Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αφηγήσεις και Μαρτυρίες ζωής: Παιδική ηλικία, παρέκκλιση και κοινωνική κανονικότητα

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία έχει ως σκοπό την ανάδειξη της παιδικής ηλικίας ανθρώπων που παρεκκλίνουν από το κανονιστικό πρότυπο και την απόδειξη ότι η παιδική ηλικία αποτελεί μια κοινωνική κατασκευή. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιώντας ως εργαλείο την βιογραφική αφηγηματική συνέντευξη, συγκεντρώθηκαν συνολικά 19 ιστορίες ζωής ενήλικων ατόμων που βίωσαν ως παιδιά μια κανονικότητα που θεωρείται ότι παρεκκλίνει από το δυτικό πρότυπο που ορίζει το παιδί σε συνάρτηση με τους θεσμούς της οικογένειας και του σχολείου. Οι αποκλίνουσες μορφές παιδικής ηλικίας όπως ορίζονται βιβλιογραφικά, αναφέρονται στα παιδιά του δρόμου, παιδιά εργαζόμενα και παιδιά παραβάτες. Αυτές, θέτουν τα όρια μεταξύ κανονικού και μη κανονικού και επιτρέπουν την κριτική μελέτη γύρω από τα χαρακτηριστικά που ορίζουν την παιδική ηλικία. Ειδικότερα, αυτές οι μορφές παιδικής ηλικίας αποδεικνύουν ότι η παιδική ηλικία αποτελεί μια κοινωνική κατασκευή, η οποία επηρεάζεται, καθορίζεται και τελικά δομείται ως συνέπεια κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών παραγόντων. Αυτό, όπως περιγράφει η κοινωνιολογία της παιδικής ηλικίας αποκαλύπτει την σχετικότητα της παιδικής ηλικίας από εποχή σε εποχή αλλά και το γεγονός ότι δεν υπάρχει μια παιδική ηλικία για όλα τα παιδιά του κόσμου αλλά πολλές παιδικές ηλικίες οι οποίες υφίστανται παράλληλα, την ίδια στιγμή. Ακόμη, η ύπαρξη ενός κανονιστικού προτύπου για την παιδική ηλικία σχετίζεται με την εξουσία και συμφέροντα. Η προώθηση μάλιστα της μιας και καθολικής παιδικής ηλικίας προωθείται μέσα από διάφορους τομείς όπως, την σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού, την ανάπτυξη της ψυχολογίας, την ύπαρξη ιδρυμάτων και προγραμμάτων ειδικά σχεδιασμένα για παιδιά, την αλλαγή του ρόλου της μητέρας καθώς και τους θεσμούς της οικογένειας και του σχολείου. Οι δυο αυτοί θεσμοί αποτελούν τα ιδανικά μέρη που οφείλουν τα παιδιά να υπάρχουν, να μεγαλώνουν και να αναπτύσσονται. Η ύπαρξη ωστόσο παιδιών που εργάζονται από μικρή ηλικία, που βρίσκονται στον δρόμο ή παραβατούν γεννούν προβληματισμούς σχετικά την αποτελεσματικότητα αυτών των θεσμών. Ειδικότερα, η κοινωνιολογία της εκπαίδευσης έχει αποδείξει ότι ο εκπαιδευτικός θεσμός που θεωρείται ουδέτερος και αντικειμενικός, στην πραγματικότητα παράγει την ανισότητα και μεταφράζει το κοινωνικό σε φυσικό, οδηγώντας συγκεκριμένες ομάδες ατόμων στην απόκλιση και διαιωνίζοντας τις υπάρχουσες σχέσεις εξουσίας. Το σχολείο έχει όμως την δυνατότητα να αποτελέσει έναν τόπο κριτικού στοχασμού. Η κριτική παιδαγωγική αποτελεί την αποτελεσματικότερη παιδαγωγική θεωρία που δίνει την δυνατότητα στα άτομα να αποκτήσουν κριτική συνειδητοποίηση, να κατανοήσουν τα βαθύτερα αίτια και τις σκοπιμότητες και να προκαλέσουν την κοινωνική αλλαγή.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πετανίτη Ηλιάνα
  • Petaniti Iliana

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3437878

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πετανίτη Ηλιάνα; Petaniti Iliana. Αφηγήσεις και Μαρτυρίες ζωής: Παιδική ηλικία, παρέκκλιση και κοινωνική κανονικότητα. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3437878