Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Από την Οντολογία της Αυθεντικότητας στην Κοινωνιολογία της Αποξένωσης: Μεταξύ Heidegger και Marcuse

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να πραγματευτεί συγκριτικά και να εξετάσει κριτικά τις έννοιες της Αυθεντικότητας και της Αποξένωσης, καθώς και να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο αυτές συστημικά θεμελιώνονται, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας των Martin Heidegger και Herbert Marcuse. Οι δυο φιλόσοφοι, αν και εκκινούν από διαφορετική αφετηρία, αμφότεροι καταλήγουν σε μια εκτενή περιγραφή του τρόπου με τον οποίο η κοινωνική αλληλεπίδραση ασκεί επιρροή και κατόπιν διαμορφώνει τον ατομικό εαυτό. Πρώτος ο Heidegger, επιχειρώντας τη διερεύνηση της απάντησης στο θεμελιώδες οντολογικό ερώτημα του Είναι, θα αναδείξει την αναυθεντικότητα στην οποία ενδίδει το ανθρώπινο ον στην προσπάθειά του αφενός να κατανοήσει και αφετέρου να αναπαράγει τους (προϋπάρχοντες εκείνου) τρόπους «βίωσης» του βίου. Μέσα από την πορεία της μελέτης του, θα καταγράψει επίσης και τις περιοχές εκείνες όπου δύναται να δημιουργηθεί ο χώρος για «ανάκληση» του ατόμου στον «αυθεντικό τρόπο» του Είναι. Ο Marcuse από την άλλη -έχοντας μελετήσει το έργο του Heidegger, κρίνοντάς το ως ελλιπές- θα επανέλθει πραγματοποιώντας μια κοινωνιολογικής υφής έρευνα αυτή τη φορά, με στόχο την κατάδειξη των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που τροφοδοτούν την ατομική καταπίεση, οδηγώντας έτσι τον άνθρωπο σε μια «μονοδιάστατη» ζωή. Ο πυρήνας του έργου του συνίσταται στην εξεύρεση εκείνων των παραμέτρων, που θα καταστήσουν δυνατή την ενεργό δράση των υποκειμένων μέσω της συνειδητοποίησης της συστημικής αποξένωσής τους, η οποία θα τους οδηγήσει τελικά και στην αυτόνομη καλλιέργεια της ατομικότητάς τους. Τα δύο έργα στα οποία αναπτύσσονται με τον εκτενέστερο τρόπο οι παραπάνω θέσεις (αν και σε καμία περίπτωση δεν περιορίζονται σε αυτά) είναι τα Είναι και Χρόνος (1927) του Martin Heidegger και Ο Μονοδιάστατος Άνθρωπος (1964) του Herbert Marcuse. Για τον λόγο αυτό, σε εκείνα (ως πρωτογενές υλικό) κρίνεται ωφέλιμο να στηριχθεί και η ανάλυση των κεφαλαίων που έπονται. Υποστηρίζοντας μια ερμηνεία της χαϊντεγκεριανής ανάγνωσης ως «από μέσα προς τα έξω» και της μαρκουζιανής ως «από έξω προς τα μέσα», θα επιχειρηθεί μια εκτενής παρουσίαση των δυο μεθόδων (Οντολογικής και Κοινωνιολογικής) αναδεικνύοντας τη δυναμική αλλά και τις αδυναμίες της κάθε μίας, καθώς και τα μεταξύ τους σημεία σύγκλισης και απόκλισης. Ακόμα, οι δυο παραδόσεις θα αναγνωστούν σε εξειδικευμένη σχέση με τους προσδιοριστικούς παράγοντες της Μέριμνας, του Θανάτου, της Εργασίας και της Τέχνης, προκειμένου να υπογραμμιστεί η κρισιμότητα της επιρροής τους επί του εαυτού – και κατόπιν της αυθεντικότητάς του. Επιπλέον, χρήσιμη καθίσταται και η κριτική ανασκόπηση των δυο συστημάτων μέσα από παραδείγματα της σύγχρονης φιλοσοφικής και κοινωνιολογικής βιβλιογραφίας, για τους εξής δυο λόγους: Αρχικά, ώστε εκείνα να ερμηνευθούν εκ νέου με βάση τα αναλυτικά εργαλεία των πιο πρόσφατων προσεγγίσεων και στη συνέχεια, η διαδικασία να αντιστραφεί. Να κριθεί δηλαδή η επεξηγηματική ικανότητα των δυο θεωριών, μέσα από το ερμηνευτικό πρίσμα διαφορετικών ως προς εκείνες οπτικών. Τέλος, σύντομα θα παρατεθούν και οι κύριες, πιο πρόσφατες αναζητήσεις επί του προβλήματος της αυθεντικότητας – με σκοπό να καταγραφούν τόσο η πορεία της συνέχειας του διαλόγου σήμερα όσο και οι νέες, επίκαιρες προκλήσεις.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Νταούτης Νικόλαος
  • Ntaoutis Nikolaos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3463619

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Νταούτης Νικόλαος; Ntaoutis Nikolaos. Από την Οντολογία της Αυθεντικότητας στην Κοινωνιολογία της Αποξένωσης: Μεταξύ Heidegger και Marcuse. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3463619