Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: «Αξιοποίηση της Ψηφιακής Αφήγησης για την ευαισθητοποίηση στο Μεταναστευτικό Ζήτημα στη Δευτευροβάθμια Εκπαίδευση»

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία μελετά την προστιθέμενη αξία της Ψηφιακής Αφήγησης στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Λόγω του ενδιαφέροντος της ερευνήτριας για το προσφυγικό ζήτημα και το αντίκτυπο που επιφέρει στο ελληνικό σχολείο, εκπονήθηκε η εργασία αυτή. Συγκεκριμένα, μελετάται ο βαθμός κατανόησης από τους μαθητές των όρων πρόσφυγας και μετανάστης, αξιοποιώντας δραστηριότητες που στόχο έχουν την διερεύνηση των αντιλήψεων – στάσεων των μαθητών απέναντι στους μετανάστες – πρόσφυγες στα ελληνικά σχολεία. Οι στάσεις των μαθητών εξετάζονται πριν και μετά τις δραστηριότητες, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχουν μετακινήσεις των αρχικών απόψεων. Οι όροι αυτοί μελετώνται στο ευρύτερο πλαίσιο του ρατσισμού, ο οποίος αποτελεί σημαντική διδακτική ενότητα στο σχολικό εγχειρίδιο της Νεοελληνικής Γλώσσας. Η προσφυγική κρίση καθιστά την ένταξη των αλλοδαπών μαθητών ένα επίκαιρο ζήτημα. Ακόμα μεγαλύτερη σημασία, ωστόσο, πρέπει να δοθεί στη στάση που καλλιεργείται στους μαθητές απέναντι στους μετανάστες – πρόσφυγες. Γι’ αυτούς τους λόγους, πραγματοποιήθηκε η παρούσα έρευνα σε 20 μαθητές/-τριες της Γ’ Γυμνασίου αναφορικά με τις στάσεις απέναντι στους αλλοδαπούς συμμαθητές τους, αλλά και στο βαθμό που συμβάλλει η Ψηφιακή Αφήγηση στην ενίσχυση της ενσυναίσθησης απέναντι στους μετανάστες – πρόσφυγες μαθητές. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2023 σε Γυμνάσιο της Δυτικής Αττικής κι ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2024. Το ψηφιακό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε, απέβλεπε στη δημιουργία ψηφιακής αφήγησης, ώστε οι μαθητές να αξιοποιήσουν βιωματικά το εργαλείο, δημιουργώντας δικές τους ιστορίες. Παράλληλα, στοχεύεται η ενδυνάμωση των μαθητών με δραστηριότητες που υποστηρίζονται από τις νέες τεχνολογίες. Για τις ανάγκες της έρευνας χρησιμοποιήθηκε η ποσοτική μέθοδος με ερωτηματολόγια που απαντήθηκαν από τους μαθητές, ώστε να δομηθεί η ευρύτερη εικόνα των στάσεων των μαθητών σχετικά με τους μετανάστες – πρόσφυγες. Παράλληλα, εξετάστηκε κατά πόσο άλλαξε η στάση των μαθητών με την ολοκλήρωση της ψηφιακής αφήγησης. Το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε ερωτήσεις της κλίμακας Likert, ώστε να εξεταστεί κατά πόσο συμφωνούν ή διαφωνούν οι μαθητές/-τριες με τις απόψεις που δήλωναν οι ερωτήσεις. Κάθε μαθητής/-τρια απάντησε σε ένα ερωτηματολόγιο pre–test, ώστε να αξιολογηθεί η στάση τους πριν την υλοποίηση της παρέμβασης. Έπειτα, αφού οι μαθητές χωρίστηκαν σε τέσσερις ισοδύναμες 7 ομάδες των πέντε ατόμων, δύο αποτέλεσαν τις ομάδες Ψηφιακής Αφήγησης και δύο τις ομάδες Αναλογικής Αφήγησης. Η κύρια διαφορά ανάμεσα στις ομάδες σε μια επιστημονική παρέμβαση είναι η έκθεση στην παρέμβαση ή τη μεταβλητή που εξετάζεται. Στην προκειμένη περίπτωση, έχουμε μια συγκριτική μελέτη δύο εναλλακτικών εργαλείων αφήγησης, ώστε να διερευνηθεί αν η παρέμβαση με το ψηφιακό εργαλείο ή το αναλογικό στις ομάδες έχει πραγματική επίδραση. Οι μαθητές κατατάσσονται στις συγκριτικές ομάδες, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη προσωπικά χαρακτηριστικά, αλλά το επίπεδο της επίδοσης των παιδιών. Στόχος είναι να δημιουργηθούν ισορροπημένες ομάδες, όπου οι «καλοί» μαθητές θα βοηθήσουν τους πιο αδύναμους στην ενεργό συμμετοχή στην ομάδα τους. Αυτό διασφαλίζει ότι οποιεσδήποτε διαφορές στα αποτελέσματα οφείλονται στην παρέμβαση και όχι σε προϋπάρχουσες διαφορές ανάμεσα στους μαθητές. Για την εξαγωγή των αποτελεσμάτων, οι μαθητές απάντησαν σε διαμορφωμένο ερωτηματολόγιο, ανάλογα με το αν ανήκαν στην ομάδα που χρησιμοποίησε το ψηφιακό ή το αναλογικό μέσο αφήγησης. Οι ερωτήσεις διερευνούν αν το ψηφιακό εργαλείο ή το αναλογικό κόμικ ενισχύουν ή όχι το βαθμό ενσυναίσθησης των μαθητών/-τριών. Παράλληλα, για να μελετηθεί αν υπήρξε μετακίνηση των αντιλήψεων των παιδιών, οι ερωτήσεις του pre–test αξιοποιήθηκαν για τη δημιουργία του ερωτηματολογίου post–test, το οποίο απάντησαν όλοι οι μαθητές μετά την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων. Η έρευνα απέδειξε ότι οι μαθητές ήταν εξοικειωμένοι με τους όρους πρόσφυγας και μετανάστης, ενώ φάνηκε ότι ενισχύθηκε ο βαθμός ενσυναίσθησης, αλλά όχι σε μεγάλο βαθμό. Επιπλέον, τα αποτελέσματα των ερωτηματολογίων έδειξαν ότι πιο αποτελεσματικό ήταν το ψηφιακό εργαλείο για την αλλαγή των στάσεων και του βαθμού ενσυναίσθησης των μαθητών/-τριών έναντι του αναλογικού κόμικ, αλλά με περιθώρια βελτίωσης. Η αναγκαιότητα αυτής της έρευνας έγκειται στο γεγονός ότι εστίασε περισσότερο στις στάσεις των μαθητών απέναντι στο προσφυγικό ζήτημα, σε αντίθεση με άλλες έρευνες που επικεντρώνονται στις απόψεις των εκπαιδευτικών. Συνεπώς, η παρούσα προσφυγική κρίση, θέτει νέες βάσεις για την εφαρμογή της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παππά Κωνσταντίνα
  • Pappa Konstantina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3463881

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παππά Κωνσταντίνα; Pappa Konstantina. ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: «Αξιοποίηση της Ψηφιακής Αφήγησης για την ευαισθητοποίηση στο Μεταναστευτικό Ζήτημα στη Δευτευροβάθμια Εκπαίδευση». 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3463881