National and Kapodistrian University of Athens
«Η αξία της χρήσης ψηφιακών μέσων αφήγησης και ψηφιακών παιχνιδιών σχετικών με την προστασία του δάσους από πυρκαγιές σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Στη σύγχρονη εποχή αυξάνεται το ενδιαφέρον για τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και ψηφιακών μέσων στις διάφορες βαθμίδες της εκπαίδευσης, είτε ως υποστηρικτικά εργαλεία της κλασσικής παραδοσιακής διδασκαλίας, είτε ως αυτόνομα εργαλεία για μάθηση. Μια τέτοια υπό διερεύνηση εκπαιδευτική καινοτομία είναι τα ψηφιακά παιχνίδια στη σχολική τάξη με σκοπό την οικοδόμηση γνώσεων και την ευαισθητοποίηση και την υιοθέτηση θετικών στάσεων σε ποικίλα θέματα, συμπεριλαμβανομένων και των ζητημάτων που σχετίζονται με το περιβάλλον. Σκοπός της παρούσας μελέτης που διεξήχθη στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος ΕΚΠΑ «Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας για την εκπαίδευση» του Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής για την Προσχολική Ηλικία» είναι να συγκρίνει την ψηφιακή μέθοδο αφήγησης ενός παραμυθιού με μια υβριδική μέθοδο ψηφιακής αφήγησης που ενσωματώνει ψηφιακά παιχνίδια, τα οποία δημιουργήθηκαν για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης. Μέθοδος: Η μελέτη εφαρμόστηκε σε δυο ομάδες παιδιών προσχολικής ηλικίας 5,5 έως 6 ετών εκ των οποίων η πρώτη (ομάδα Ελέγχου, Ν = 10) παρακολούθησε την ψηφιακή αφήγηση ενός παραμυθιού που περιγράφει τις περιπέτειες κάποιων ζώων του δάσους όταν σε αυτό εξαπλώνεται φωτιά και η δεύτερη (Πειραματική ομάδα, Ν = 10) παρακολούθησε την ψηφιακή αφήγηση του ίδιου παραμυθιού και στη συνέχεια έπαιξε τρία ενσωματωμένα στη ροή της ιστορίας ψηφιακά παιχνίδια. Τόσο η ιστορία, όσο και τα τρία παιχνίδια δημιουργήθηκαν για τις ανάγκες της μελέτης. Η ιστορία έχει τίτλο «Μια φωτιά κι ένα δάσος» και τα τρία παιχνίδια εστιάζονται στις ανθρώπινες δράσεις για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της φωτιάς σε ένα δάσος. Πριν από την αφήγηση του παραμυθιού ζητήθηκε από όλους τους συμμετέχοντες να ζωγραφίσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται ένα δάσος και να απαντήσουν σε τρεις ερωτήσεις σχετικά με τις πιθανές αιτίες πρόκλησης φωτιάς σε ένα δάσος, τις καταστροφές που μπορεί να προκαλέσει και τους τρόπους αντιμετώπισης (pre-Test) και τα ίδια ζητήθηκαν ξανά ύστερα από την αφήγηση του παραμυθιού και την συμμετοχή στα ψηφιακά παιχνίδια (post-Test). Πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση μεταξύ των απαντήσεων post-Test και pre-Test, καθώς και μεταξύ των δυο ομάδων τόσο στα ποιοτικά χαρακτηριστικά, όσο και στα μετρήσιμα μεγέθη. Αποτελέσματα: Οι δυο ομάδες βελτίωσαν σημαντικά τις γνώσεις τους σχετικά με τις φωτιές στα δάση και τη προστασία της χλωρίδας και πανίδας, όπως προκύπτει από τις βαθμολογίες στις τρεις ερωτήσεις (η ομάδα Ελέγχου κατά 1.29 φορές p < .001 και η Πειραματική ομάδα κατά 1.78 φορές p < .001). Αντίστοιχα σημαντική μεταβολή ύστερα από την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων παρουσιάστηκε και στις ζωγραφιές, καθώς και στις δυο ομάδες το 50% των παιδιών συμπεριέλαβαν το στοιχείο της φωτιάς, το οποίο αρχικά στο pre-test απουσίαζε ολοκληρωτικά. Επιπρόσθετα στις ζωγραφιές της πειραματικής ομάδας εμφανίστηκαν στοιχεία που αντιστοιχούν στις πιθανές αιτίες πρόκλησης της φωτιάς στο δάσος με περισσότερη ποικιλία (τσιγάρα, φωτιά σε ξερά φύλλα), αλλά και στοιχεία κατάσβεσης της φωτιάς, τα οποία απεικονίστηκαν με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο εμφανίστηκαν στα ψηφιακά παιχνίδια. Οι γνώσεις για τις φωτιές στα δάση πριν την εφαρμογή των δυο παρεμβάσεων ήταν στατιστικά σημαντικά περισσότερες στην ομάδα Ελέγχου (Mean ± SEM: 2.3 ± .39 έναντι 1.2 ± .24, p = .028). Ύστερα από την υλοποίηση της εκπαιδευτικής παρέμβασης τα παιδιά της Πειραματικής ομάδας αύξησαν τη βαθμολογία τους σε τέτοιο βαθμό ώστε οι αρχικές διαφορές εξαλείφθηκαν με τις δυο ομάδες να μην εμφανίζουν σημαντικές διαφορές (Mean ± SEM: 4.2 ± .51 έναντι 3.6 ± .49, p = NS) Συμπεράσματα: Η αξιοποίηση εκπαιδευτικών ψηφιακών παιχνιδιών, τα οποία είναι ενσωματωμένα σε μια ιστορία αποτελεί μια μέθοδο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη προσχολική εκπαίδευση, καθώς προσδίδει ένα σημαντικό επιπρόσθετο εκπαιδευτικό όφελος (30%) σε σχέση με την ψηφιακή αφήγηση σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τα εκπαιδευτικά αυτά παιχνίδια οφείλουν να είναι προσαρμοσμένα στις ανάγκες και στις ψηφιακές εμπειρίες της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας και να χαρακτηρίζονται από απλότητα σχεδιασμού, ευκολία εκτέλεσης και ξεκάθαρο αντικειμενικό σκοπό ως προς περιεχόμενο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παναγιωτοπούλου Δήμητρα
- Panagiotopoulou Dimitra
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3450571