National and Kapodistrian University of Athens
Το ασθενές σήμα στο δίκαιο των σημάτων και διακριτικών γνωρισμάτων
Abstract
dc:descriptionΠρωταρχικός σκοπός, της εμπορικής δραστηριοποίησης μίας επιχείρησης στην αγορά, είναι η αποκόμιση κέρδους μέσα από την παροχή προϊόντων και υπηρεσιών προς το καταναλωτικό κοινό. Η χρήση του εμπορικού σήματος στις συναλλαγές, δηλαδή της επωνυμίας ή ονομασίας που αποδίδεται σε συγκεκριμένα καταναλωτικά αγαθά ή υπηρεσίες από μία επιχείρηση, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο προς την επίτευξη αυτού του σκοπού, καθώς επιτρέπει στην επιχείρηση σηματούχο να εμπορεύεται τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της, επώνυμα, δημιουργώντας παράλληλα έναν έμμεσο δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στην ίδια και τους δυνητικούς πελάτες της. Αυτό επιτυγχάνεται διαμέσου της ικανότητας του εμπορικού σήματος να διακρίνει, να διαφοροποιεί και να εξατομικεύει τα καταναλωτικά αγαθά και τις υπηρεσίες μίας συγκεκριμένης επιχείρησης σε σχέση με τα αντιστοιχα ανταγωνιστικά κάποιας άλλης. Για αυτόν ακριβώς το λόγο, η ανάγκη προστασίας αυτής της ονομασίας (δηλαδή του εμπορικού σήματος) έγκειται τόσο στην προάσπιση των συμφερόντων της επιχείρησης που επιχειρεί να την κατοχυρώσει όσο και στην διασφάλιση της ομαλότερης και αποτελεσματικότερης λειτουργίας του ανταγωνισμού των επιχειρήσεων, εντός της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται. Θα μπορούσε λοιπόν να υποστηρίξει κάποιος, ότι η προστασία του εμπορικού σήματος αποτελει την διελκυστίνδα ανάμεσα στο συμφέρον του σηματούχου και στο γενικότερο συμφέρον της διασφάλισης της οικονομικής αποτελεσματικότητας και συνολικής ευημερίας σε μία αγορά. Ο νόμος θέτει μία σειρά αυστηρών προϋποθέσεων για την καταχώριση μιάς ένδειξης/ονομασίας, ως εμπορικό σήμα. Μία εξ’ αυτών είναι και ο διακριτικός χαρακτήρας (δηλαδή η ικανότητα να διακρίνει προϊόντα και υπηρεσίες μίας επιχείρησης) που πρέπει να έχει αυτή η ονομασία, ώστε να μπορεί να καταχωρηθεί ως εμπορικό σήμα και κατ’ επέκταση να αναπτύξει το πεδίο προστασίας που της αποδίδει ο νόμος. Πολλές φορές παρατηρείται το φαινόμενο της κατοχύρωσης σημάτων που δεν έχουν εκ φύσεως την ικανότητα να δηλώσουν την εμπορική τους προέλευση, αλλα απλώς περιγράφουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες για τις οποίες έχουν δηλωθεί ή αποτελουν κοινότυπες εκφράσεις και ονόματα που χρησιμοποιούνται ευρέως στο εμπόριο (λ.χ το σήμα “Yoga Alliance” για υπηρεσίες yoga και τα σήματα “AIRTOURS” και “EASY AIR-TOURS” για αερομεταφορές και αεροπορικές υπηρεσίες αμφότερα). Τέτοια σήματα συνήθως διαθέτουν ελάχιστη ή καθόλου διακριτική ισχύ και αναπτύσσουν περιορισμένο φάσμα προστασίας. Στην νομολογία και την νομική θεωρία αυτά τα σήματα προσδιορίζονται με το επίθετο “ασθενές” (weak), λόγω του ότι βρίσκονται στο μεταίχμιο μεταξύ παντελούς έλλειψης διακριτικής ικανότητας και ενός ελάχιστου βαθμού διακριτικής ισχύος. Θεματικός πυλώνας της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της έννοιας του ασθενούς σήματος (weak trademark) στο δίκαιο των εμπορικών σημάτων, το πεδίο έννομης προστασίας που αναπτύσσουν τέτοιου είδους σήματα με αμφίβολη διακριτική ικανότητα αλλά και τα νομικά ζητήματα που αναφύονται με αφορμή την καταχώριση τους στο μητρώο. Η προβληματική της προστασίας των σημάτων με ασθενή διακριτικό χαρακτήρα αποτελεί ίσως το πιο συχνό αντικείμενο έριδος, στα πλαίσια αγωγών για την προσβολή σήματος, αιτήσεων ακυρότητας κατά καταχωρημένου σήματος αλλά και ανακοπής κατά μεταγενέστερης δήλωσης σήματος παγκοσμίως. Σε εθνικό επίπεδο, πολύ συχνό είναι το φαινόμενο της άσκησης ανακοπής κατα δήλωσης σήματος με ασθενή διακριτικό χαρακτήρα στη Διοικητική Επιτροπή Σημάτων (ΔΕΣ) και εν συνεχεία στα διοικητικά δικαστήρια. Στην πλειοψηφία αυτών των περιπτώσεων, ο ανακόπτων έχει κατοχυρώσει ένα σήμα αμφιβόλου διακριτικής ικανότητας και επιδιώκει να παρεμποδίσει την καταχώριση παρόμοιου μεταγενέστερου σήματος μόνο και μόνο λόγω της καταχώρισης που κατόρθωσε και εξασφάλισε, χωρίς να αποδεικνύει την ουσιαστική χρήση και την καθιέρωση του σήματος αυτού στις συναλλαγές. Τέτοιου είδους αντιδικίες αποσκοπούν στην καθυστέρηση της καταχώρησης του μεταγενέστερου σήματος, δημιουργώντας τεράστιες οικονομικές επιβαρύνσεις (ιδίως όταν αφορούν μικρό-μεσαίες επιχειρήσεις) και σημαντική απώλεια χρόνου και πόρων, γεγονός το οποίο έχει καθοριστικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη, την λειτουργία και την προστασία του ανταγωνισμού στην οικεία συναλλακτική αγορά. Έτσι, κάνουμε λόγο για παρακωλυτικές αντιδικίες όταν αναφερόμαστε σε τέτοιου είδους δικαστικές διαμάχες, οι οποίες εκτός από τα αντανακλαστικά αποτελέσματα που δημιουργούν σε επίπεδο ανταγωνισμού, επιφορτίζουν έτι περαιτέρω το δικαστικό σύστημα με σημαντικό όγκο υποθέσεων (λόγω των παράλληλων διαδικασιών που ανακύπτουν) και λειτουργούν ως τροχοπέδη στην ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης. Σκοπός λοιπόν της μελέτης αυτής είναι να θίξει τα νομικά ζητήματα τα οποία αναφύονται στις αντιδικίες για σήματα με ασθενή ή οριακή διακριτική δύναμη υπό το πρίσμα του ισχύοντος νομοθετικού καθεστώτος και της εθνικής και ενωσιακής νομολογίας. Τέτοια ζητήματα είναι ο προσδιορισμός της έννοιας του σήματος με ασθενή διακριτικό χαρακτήρα, το φάσμα προστασίας που αναπτύσσουν καταχωρισμένα σήματα με ασθενή διακριτική ισχύ, τα έννομα αποτελέσματα και η προστασία που παρέχει η καταχώριση ενός ασθενούς σήματος στο οικείο μητρώο, το τεκμήριο νομιμότητας από την πράξη καταχώρισης του, τι συνιστά προσβολή του εμπορικού σήματος, η διερεύνηση των αόριστων νομικων εννοιών του κινδύνου σύγχυσης, του κινδύνου συσχέτισης αλλά και της φήμης, εάν μπορεί να ελεγχθεί παρεμπιπτόντως το κύρος του σήματος και άλλα κομβικά ζητήματα στο δίκαιο των εμπορικών σημάτων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Χριστοδούλου Νικόλαος
- Christodoulou Nikolaos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3450417