National and Kapodistrian University of Athens
Συστηματική επισκόπηση: Ο βιομηχανικός τομέας τροφίμων ως εμπορικός καθοριστής υγείας(Commercial Determinant of Health- CDoH) και ο ρόλος του στην αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων (Noncommunicable diseases -NCDs). Σημασία της υιοθέτησης εκ μέρους των βιομηχανιών τροφίμων, μοντέλων εταιρικής διακυβέρνησης στηριγμένων σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια (ESG)
Abstract
dc:descriptionΟι εμπορικοί καθοριστές της υγείας (CDoH) έχουν αναγνωριστεί ως κρίσιμοι παράγοντες που επηρεάζουν τη δημόσια υγεία, ειδικότερα ως προς την αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων (NCDs). Η παρούσα συστηματική επισκόπηση επιχειρεί να διερευνήσει τη σύνθετη συσχέτιση της παγκοσμιοποιημένης βιομηχανίας τροφίμων με την επιβάρυνση στα NCDs και να αναδείξει το πιθανό όφελος που θα προκύψει στη δημόσια υγεία από την συμμόρφωση της βιομηχανίας τροφίμων με αυστηρότερα κανονιστικά πλαίσια και πολιτικές οι οποίες επιβάλουν την εφαρμογή ηθικών κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance). Μεθοδολογία: Διεξήχθη συστηματική επισκόπηση, με αναζήτηση πηγών από αξιόπιστες βάσεις δεδομένων όπως PubMed, SCOPUS και Google Scholar, καθώς και από δημοσιεύσεις διεθνών οργανισμών και σχετικών κανονιστικών πλαισίων της ΕΕ και της Ελλάδας. Στην επισκόπηση περιλαμβάνονται πηγές που αναλύουν τη σχέση των εμπορικών καθοριστών με τις διατροφικές επιλογές και την επίδραση τους στη δημόσια υγεία. Επίσης, πηγές οι οποίες συνδέουν τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποιημένης αγοράς τροφίμων στην υγεία, με την υπαγωγή των βιομηχανιών σε πολιτικές και νομοθετικές ρυθμίσεις. Τέλος, οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τα Κριτήρια MMAT 2018. Αποτελέσματα: Από τις μελέτες που αναλύθηκαν αναδείχτηκε η σχέση της βιομηχανίας τροφίμων με τις αλλαγές στα διατροφικά πρότυπα, κυρίως μέσα από την παγκοσμιοποίηση της αγοράς (Baker et al., 2020) (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Οι μηχανισμοί και οι στρατηγικές marketing της φιλελεύθερης παγκοσμιοποιημένης οικονομίας φάνηκε να αποτελούν ισχυρά εργαλεία χειραγώγησης των αγοραστικών επιλογών, κυρίως σε χώρες με λιγότερο αυστηρά διατροφικά κανονιστικά πλαίσια που είναι ως επί τω πλείστων αναπτυσσόμενες χώρες (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Με τον τρόπο αυτό προέκυψε η συσχέτιση κοινωνικών ανισοτήτων και των διατροφικών επιλογών η οποία ενισχύεται περεταίρω από την προβληματική εκμετάλλευση της φύσης και των περιβαλλοντικών πόρων στις αναπτυσσόμενες χώρες, από τις μεγάλες βιομηχανίες τροφίμων (Swinburn et al., 2019). Η ανάγκη για διαμόρφωση πολιτικών και η θέσπιση νόμων που θα ελέγχουν τις βιομηχανίες τροφίμων για την ορθότητα των εμπορικών τους πρακτικών και θα τους επιβάλλουν διαφάνεια και λογοδοσία ως προς τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές τους επιδόσεις (ESG), συνδέεται με την ενίσχυση της δημόσιας υγείας μέσω της μείωσης της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Η σημασία της ενσωμάτωσης κριτηρίων ESG, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο οι εμπορικές δραστηριότητες σχετίζονται με την υγεία, ενισχύεται ακόμη περισσότερο από την ανακοίνωση ενός νέου Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Αειφορίας για την ανάπτυξη και τη ρύθμιση προτύπων γνωστοποίησης βιωσιμότητας για τις επιχειρήσεις από τη Διάσκεψη του ΟΗΕ. (Lacy-Nichols et al., 2023), Gilmore et al., 2023) (O’Hearn et al., 2022). Όμως, παρά τις πιέσεις που δέχονται οι εταιρείες να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να δεσμευτούν σε βιώσιμες πρακτικές, η σύγκρουση των οικονομικών και εμπορικών συμφερόντων με τους στόχους δημόσιας υγείας, αποτελούν τροχοπέδη για την προώθηση σημαντικών και ρηξικέλευθων αλλαγών (Chung et al., 2022). Συμπεράσματα: Η αναγκαιότητα της ενίσχυσης των κανονιστικών πλαισίων στον τομέα των τροφίμων και της δημιουργίας ενός ενιαίου συστήματος αναφοράς το οποίο να στηρίζεται στη διαφάνεια και τη λογοδοσία όσον αφορά τις Περιβαλλοντικές και Κοινωνικές επιπτώσεις των εταιριών, αλλά και τα ηθικά μοντέλα Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG) διαφαίνεται επιτακτική. Αισιόδοξο είναι το γεγονός ότι νέες εξελίξεις για την ενσωμάτωση δεικτών βιωσιμότητας στις οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών ενσωματώνονται και στις εθνικές νομοθεσίες. Στη χώρα μας η αντίστοιχη νομοθεσία θεσπίστηκε στις 12/12 /2024, καθιστώντας υποχρεωτικά τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα εκθέσεων Βιωσιμότητας για όλες τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας Αναφοράς Βιωσιμότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – CSRD (“Directive - 2022/2464 - EN - CSRD Directive - EUR-Lex,” n.d.) (“Φ.Ε.Κ. - Εθνικό Τυπογραφείο,” n.d.).
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μανιώτη Αγγελική
- Manioti Angeliki
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3465979