National and Kapodistrian University of Athens
Αστική ευθύνη για περιβαλλοντική ζημία
Abstract
dc:descriptionΑντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η διερεύνηση των προϋποθέσεων θεμελίωσης αστικής ευθύνης στο πλαίσιο της ανάλυσης των νομίμων βάσεων του ιδιωτικού δικαίου/ελληνικού αστικού δικαίου, επί των οποίων μπορεί να εδραστεί. Στην πρώτη ενότητα επιχειρείται η εννοιολογική προσέγγιση του περιβάλλοντος και η συνταγματική θεμελίωση του δικαιώματος στο περιβάλλον. Παράλληλα παρατίθεται η δομή των ζητημάτων που διερευνώνται στο κύριο μέρος της εργασίας. Στη δεύτερη ενότητα επεξηγείται η θεμελίωση του δικαιώματος στο περιβάλλον στο ενωσιακό και στο διεθνές δίκαιο και ειδικότερα, ότι το πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο καθιερώνει την προστασία του περιβάλλοντος ως κύρια επιδίωξη της Ένωσης και των Κρατών Μελών (ΚΜ) στο πλαίσιο της προαγωγής της οικονομικής και κοινωνικής προόδου των λαών τους. Κατόπιν προσεγγίζονται οι γενικές αρχές της απαίτησης υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος, της πρόληψης, της προφύλαξης, της αειφορίας, της επανόρθωσης των προσβολών του περιβάλλοντος κατά προτεραιότητα στην πηγή και η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Στις εν λόγω αρχές το πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο εμφυσά κανονιστικό περιεχόμενο, με αποτέλεσμα να διέπουν το εθνικό δίκαιο δυνάμει της αρχής της υπεροχής του ενωσιακού δικαίου. Εν συνεχεία, αναλύεται το διεθνές πλαίσιο προστασίας του δικαιώματος στο περιβάλλον. Στην τρίτη ενότητα διερευνώνται τα νομικά ερείσματα για την προστασία του δικαιώματος στο περιβάλλον ως ειδικότερης έκφανσης του δικαιώματος περιφρούρησης της προσωπικότητας του ατόμου κατά το άρθρο 57 του Ελληνικού Αστικού Κώδικα. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζονται οι προϋποθέσεις γένεσης αστικής ευθύνης εξαιτίας της παρακώλυσης της χρήσης κοινών σε όλους και κοινόχρηστων πραγμάτων ως προστατευόμενης έκφανσης της προσωπικότητας, της υπονόμευσης της υγείας εξαιτίας περιβαλλοντικών προσβολών σε συνάρτηση με τα ένδικα βοηθήματα των οποίων η άσκηση αποσκοπεί στην άρση των εν λόγω προσβολών. Η τέταρτη ενότητα πραγματεύεται την προστασία του ζωτικού περιβαλλοντικού χώρου σε συνδυασμό με τις διατάξεις του γειτονικού δικαίου (ΑΚ 1003 – 1005), οι οποίες καθορίζουν τις προϋποθέσεις ανοχής οχλήσεων και εκπομπών των γειτονικών ακινήτων, και αναλύονται τα κριτήρια διάγνωσης της υπερκέρασης των ορίων ανοχής και οι αξιώσεις που ο ζημιωθείς μπορεί να επικαλεστεί για την αποσόβηση της ζημίας που υπέστη εξαιτίας της βλαπτικής επενέργειας επί του ακινήτου του ως απόρροια της παραβίασης των εν λόγω διατάξεων. Στο πέμπτο μέρος προσδιορίζονται οι προϋποθέσεις θεμελίωσης αδικοπρακτικής ευθύνης εξαιτίας παράνομης και ζημιογόνου περιβαλλοντικής προσβολής και συγκεκριμένα η παρανομία, η υπαιτιότητα, ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ζημιογόνου συμπεριφοράς και της επελθούσας ζημίας, η έννοια της αμέλειας ως μορφής υπαιτιότητας αλλά και ως παραβίαση υποχρέωσης που αξιώνεται από κάθε κοινωνό του δικαίου να επιδεικνύει την επιμελή συμπεριφορά και πρόνοια που επιδεικνύει ο μέσος συνετός άνθρωπος του οικείου κύκλου συναλλαγών. Στην έκτη ενότητα μελετώνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 281 ΑΚ περί κατάχρησης δικαιώματος. Επιπρόσθετα, στην έβδομη ενότητα ερευνάται η θεμελίωση αστικής ευθύνης των κρατικών οργάνων εξαιτίας παράνομης πράξης ή παράλειψης που εμφιλοχώρησε κατά την ανατεθειμένη σε αυτά δημόσια εξουσία τους. Εν συνεχεία, στην όγδοη ενότητα αναλύονται οι διατάξεις των άρθρων 730 επ. ΑΚ για τη διοίκηση αλλοτρίων ως μέσο ενίσχυσης της προληπτικής λειτουργίας του ιδιωτικού δικαίου περιβάλλοντος. Στην ένατη ενότητα μελετάται η παραβίαση των διατάξεων ειδικών αστικών νόμων ως παράνομη πράξη επί προσβολών των περιβαλλοντικών αγαθών. Η δέκατη ενότητα διεξέρχεται την έννοια και τα είδη της περιβαλλοντικής ζημίας, καθώς και τους τρόπους αποκατάστασης αυτής. Στην ενδέκατη ενότητα παρατίθεται η θεμελίωση της προστασίας έναντι των περιβαλλοντικών προσβολών σε ειδικούς νόμους της ελληνικής έννομης τάξης, ενώ στη δωδέκατη διερευνάται η προστασία έναντι των περιβαλλοντικών προσβολών με έρεισμα τους κανόνες του πρωτογενούς και παραγώγου ενωσιακού δικαίου. Στη δέκατη τρίτη ενότητα μελετάται η προστασία του περιβάλλοντος σύμφωνα με τις διατάξεις περιπτωσιολογικά αναφερόμενων διεθνών συνθηκών που έχουν κυρωθεί στην ελληνική έννομη τάξη. Περαιτέρω, στην δέκατη τέταρτη ενότητα μελετώνται δικονομικά ζητήματα που ανακύπτουν στο πλαίσιο της ένδικης προστασίας, όπως η δικαιοδοσία, η υλική και τοπική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου, καθώς και ο παρεμπίπτων έλεγχος της νομιμότητας διοικητικών πράξεων στο πλαίσιο ιδιωτικών διαφορών περιβαλλοντικού δικαίου. Τέλος, στη δέκατη πέμπτη ενότητα εξάγονται τα πορίσματα της έρευνας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τσιόγκα Ελένη-Κωνσταντίνα
- Tsiogka Eleni-Konstantina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3462574