National and Kapodistrian University of Athens
Συμμόρφωση στο νέο PRISMA-2020 και παράγοντες που την καθορίζουν σε συστηματικές ανασκοπήσεις δημοσιευμένες σε ακτινολογικά και περιοδικά πυρηνικής ιατρικής: μετα-έρευνα
Abstract
dc:descriptionΥπόβαθρο: Οι συστηματικές ανασκοπήσεις (ΣΑ) προσφέρουν μία συνολική και περιεκτική σύνοψη όλων των δημοσιευμένων δεδομένων. Η διενέργεια μιας ΣΑ αποτελεί πολύπλοκη διαδικασία, με πολλά από τα βήματα να είναι επιρρεπή σε συστηματικά λάθη και παραλείψεις. Λίστες ελέγχου (reporting checklists) έχουν αναπτυχθεί με σκοπό να προτυπώσουν τον τρόπο που αναφέρονται τα ευρήματα των ΣΑ στη βιβλιογραφία. Μία εξ’ αυτών, το Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses (PRISMA) είναι αρκετά δημοφιλής ανάμεσα σε συγγραφείς και περιοδικά. Το Μάρτιο του 2021 δημοσιεύτηκε αναθεωρημένη έκδοση της αρχικής λίστας του 2009 (PRISMA-2020). Σκοπός: Η συγκεκριμένη μετα-έρευνα (meta-research) έχει σκοπό να εξακριβώσει το ποσοστό συμμόρφωσης ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ακτινολογίας και πυρηνικής ιατρικής στο PRISMA-2020. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις εξετάστηκαν ως παράγοντες που πιθανά σχετίζονται με τη συμμόρφωση. Ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος (bias) διερευνήθηκε με το εργαλείο ROBIS και εξετάστηκε στη συνέχεια για πιθανή συσχέτιση με τη συμμόρφωση στο PRISMA-2020. Μεθοδολογία: Διενεργήθηκαν αναζητήσεις στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus για το διάστημα 01/07/2021 έως και 29/02/2024 προκειμένου να επιλεγεί τυχαίο δείγμα 64 ΣΑ, με ή χωρίς μετα-ανάλυση και ανεξαρτήτως ερευνητικού ερωτήματος, μετά από διαστρωματοποίηση βάσει ημερομηνίας δημοσίευσης και χαρακτηριστικών του περιοδικού. Οι δημοσιεύσεις εξετάστηκαν για συμμόρφωση στο PRISMA-2020 και διερευνήθηκε ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος ως χαμηλός, αδιευκρίνιστος, ή υψηλός με το εργαλείο ROBIS. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις αντλήθηκαν από το διαδίκτυο. Πολυπαραγοντικά γραμμικά (έκβαση: συμμόρφωση στο PRISMA σε %) και λογαριθμικά (έκβαση: υψηλός έναντι χαμηλού κινδύνου συστηματικού σφάλματος) μοντέλα παλινδρόμησης κατασκευάστηκαν στο STATA. Αποτελέσματα: Συνολικά, συμπεριλήφθηκαν 64 ΣΑ από 47 περιοδικά. Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης είναι κατά μέσο όρο 67.3% (SD=14.5%, εύρος 37.0% έως 94.6%). Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας είχαν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση (προϋποθέσεις περίληψης, πρωτόκολλο ΣΑ, διαθεσιμότητα δεδομένων, αναλύσεις ευαισθησίας, διερεύνηση της ποιότητας των συμπεριλαμβανομένων μελετών). Οι αναλύσεις ανέδειξαν πως η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 αυξάνει με την πάροδο του χρόνου (+6.9%, 95% CI 0.4% με 13.4% για ΣΑ δημοσιευμένες μετά την 01/11/2022). Το impact factor (IF) του περιοδικού -όπως και άλλοι παρόμοιοι δείκτες- συσχετίζονται στατιστικά σημαντικά με τη συμμόρφωση (κάθε διπλασιασμός του IF σχετίζεται με +4.9%, 95% CI 0.7% με 9.1%), μετά από έλεγχο για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Τέλος, η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά με τον κίνδυνο συστηματικού σφάλματος, όπως αυτός αξιολογείται με το εργαλείο ROBIS, με υψηλότερη συμμόρφωση να υποδεικνύει χαμηλότερο κίνδυνο σφάλματος. Ανάμεσα στους περιορισμούς της συγκεκριμένης μετα-έρευνας είναι η έλλειψη δεύτερου αξιολογητή και το σχετικά μικρό μέγεθος δείγματος. Συμπέρασμα: Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης κρίνεται ικανοποιητική, αλλά μη βέλτιστη. Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας, κάποια από τα οποία με κρίσιμες επιπτώσεις αναφορικά με την εγκυρότητα των ΣΑ, έχουν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων, αν συναξιολογηθούν, πιθανώς υποδηλώνουν πως υψηλότερα ταξινομημένα περιοδικά δημοσιεύουν ΣΑ που είναι ταυτόχρονα καλύτερα παρουσιασμένες και με χαμηλότερο κίνδυνο για συστηματικά σφάλματα. Πρωτόκολλο / Χρηματοδότηση / Σύγκρουση συμφερόντων: Πρωτόκολλο έχει κατατεθεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) πριν την έναρξη της μελέτης. Ο συγγραφέας δε δηλώνει καμία σύγκρουση συμφερόντων. Το ίδρυμα Ωνάση παρείχε οικονομική στήριξη στον συγγραφέα, υπό τη μορφή υποτροφίας για την απόκτηση τίτλου μεταπτυχιακών σπουδών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαδόπουλος Ανδρέας
- Papadopoulos Andreas
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3457815