνου Μαρία-Ελένη; Vallianou Maria-Eleni. Απόψεις Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για την Ενδοσχολική Βία. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3435317