National and Kapodistrian University of Athens
Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ Μια προσέγγιση από την Κοινωνική Παιδαγωγική και την Κοινωνική Νευροεπιστήμη
Abstract
dc:descriptionΗ τηλεοπτική βία αποτελεί πεδίο μελέτης και έρευνας, τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στην παγκόσμια βιβλιογραφία, στοιχείο το οποίο σχετίζεται με τις σημαντικές επιδράσεις που φαίνεται να έχει αυτή στην συμπεριφορά και την ενσυναίσθηση παιδιών, εφήβων και ατόμων αναδυόμενης ενηλικίωσης. Οι επιδράσεις της συνεχούς έκθεσης των ανθρώπων ποικίλλων ηλικιών στην τηλεοπτική βία της τηλεόρασης, της μουσικής, των ταινιών και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών, τους οδηγεί σε εκδηλώσεις θυμού και επιθετικής συμπεριφοράς, απευαισθητοποίηση ως προς τη θέαση της βίας και μειωμένη συμπόνια. Τα συγκεκριμένα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη δημιουργίας στοχευμένων κοινωνικοπαιδαγωγικών προγραμμάτων και προσεγγίσεων, που θα οδηγήσουν ξανά τους ανθρώπους στην υιοθέτηση μιας πιο κοινωνικοπαιδαγωγικής κουλτούρας, η οποία θα διέπεται από τον αλληλοσεβασμό και την ενσυναίσθηση. Στην παρούσα έρευνα, μελετήθηκε η συχνότητα έκθεσης 336 συμμετεχόντων αναδυόμενης ενηλικίωσης (ηλικίας 18 – 24 ετών) στην θέαση εικόνων τηλεοπτικής βίας, οι οποίες συναντώνται στο Διαδίκτυο, την τηλεόραση, τα τηλεοπτικά παιχνίδια και τις ταινίες και η επίδραση αυτής στην συμπεριφορά και την ενσυναίσθησή τους. Οι συμμετέχοντες/ουσες επιλέχθηκαν μέσω τυχαίας, βολικής δειγματοληψίας και απάντησαν στα ερωτηματολόγια ηλεκτρονικά, μέσω σχετικού συνδέσμου από το εργαλείο Google Forms, αλλά και δια ζώσης, μετά από διανομή του ερωτηματολογίου στις βιβλιοθήκες του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και τις βιβλιοθήκες των τμημάτων Μαθηματικών, Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, Φυσικής και Χημείας του ίδιου Πανεπιστημίου. Η ανάλυση των δεδομένων των ερωτηματολογίων που συλλέχθηκαν, έγινε με το πρόγραμμα στατιστικών αναλύσεων SPSS (ver.28). Τα αποτελέσματα που προέκυψαν έδειξαν ότι η συχνότητα έκθεσης των συμμετεχόντων/ουσών σε αντικοινωνικό περιεχόμενο, είναι μεγαλύτερη σε σχέση με την έκθεση αυτών σε φιλοκοινωνικό περιεχόμενο. Μάλιστα, οι γυναίκες φαίνεται να παρακολουθούν συχνότερα τόσο αντικοινωνικό, όσο και φιλοκοινωνικό περιεχόμενο, σε σχέση με τους άνδρες. Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά το είδος του αντικοινωνικού περιεχομένου, οι ερωτηθέντες/είσες παρακολουθούν συχνότερα σκηνές που περιλαμβάνουν χλευασμό/κοροϊδία κάποιου ανθρώπου, σεξ (ως αναφορά & ως πράξη), μάχες ή/και πυροβολισμούς. Αντίθετα, η θέαση φιλοκοινωνικού περιεχομένου αφορά συχνότερα σκηνές αγάπης και έρωτα. Θετική συσχέτιση, ωστόσο μικρή, παρουσιάστηκε μεταξύ των μεταβλητών του αντικοινωνικού τηλεοπτικού περιεχομένου με την εκδήλωσης επιθετικότητας (τόσο προδραστικής, όσο και αντιδραστικής), αλλά και των μεταβλητών του φιλοκοινωνικού τηλεοπτικού περιεχομένου με την ενσυναίσθηση. Αξιοσημείωτο εύρημα είναι η συσχέτιση της χαμηλής ενσυναίσθησης, με την εκδήλωση επιθετικότητας. Οι συγκεκριμένες συσχετίσεις, παρότι δεν είναι ισχυρές, μπορούν να αποτελέσουν οδηγούς για περαιτέρω διερεύνηση σε μεγαλύτερο δείγμα από αυτό που συγκεντρώθηκε στην παρούσα έρευνα, αλλά και σε άλλες ηλικιακές ομάδες. Τέλος, η αντιμετώπιση του φαινομένου της βίας και της επιθετικότητας, το οποίο πολλές φορές σχετίζεται την αντίληψη και την αποδοχή ή μη, της διαφορετικότητας προσεγγίστηκε μέσα από την επιστήμη της Κοινωνικής Παιδαγωγικής. Στην παρούσα μελέτη, έγινε βιβλιογραφική ανασκόπηση των αρχών, των μεθοδολογικών και επιστημολογικών διαστάσεων της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, οι οποίες αποτέλεσαν το υπόβαθρο κοινωνικοπαιδαγωγικών προγραμμάτων, τα οποία δημιουργήθηκαν και εφαρμόστηκαν για την αντιμετώπιση της βίας και του ενδοσχολικού εκφοβισμού σε ποικίλα κοινωνικά περιβάλλοντα. Η σύνοψη των προγραμμάτων αυτών και η καταγραφή των αποτελεσμάτων τους, μπορεί να αποτελέσει αφορμή για τη δημιουργία νέων κοινωνικοπαιδαγωγικών προσεγγίσεων, οι οποίες θα σχεδιαστούν, θα εφαρμοστούν και θα αξιολογηθούν ερευνητικά, με σκοπό να αποτελέσουν εργαλεία της εκπαιδευτικής κοινότητας, αλλά και της ευρύτερης κοινωνίας, για την αντιμετώπιση της βίας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μπακούρα Κλεοπάτρα
- Bakoura Kleopatra
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3457023