National and Kapodistrian University of Athens
Η απονομή της εκκλησιαστικής δικαιοσύνης στην Εκκλησία της Κρήτης και στις Επαρχίες της Δωδεκανήσου.
Abstract
dc:descriptionΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως θέμα την απονομή της εκκλησιαστικής δικαιοσύνης στην ημιαυτόνομη Εκκλησία της Κρήτης και στις εκκλησιαστικές επαρχίες της Δωδεκανήσου. Πρόκειται για δύο ιδιαίτερα εκκλησιαστικά καθεστώτα τα οποία διαφέρουν τόσο μεταξύ τους όσο και σε σχέση με το καθεστώς που ισχύει στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας και τις Μητροπόλεις των Νέων Χωρών, αλλά και το ιδιαίτερο καθεστώς που ισχύει στο Άγιον Όρος. Κρίθηκε σκόπιμο πριν αναλυθεί διεξοδικά η διαδικασία απονομής της δικαιοσύνης να λάβει χώρα μία λεπτομερής καταγραφή του νομοκανονικού καθεστώτος που διέπει την Εκκλησία της Κρήτης και την Δωδεκάνησο. Αυτό συμβαίνει λόγω του ότι ο τρόπος διοίκησης αυτών των καθεστώτων επιδρά καταλυτικά στον τρόπο διαμόρφωσης του πλαισίου απονομής της εκκλησιαστικής δικαιοσύνης. Πρώτο Μέρος: Στο πρώτο μέρος επιχειρείται η παρουσίαση του ουσιαστικού μέρους του εκκλησιαστικού ποινικού δικαίου. Αυτό επιτυγχάνεται με την αναλυτική παράθεση των εκκλησιαστικών αδικημάτων με συνακόλουθη μελέτη των στοιχείων της αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασης αυτών. Ακολουθεί η παράθεση των προβλεπόμενων εκκλησιαστικών ποινών με μνεία στα όργανα που τις επιβάλλουν και τις συνέπειες της επιβολής αυτών στους δράστες των σχετικών παραπτωμάτων. Εν συνεχεία, στο δεύτερο κεφάλαιο παρατίθενται τα βασικά στοιχεία της εκκλησιαστικής δικονομίας με ιδιαίτερη μνεία στην φύση των εκκλησιαστικών δικαστηρίων, τις βασικές αρχές που διέπουν την εκκλησιαστική δίκη και το παραδεκτό των αποφάσεων των εκκλησιαστικών οργάνων που προσβάλλονται με αίτηση ακυρώσεως στο ΣτΕ. Η πλούσια νομολογία μας προσέφερε χρήσιμα συμπεράσματα αναφορικά με την φύση των εκκλησιαστικών ποινών και των εκκλησιαστικών δικαστηρίων, ώστε να καταστεί εύληπτο το πότε μία απόφαση εκκλησιαστικού δικαστηρίου μπορεί να προσβληθεί με αίτηση ακυρώσεως στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Δεύτερο Μέρος: Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται το νομοκανονικό καθεστώς της Εκκλησίας της Κρήτης, ιδίως δε οι σχέσεις που υφίστανται μεταξύ αυτής και του Οικουμενικού Πατριαρχείου αλλά και της Ελληνικής Πολιτείας. Σαφώς γίνεται αναφορά στους βασικούς πυλώνες της διοικητικής της οργάνωσης και στο δεύτερο κεφάλαιο ακολουθεί η μελέτη του τρόπου απονομής της δικαιοσύνης στο ιδιαίτερο αυτό καθεστώς. Ενδεικτικά, μελετάται η προδικασία, η κύρια διαδικασία, τα μέσα αποδείξεως και τα ένδικα μέσα. Τρίτο Μέρος: Στο τρίτο μέρος εντοπίζουμε την διεξοδική ανάλυση του αντίστοιχου νομοκανονικού καθεστώτος που ισχύει στις Επαρχίες της Δωδεκανήσου, οι οποίες υπάγονται ευθέως στον Οικουμενικό Θρόνο. Παρατίθενται οι τελευταίες νομοθετικές εξελίξεις αλλά και το Σχέδιο Πατριαρχικής Διάταξης που αποτέλεσε εφαλτήριο για την εξέλιξη των σχετικών ζητημάτων. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύεται το σύστημα απονομής εκκλησιαστικής δικαιοσύνης με βάση το Σχέδιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Συμπεράσματα: Στην Εκκλησία της Κρήτης το τοπίο είναι περισσότερο αποκρυσταλλωμένο, ένεκα του ότι υφίσταται από το 1961 ο Καταστατικός Νόμος 4149, ο οποίος ρυθμίζει τα ζητήματα της συγκρότησης των εκκλησιαστικών δικαστηρίων και της απονομής δικαιοσύνης στο πλαίσιο αυτών. Στις περιπτώσεις ύπαρξης νομοθετικών κενών, εκουσίων και μη, η παραπεμπτική διάταξη του άρθρου 72 αποτελεί χρήσιμο εργαλείο καθώς συνεπάγεται την αναλογική εφαρμογή των διατάξεων του νόμου 5383/1932, ο οποίος καθορίζει τα σχετικά με την εκκλησιαστική δικαιοσύνη ζητήματα στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας. Ο ρόλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Εκκλησία της Κρήτης εμφανίζεται σημαίνων λόγω του γεγονότος ότι είναι αρμόδιο για την εκλογή Αρχιεπισκόπου Κρήτης, εγκρίνει τις αποφάσεις του ανώτατου διοικητικού οργάνου της Εκκλησίας της Κρήτης, δηλαδή της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου, ενώ εκδικάζει και τα παραπτώματα των Αρχιεπισκόπων. Όπως επισταμένα αναλύεται, υφίσταται ανάγκη εκσυγχρονισμού του καθεστώτος που διέπει την εκκλησιαστική δικαιοσύνη στην Κρήτη, κάτι που θα καταστεί εφικτό με την ψήφιση ενός νέου νομοθετήματος που θα απηχεί τις σύγχρονες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί. Στις Εκκλησιαστικές Επαρχίες της Δωδεκανήσου μέχρι πρότινος το πεδίο ήταν ιδιαίτερα θολό. Οι νήσοι της Δωδεκανήσου υπάγονται ευθέως στον Οικουμενικό Θρόνο, ενώ στον κλάδο της εκκλησιαστικής δικαιοσύνης εφαρμόζεται το κανονικό δίκαιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ελλείψει κάποιου αντίστοιχου Καταστατικού Χάρτη αλλά και λόγω της μη επέκτασης του νόμου 5383/1932 σε αυτά. Το Σχέδιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου έδωσε μια κατεύθυνση αναφορικά με την διαμόρφωση του εκκλησιαστικού καθεστώτος στα Δωδεκάνησα, το οποίο προσέγγιζε το σύστημα της ομοταξίας αναφορικά με τις σχέσεις Πατριαρχείου και Πολιτείας. Η ψήφιση του νόμου 4957/2022 αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη, καθώς ο τελευταίος περιλαμβάνει διατάξεις για τις επαρχίες της Δωδεκανήσου αποτελώντας έναν οιονεί Καταστατικό Χάρτη των επαρχιών της Δωδεκανήσου υιοθετώντας, όμως, ένα πολιτειοκρατικό μοντέλο ως προς τις σχέσεις Εκκλησίας και Ελληνικής Πολιτείας με ταυτόχρονη συρρίκνωση του ρόλου του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ο πρόσφατος αυτός νόμος προϋποθέτει, όμως, την έκδοση των σχετικών προεδρικών διαταγμάτων τα οποία θα περιέχουν πολύ περισσότερες λεπτομέρειες αναφορικά με τον τρόπο απονομής της εκκλησιαστικής δικαιοσύνης στα Δωδεκάνησα. Μέχρι να συμβεί αυτό, χρησιμοποιήθηκε ως πρότυπο το Σχέδιο Πατριαρχικής Διάταξης του 2002 για την παρουσίαση των εκκλησιαστικών δικαστηρίων και της διαδικασίας ενώπιον αυτών εκκινώντας από την προδικασία και φτάνοντας μέχρι την εκτέλεση των ποινών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ρουμπέκας Παύλος
- Roumpekas Pavlos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3450267