National and Kapodistrian University of Athens
Η ευθύνη της τράπεζας σε περίπτωση ηλεκτρονικής απάτης σε βάρος πελάτης της
Abstract
dc:descriptionΤην τελευταία πενταετία αναμφίβολα το διαδίκτυο έχει εδραιωθεί ως τρόπος διενέργειας συναλλαγών. Συνεπεία τούτου, πληθώρα τραπεζικών συναλλαγών, επίσης, πραγματοποιείται πλέον ηλεκτρονικά. Οι περισσότερες εκ των συστημικών τραπεζών έχουν δημιουργήσει το λεγόμενο web-banking, άλλως internet banking, άλλως e-banking, το οποίο προωθούν στους πελάτες τους ως ένα «προϊόν» με πολλά πλεονεκτήματα. Μεταξύ αυτών επισημαίνεται η εξοικονόμηση χρόνου, αφ’ ης στιγμής ο πελάτης δεν χρειάζεται να μεταβεί στα κατά τόπον καταστήματα της τράπεζας, να περιμένει στις ατελείωτες ουρές για να εξυπηρετηθεί και μάλιστα εντός συγκεκριμένου ωραρίου, αυτού της λειτουργίας της τράπεζας. Αντ’ αυτού, μπορεί εξ αποστάσεως, με τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας να πραγματοποιήσει μεταφορές χρημάτων, πληρωμές ή ακόμα και να ενημερωθεί για τις κινήσεις του λογαριασμού του είκοσι τέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο, και μάλιστα με καλύτερη τιμολογιακή πολιτική, όπως συχνά αναφέρεται. Αναντίρρητα πρόκειται για ένα «προϊόν» που φαίνεται ελκυστικό στον μέσο χρήστη – καταναλωτή, συνεπάγεται όμως αυξημένους κινδύνους, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις των τραπεζών. Ειδικότερα, επιτήδειοι εκμεταλλευόμενοι είτε τα κενά ασφαλείας των τραπεζών είτε την αμελή συμπεριφορά των πελατών τους μετέρχονται διάφορους τρόπους και τεχνικές προκειμένου να εξαπατήσουν ανύποπτους χρήστες. Πραγματικός σκοπός τους είναι να λάβουν τα προσωπικά διαπιστευτήρια ασφαλείας των χρηστών, ήτοι το όνομα χρήστη (User ID) και τον κωδικό πρόσβασης (Password) ή προσωπικά τους στοιχεία όπως τον αριθμό τηλεφώνου τους, την διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους καθώς και στοιχεία πιστωτικών ή χρεωστικών καρτών προκειμένου εν συνέχεια να προβούν σε μετακινήσεις χρηματικών ποσών σε προσωπικούς τους λογαριασμούς. Πρόκειται για το φαινόμενο «Phishing», που προκύπτει ως παράφραση της αγγλικής fishing, εκ των λέξεων password και fishing, καθώς όπως ο ψαράς προσπαθεί να προσελκύσει τα ψάρια, έτσι και οι επιτήδειοι προσπαθούν να παγιδεύσουν τους χρήστες με σκοπό την υφαρπαγή των προσωπικών τους στοιχείων. Προκύπτουν εύλογα ερωτήματα: Ευθύνεται η τράπεζα, αφ’ ης στιγμής ο κίνδυνος ασφαλείας εμπίπτει στην σφαίρα της επιχειρηματικής της ευθύνης; Δευτερευόντως, μπορεί να θεμελιωθεί κάποια (συν)ευθύνη στο πρόσωπο του χρήστη – πελάτη της τράπεζας, λόγω του ότι παράλειψε να διαγνώσει την απατηλή συμπεριφορά του δράστη, στον οποίο εν τέλει γνωστοποίησε τα προσωπικά του διαπιστευτήρια ασφαλείας; Φτάνουμε έτσι στον βασικό προβληματισμό της παρούσας διπλωματικής. Στην ευθύνη των μερών, ήτοι της τράπεζας και του πελάτη – αντισυμβαλλομένου της. Το ζήτημα της κατανομής της ευθύνης, καθώς και το ποιος φέρει το βάρος απόδειξης των σχετικών ισχυρισμών θα αποτελέσει τον κεντρικό πυλώνα της παρούσας. Θα αναζητήσουμε την ευθύνη της τράπεζας ενδοσυμβατικά, με βάση δηλαδή την έννομη σχέση που την συνδέει με τον πελάτη της, υπό το πρίσμα των γενικών διατάξεων αλλά κυρίως του Ν. 4537/2018 που ενσωμάτωσε στην ελληνική έννομη τάξη την υπ’ αριθμόν 2015/2366/ΕΕ (PSD II) οδηγία για τις υπηρεσίες πληρωμών, και ειδικότερα του τέταρτου κεφαλαίου αυτού, περί δικαιωμάτων και υποχρεώσεων σχετικά με τη παροχή και την χρήση υπηρεσιών πληρωμών (άρθρα 61-101). Εν συνεχεία, θα εξετάσουμε το αμφισβητούμενο ζήτημα της θεμελίωσης γενικής αδικοπρακτικής ευθύνης στο πρόσωπο της τράπεζας, ενώ τέλος θα εξεταστεί η ευθύνη της τράπεζας ως προμηθευτής - και ειδικότερα υπό την ιδιότητα του παρέχοντος υπηρεσίες, κατόπιν επεξεργασίας του Νόμου 2251/1994 περί προστασίας του καταναλωτή. Στο πλαίσιο της έρευνας μας θα εξετάσουμε και την τυχόν συνυπαιτιότητα του πελάτη, προκειμένου να μπορέσουμε να εξάγουμε κάποια ασφαλή συμπεράσματα. Όλη η προσέγγιση μας θα πραγματοποιείται με προσφυγή στην ελληνική νομολογία και ειδικότερα στις αποφάσεις που ρύθμισαν τέτοιες περιπτώσεις Phishing προκειμένου τα όποια συμπεράσματα και πορίσματα να μην μένουν μόνο σε θεωρητικό επίπεδο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαχριστοπούλου Ελένη
- Papachristopoulou Eleni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3458061