Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διερεύνηση της δυναμικής μετάδοσης ιών από ζώα ξενιστές στον άνθρωπο και της πιθανότητας ακόλουθης πρόκλησης επιδημικών εκρήξεων: μια προσέγγιση σε πλαίσιο εφαρμογής μεθόδων μοριακής επιδημιολογίας.

Abstract

dc:description

Σκοπός: Η μετάδοση ιών από ζώα στον άνθρωπο αποτελεί υπαρκτή και τρέχουσα απειλή μετά και την πρόσφατη πανδημία COVID-19. Στην παρούσα εργασία θα παρατεθούν επιδημιολογικά στοιχεία αναφορικά με ιογενή νοσήματα που προσβάλλουν τον άνθρωπο και μεταδίδονται από ζώα, καθώς και θα επισημανθεί η συνδρομής της μοριακής επιδημιολογίας στη διερεύνηση των ιών που προκαλούν αυτά τα νοσήματα. Μέθοδος: Μελετήθηκαν οι ετήσιες επιδημιολογικές αναφορές που υποβλήθηκαν στο Σύστημα Επιτήρησης του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (TESSy/ ECDC) και αφορούσαν ιογενή νοσήματα την περίοδο 2014 – 2023. Επιλέχθηκαν δεκαέξι νοσήματα που πληρούσαν το κριτήριο, της άμεσης ή έμμεσης μετάδοσης μέσω ζώων και της μέσω διαβιβαστών μετάδοσης. Τα επιδημιολογικά στοιχεία συνοδεύονται από εισαγωγικές πληροφορίες ανά νόσημα, οι οποίες αντλήθηκαν από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Η.Π.Α (CDC) και της Ευρώπης (ECDC). Τέλος, παρουσιάζονται αποτελέσματα φυλογενετικών αναλύσεων σε ιούς των οικογενειών Coronaviridae, Paramyxoviridae, Orthomyxoviridae, Rhabdoviridae, και συγκρίνεται η γενετική απόσταση μεταξύ στελεχών ιών ασθενών και στελεχών ιών ξενιστών, νυχτερίδων και τρωκτικών. Αποτελέσματα: Οι ιοί που προκάλεσαν τη μεγαλύτερη συρροή κρουσμάτων ήταν: SARS-CoV-2 (n=280.873.732 κρούσματα), Hantavirus (n=20.388), Dengue fever virus (n=19.548), Chikungunya virus (n=3.865), West Nile virus (n=2.698), Zika virus (n=2.578). Κοροναϊοί νυχτερίδων παρουσιάζουν γενετική ομοιότητα με κοροναϊούς του ανθρώπου, χοίρων, καμήλων, τρωκτικών, πτηνών. Παραμυξοϊοί νυχτερίδων, παρουσιάζουν γενετική ομοιότητα με παραμυξοιούς αλόγων, χοίρων και τρωκτικών, με μετάδοση σε ανθρώπους, ορισμένων εξ αυτών. Κοροναϊοί βοοειδών, χοίρων και τρωκτικών παρουσιάζουν γενετική ομοιότητα με ανθρώπινους κορονοϊούς. Ο γονότυπος 1 των στελεχών της γρίπης των πτηνών Η5Ν1 είναι ο πιο ευρέως διαδεδομένος (22 χώρες εντόπισης, 53 ξενιστές, 149 στελέχη). Η μεταπήδηση του γονοτύπου 1 του ιού της λύσσας χρονολογείται πριν από 888-1459 έτη, από νυχτερίδες των ΗΠΑ σε ρακούν και μετέπειτα σε είδη σαρκοφάγων παγκόσμιας εντόπισης. Για όλα τα ανωτέρω αποτελέσματα το ποσοστό αξιοπιστίας ήταν μεγαλύτερο του 70%. Συμπεράσματα: Καθοριστικό παράγοντα μετάδοσης ιογενών παθογόνων από τα ζώα στον άνθρωπο, αποτελεί η αλληλεπίδραση οικόσιτων ζώων με ζώα της άγριας πανίδας. Νυχτερίδες και τρωκτικά πρωτοστατούν. Η κλιματική κρίση οδηγεί σε τροποποίηση της οικολογίας διαβιβαστών, με αποτέλεσμα την επιβίωσή τους σε νέες περιοχές, αλλά και σε αυξημένη επιβίωση ιών εντός ξενιστών. Διαβιβαστές ενδημικοί στην Ευρώπη, ενδέχεται να μπορούν να μεταδώσουν εισαγόμενους από χώρες εκτός Ε.Ε./Ε.Ο.Χ. ιούς. Τα μοντέλα πρόβλεψης δείχνουν για ορισμένες περιπτώσεις νοσημάτων, να επεκτείνονται γεωγραφικά σε χώρες που γειτνιάζουν με την Ευρώπη, καθώς και πιθανές αυξητικές τάσεις σε κράτη μέλη με γνωστή εντόπιση. Η μοριακή επιδημιολογία αποτελεί έναν ιδανικό τρόπο μελέτης ταχέως εξελισσόμενων ιών, ιδιαίτερα λόγω του πλεονεκτήματος μελέτης μεταλλαγμένων στελεχών. Τα ανωτέρω νοσήματα, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στην διαφορική διάγνωση νοσούντων επιστρεφόντων ασθενών και οι ίδιοι θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα ατομικής προστασίας μετά την επιστροφή τους.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπαντώνης Θωμάς
  • Papantonis Thomas

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3466729

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπαντώνης Θωμάς; Papantonis Thomas. Διερεύνηση της δυναμικής μετάδοσης ιών από ζώα ξενιστές στον άνθρωπο και της πιθανότητας ακόλουθης πρόκλησης επιδημικών εκρήξεων: μια προσέγγιση σε πλαίσιο εφαρμογής μεθόδων μοριακής επιδημιολογίας.. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3466729